Luger P08

[ceycey]

C96,P08 ve P38 Alman Üçlemesi’nin son tabancasını da inceleyelim:

Luger P08:

Ülkemizde Barabelli, Barabilli, Parabellum, Makaralı olarak tanınan Luger P08, P38’in babası
olarak nitelendirilebilir. (Bazı yörelerde Alman Çıplağı’ da denilir.)1898 yılında George Luger
tarafından patenti alınmış ve Alman silah üreticisi Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken 
(DWM) tarafından 1900 yılından itibaren Alman ordusu için üretilmeye başlanmıştır.



Tasarım daha önceki bir tabanca olan Borchardt'a dayanıyordu. Borchardt, bir tabancanın
görünümü ve diğer mekanik özellikleri için mafsallı bağlantı sistemini ilk kez kullandı; bir 
şekilde işe yaradı, ancak pek tatmin edici değildi.



George Luger, mekanizmayı esas olarak, bir tür sarmal saat yayı olan ve kabzanın arka köşesinde
düz bir yaprak yay haline gelen yayı yeniden düzenleyerek geliştirdi. Bu, hantal silahın şeklini
de değiştirdi ve onu çok daha dengeli,ergonomik bir hale getirdi. Bunu, savaşta daha etkili hale 
getirmek için yayın makaraya dönüştürülmesi ve orijinal kalibrenin 7,65 mm'den 9 mm'ye 
çıkarılması gibi başka iyileştirmeler takip etti.


İlk Luger tabancaları 1900 yılında İsviçre'ye satıldı ve 7,65 mm kalibreye yönelikti. 1904 yılına 
kadar kalibre 9 mm Parabellum'a değiştirildi ve bu versiyon Alman Donanması tarafından 
benimsendi. Alman Donanması için 1904 modelinden İkinci Dünya Savaşı'na kadar yaklaşık 
65.000 parça üretildi.Daha sonra 1908'de biraz değiştirilmiş bir model Alman Ordusu tarafından
da kabul edildi ve ardından Pistol 08 yüz binlerce kişiye üretildi. Berlin'deki orijinal üretici Deutsche
Waffen- und Munitionsfabriken (DWM) ardından Oberndorf'taki Königliche Erfurter Waffenfabrik, 
Simson Suhl ve Mauser  tarafından da yapıldı.
1.ve 2.Dünya Savaş’ında Almanya dışında bir çok ülke tarafından kullanıldı ve çok popüler hale geldi. 
Toplamda 3 Milyon adetten fazla üretildiği söyleniyor.





Parabellum adı Latince “Si vis pacem, para bellum.” ifadesinden gelir; "Barış istiyorsanız savaşa
hazırlanın." Bu silah için tasarlanarak üretilmiş 9 mm fişek, kinetik enerji verimliliği açısından 
grubunda çok başarılı olmuştur. Bu başarıdan dolayı bu silahtan sonra üretilen tabancalar bu
silahın mermisi olan 9 mm Parabellum fişeğini kullanmışlardır. Bu mermiye bu yüzden "9mm
Parabellum" denir. “9 mm Luger” olarak da bilinir. Kısacası, Luger P08, 9mm mermiye ismini 
veren tabancadır.



Tabancanın parça sayısının fazlalığı ve yüksek maliyeti nedeniyle,1940 yıllarında Alman Ordusu
için  tek/çift hareketli tetiği, horozu ve kullanışlı emniyeti olan güçlü bir tabanca talebi  doğmuş
ve yerine P38 üretilmeye başlanmıştır. Zamanla yerini P38 almış, üretimi 1949 (1953) yılına 
kadar devam etmiştir. Diğer ülkelerde çeşitli tip ve kalibrelerle 1970 yılına kadar üretilmiştir.

Tabancanın teknik özelliklerine gelelim:
1)Luger P08,kısa geri tepme sistemiyle çalışır, tek hareketli ve yarı-otomatiktir. İlk modeli 30 cm 
boyunda ve 989 gram ağırlığındaydı.Namlu uzunluğu 12 cm idi.Çeşitli boylarda ve namlu 
uzunluklarında üretilmiştir. (3,9 -4,7-7.9 inç) Mermi çıkış hızı 350-400 m/s ,etkili meafesi 50-100
metre arasındadır. Şarjörleri 8 kapasitelidir.(7.65’ler 9)





2) En önemli özelliği “makara” denilen ve  üst kızak diye tarif edebileceğimiz  yapıdır.Bunlar iplik 
makarasına benzeyip,iki taraflıdırlar.Makara geriye çekilip bırakıldığında mermiyi namluya sürer.Atış 
sırasında geri-ileri hareketini sadece bu makara yapar. Yani,namlu hareket etmez.Özellikle bu 
tabancanın çok sevildiği Karadeniz bölgemizde  tabancaya “makaralı” denilmesinin sebebi budur.





3) Diğer önemli özelliklerinden birisi de namlusunun ve şarjörünün değiştirilerek farklı kalibrelerde 
kullanılabilmesidir. Aynı mekanizma ile hem 7.65 mm hem 9 mm fişek atılabilir.

4)Dipçiği mevcut olup, kabzanın arkasına takılır ve aynı zamanda kılıf olarak kullanılır.



5)Emniyet mandalı tabancanın sol tarafındadır.



6) Sökme mandalı tetik korkuluğunun hemen üst tarafındadır. Yine şarjör düşürme düğmesi
 de tetik korkuluğunun altındadır.



7) Tabancanın kabza açısı çok ilginçtir.İlk görüşte insan elinin yapısına ters görünmesine 
rağmen,elinize aldığınızda gayet ergonomik olduğunu anlıyorsunuz. Orjinal kabza kapakları 
ahşaptır.

8)Şarjör tek sıralı olup, zamanla elde  ve makinelerde yapılan farklı tipleri çıkmıştır.

---

Birkaç hususu daha unutmadan eklememiz lazım:

Tabancanın klasik anlamda bir irca yayı olmayıp,irca yayına benzer bir yay kabzanın arka
tarafındadır.

Tabancanın seri numarasının sığabildiği her parçasına seri numarası kazılmıştır.

Tetiği yarım ay şeklinde olup, gayet yumuşaktır.

Geri tepmesi çok düşüktür. Yıllar önce Sn Tokoğlu’nun Luger’i ile 5 atış yapma fırsatım 
olmuştu.
 
Tabanca,Osmanlı döneminde de kullanılmıştır. Enver ve Talat Paşa’nın beylik tabancası olan 
P08 Lange, (halk arasındaki deyişle, uzun Makaralı Parabellum) Kaiser Wilhelm II'in de ava 
çıktığında tercih ettiği bir silahtı.


 
Sn.Lupus’un aşağıdaki mesajından Türk ordusu ve polisi için Luger yaptırılıp,kullanıldığı 
anlaşılıyor:

"EGM Türk Polisi için  Luger ısmarlamış; tabancalar 1935 yılında Mauser tarafından üretilmiştir.
Çok az bir kısmı da DWM üretimi olup, Mauser tarafından bize satılmıştır.DWM üretimi olanlarda
gövde sağ yanında '' 119v '' ibaresi vardır. Üzerindeki '' 8 '' ibaresi Türk Polis Teşkilatları siparişi 
ve ihalesi için üretilmiş olduğu olduğunu gösterir. Seri no'ları 1'den , yaklaşık olarak 700'e kadardır.
Bazılarının gövdesinde ihale için üretildiklerini belirtir '' V '' ibaresi varken, bazılarında ise yoktur.

Türk Ordu Luger'leri ise 1937'nin ilk aylarında üretilip teslim edilmiştir.Ancak seri numaları 
oldukça karışıktır.Mauser, 1934-35 yıllarına kadar kullandığı '' V '' ibaresini, bu silahlarda da 
kullanmıştır.1596v-1872v seri noları arasından muhtelif miktarda Luger Ordu için teslim edilmiştir.
İşin garibi bunların bazılarının namlu üstlerinde 1936 yazısı vardır, ama silahlar komple 1937'nin
ilk aylarında üretilmiştir. Portekiz için üretilen 1921v-2500v seri noları arasında bazı silahlardan da
bize teslim edilenler olmuştur. 6829v seri nolu ve namlusunda 1937 ibaresi olan bir Luger de gene
bize teslim edilmiştir.
Özetle, Türk Ordusu için üretilen Luger'lerin bir kısmı artıklardan toparlanarak, arada kalan üretimdeki
seri numarası açıkları bunlarla kapatılmıştır.Bu durumda üzerinde T.C. ibaresi olan bir Luger almak 
istersek, namlu üzerinde 1935 yazan, arka toggle'da '' 8 '' ibaresi olan, seri nosu 001'den, 700'e 
kadar olan, orijinal ve düzenli kontrat teslimatı olarak üretilmiş, Türk Polis Teşkilatı Luger'lerinden 
arayacağız. Tabii bakımsızlıktan pas yada elinden 30.000 silah geçmiş tecrübeli eller değip de, bu 
kodlar mahvolmadıysa. Saygılar."
 
Bu tabancayla ilgili Osman Ortaç üstadın çektiği tanıtım ve atış videoları var. 
Bu ilginç,tarihi ve ilkleri barındıran tabancayı tanımanız için seyretmenizi öneririm.





P08 10 sene öncesine kadar silahçılarda bulunurdu.Artık çok az çıkıyor.Temiz olup,işlem yapılmamış
olanları 10.000 Dolar civarında satılıyor. İşlem yapılmış ve iyice yıpranmış olanları dahi 3.000-4.000
Dolar aralığında işlem görüyor.

Üzerine çok şey yazılacak bu tabanca hakkında arkadaşların katkı yapmalarını bekliyorum.
Saygılarımla.

[ceycey]

Tabancanın ilginç özelliklerinden birisini unutmuşum:
Luger'in şarjörü çıkartılıp, makarası geriye çekildiğinde düz bir zemin üzerinde aşağıdaki
resimde görüleceği üzere dengede durur. Başka bir tabancada şimdiye kadar görmediğim
bir özellik. Ankara'da Yıba Çarşısı'nda  dükkanı olan emekli başkomiser Eşref Kesmez bana
göstermişti. Eskiler kendisini tanır. Çok düzgün bir esnaftı. Nurlar içerisinde yatsın.

[ceycey]

Mauru Baudino adlı İtalyan yazar,2017 yılında 1945 sonrası Lugerlerle ilgili kitap yazmış.
Kitapta Osmanlı döneminde kullanılan Lugerlere de yer vermiş.
Aynı şahsın C96'yı konu alan bir kitabı da hazırladığı biliniyordu.
Bu yazarın Facobook'ta "Mauro Baudino - Paul Mauser Archive" isimli sayfası var.
İlgilenen arkadaşlara duyurulur.

[Pinus]

Konuyu görünce dayanamadım.    Bu Makaralı Barabelli denilen tabanca insanı hasta eden bir şeydir. Zamanında piyasada pek düzgün tabanca bulunmayan dönemlerde özellikle Karadeniz bölgesi halkının iki gözdesi varmış. Birisi bu P08, diğeri ise Polis tabanca (Tuğralı polis, FN 1903). Genel hatları ile halk arasında çap itibarıyla ince (7.65 P) ve kalın (9 P) olarak ayırılır. İnce çap fişeğin kovan dip çapı ile fişek tam boyu kalın çap ile aynıdır. Bu durumda namlu değişimi şartıyla aynı tabanca ve şarjör iki fişeği de kullanabilir. Namlu boyuna göre ise kısa, orta ve uzun (4, 6, 8 inch) olarak tanımlanır. Taşıma kolaylığı ve kısa namlunun daha fazla ses çıkarması sebebiyle kısa boy halk arasında tutulurken, ne hikmetse en iyi çalışanları artillery (aslında 7.9 inch, yani 20 cm) olarak tanımlanan uzunlarıdır. Fişek seçer, şarjör seçer, hatta atıcı seçer. Genellikle sorun şarjör yayının diğer yayların zamanlama düzenine uymamasıdır. Şarjör ağzı da çabuk bozulur. ha bir de kabza emniyeti olayı var. Önce ilk modellerine tek taraftan kabza altına geçen bir kabza emniyeti koyulmuşken, sonraki yani 70'li yıllar Mauser üretimlerinde çift taraftan kabza içine giren bir kabza emniyeti konulmuştur. Bunun dışında varyantı bitmez. Her tarafı üretim yılları ve üretim tesisine göre elden geçmiştir. İlk üretilenlerindeki alçak yuva ve makara çekildikçe dışarı çıkan pim çok ilgimi çekmektedir. Barabelli denilince bir de bitmeyen 16 tarihli hikayesi vardır. Çatalın üstünde 1916 yazıyorsa değme sahibinin keyfine. Oysa ki savaş öncesi şartlarda en fazla P08 1916 yılında üretilmiştir. Dolayısıyla fazla aceleye getirilmiş, bir çoğunda simetri hatası olan örneklerdir. Gövde önünde seri numarasının yanında a, b gibi küçük harfler bulunur. Sebebi aynı seride yeniden üretim yapılmasıdır. TC Polis ibareli Mauser üretimi P08 Luger üzerinde 1916 yazdığını görmüşlüğüm vardır. Sahibine bunun olamayacağını söylediğimde az kalsın dayak yiyordum.   Neyse, bu konuda cahil olduğumuzu söyleyip yırtmıştık. DWM üretimleri güzel, Erfurt üretimleri düşük işçilik içeren, Mauser üretimleri sağlam tabancalardır. Fakat bir de daha küçük işletmelerin ürettiği custom olanları vardır ki koleksiyonerler peşinde gezer. Hele Krieghoff Suhl üretimleri bu işin zirvesidir. 70'li yıllar Mauser üretimleri vardır bir de. Sağlamdır ama estetik eskilerin yanından geçemez. Kabza kapakları eskilerden farklıdır. Her yeri takım izidir. Şöyle izah edeyim. İtalyan Renato Gamba firması piyasaya sunmak için kendi logosu ve ismiyle Mauser damgalı olarak bu silahlardan yüklü miktarda ürettirmiş ve işçiliğini beğenmeyip almamıştır. Stutgart şehrinde bir firma bu silahları kimisini revize edip seri nolarını değiştirerek, kimisini olduğu gibi sivil piyasaya sürmüştür. 

Gelelim en önemli noktaya. Piyasada müdahale görmemişi pek bulunmaz. Örneğin o kadar üretilmiş olmasına rağmen Erfurt göremezsiniz. Hepsi bir şekilde DWM olmuştur. Meraklısı iseniz alırken mutlaka bir bilene (gerçekten anlayana) danışın. Bu vesileyle bu işin kurtları, YİBA çarşısının efsane barabellicileri Eşref komiser ve Mehmet Kozan ustaları rahmetle yadederim.

[ceycey]

Sn.Pinus,değerli katkılarınız için teşekkür ederiz.Dediğim gibi bu tabanca için söylenecek, anlatılacak çok şey var.

[blacksea]

Tabancanın ilginç özelliklerinden birisini unutmuşum:
Luger'in şarjörü çıkartılıp, makarası geriye çekildiğinde düz bir zemin üzerinde aşağıdaki
resimde görüleceği üzere dengede durur. Başka bir tabancada şimdiye kadar görmediğim
bir özellik. Ankara'da Yıba Çarşısı'nda  dükkanı olan emekli başkomiser Eşref Kesmez bana
göstermişti. Eskiler kendisini tanır. Çok düzgün bir esnaftı. Nurlar içerisinde yatsın.

Efendim bizim Karadeniz’de bu silah için geçerli efsanelerden biri de ‘ayakta durmayan’ Barabellinin çakma olduğudur