YORGUN MERMİ
Yer çekimi olmasaydı, gökyüzüne doğru ateşlenen bir mermi uzaya çıkardı. Ateşli silahların gücü, yerçekimi gücünü yenip mermiyi uzaya çıkartacak kadar değil. Sonuçta, gökyüzüne doğru ateşlenen bir mermi, yerçekiminin etkisiyle giderek hızını kaybederek bir tepe noktaya ulaştıktan sonra hızı sıfır olup, yere doğru artan bir hızla düşmeye başlayacaktır. Biz kendi dilimizde buna “Yorgun Mermi” diyoruz, İngilizcede Stray Bullet yani “Serseri Mermi” deniyor. Aslında mermi değil ama bunu atan cahil, ahmak artık ne derseniz “Serseri”.
Sadece Ülkemizde değil, dünyada da sorun:
A.B.D., Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri'nin (CDC) 2004 yılı çalışmasında, o yılın Yeni Yıl arifesi ve Yeni Yıl gününde yapılan kutlama ateşleri nedeniyle 19 yaralanma ve bir ölüm yaşandığı belirtilmiştir. Kurbanların yüzde otuz altısı başın üst kısmından, yüzde yirmi altısı ayaktan ve yüzde on altısı ise omuzdan yaralanmıştır. 2017 tarihli bir Miami Herald makalesi, yıllar içinde birçok vakaya değinmiş ve 2003 yılında Saddam Hüseyin’in oğulları Uday ve Kusay’ın ölümü sonrası Irak'ta yapılan kutlama ateşleri nedeniyle en az 20 kişinin öldüğünü belirtmiştir.
Kesin bir veri olmamasına rağmen ABD de yorgun mermi yaralanmalarının %95 inin yeni yıl ve ABD nin kuruluş günü 4 temmuzda yapılan kutlama atışlarından kaynaklandığı gösterilmiş. Kutlama amaçlı ateş açma, acil servis tedavisi gerektiren yaralanmalara ve hatta ölümlere yol açabilir. Porto Riko'da, 2003 yılbaşı gecesinde kutlama amaçlı ateş açma nedeniyle 19 kişi yaralandı ve bir kişi hayatını kaybetti.
Bir CHP milletvekilinin TBMM de İçişleri bakanlığına verdiği soru önergesine verilen yanıtta,
Türkiye’de son 5 yılda yorgun mermi nedeniyle 120 vatandaşımızın hayatını kaybettiği belirtilmiş.
TÜRKİYEDE YORGUN MERMİ ÖLÜMLERİ
Bu tehlikeli ve potansiyel olarak ölümcül uygulamanın neden bu kadar yaygın olduğunu merak etmenin yanı sıra, gökyüzüne doğru ateşlenen bir mermiye gerçekte ne olduğunu da düşünebilirsiniz. Ne kadar yükselir? Ne onu durdurur ve geri Dünya'ya düşmesine neden olur? Düştüğünde, ne zaman ve nereye iner? Bunlar, cevaplanması kolay sorular değil. Balistik araştırmacılar, mermilerin yatay olarak ateşlenmesi durumunda hız ve mesafeyi geliştirmek için faydalı bilgiler sunar, ancak havaya dikey olarak ateş etme konusu, askerlerin, polislerin, avcıların veya hedef atıcılarının normalde yapmayacağı bir şey olduğundan, veriler oldukça sınırlıdır.
ABD Ordusu Generali Julian Hatcher, bu konuda meraklanarak Florida'da çeşitli silahlarla — tüfeklerden makineli tüfeklere kadar — havaya ateş ederek mermilerin ne kadar sürede yere düştüğünü ve nereye indiğini ölçmeye çalışmıştır. 1947'deki kitabı
Hatcher's Notebook'ta belirttiğine göre, standart bir .30 kalibrelik mermi, bir tüfekten dik olarak ateşlendiğinde 9,000 fit (2,743.2 metre) yüksekliğe 18 saniyede çıkar ve 31 saniye içinde tekrar Dünya'ya döner; son birkaç bin fitte ise yaklaşık 300 fit (91.4 metre/ saniye ) sabit bir hız kazanır.
Balistik araştırmacısı Dr. James Walker, havaya ateşlenen bir merminin ulaşacağı yüksekliğin silah ve mermi türüne bağlı olduğunu belirtir. Örneğin, kısa namlulu tabancalar daha az barut içerir ve bir tüfek kadar yüksek bir irtifaya ulaşamaz. Walker, bir .22 kalibrelik merminin çapının kartuşla aynı olduğunu ve fazla barut içermediği için yüksek hızda gitmediğini açıklar. Ancak, daha büyük kartuşlara sahip tüfekler, daha fazla barut olduğu için daha yüksek hızlara ulaşabilir.
Dr. James Walker, bir yazısında, yukarı çıkma yüksekliğinin düşüş hızına etkisi olmadığını, çünkü merminin artık dönme dengesi kalmadığında şeklinden, yönünden ve takla atıp atmadığından bağımsız olarak belirli bir terminal hıza ulaşacağını belirtmiştir. Walker ayrıca bir merminin düştüğünde genellikle doğrudan aşağıya düşmediğini, rüzgarın yolunu değiştirebileceğini ifade etmektedir. Bu durum, bir merminin nereye ineceğini tahmin etmeyi zorlaştırır.
Yukarıdaki grafikte en yaygın kullanılan .22, 9 mm, 5,56, .308 ve 30-06 mermilerinin hangi açıda atıldığında ne kadar yükseğe çıkıp ne kadar mesafe kat edecekleri gösterilmiştir.
Bir .22LR mermisi yukarı doğru ateşlendiğinde Burj Halifa kulesinin yüksekliği 2700 feet (868 m) kadar ulaşır. Tekrar düşmeye başlayıp 1.885 feet’e ulaştığında, .22LR mermisi deriyi delmek için gerekli hız olan 148 feet/saniye (45 m/s) hızına ulaşır. Bu hızda bile, uygun koşullarda ölümcül olabilir. Yerden 600 feet'in hemen altında, mermi 200 feet/saniye (61 m/s) hızına ulaşır ki bu, bir kafatasını delmek için yeterlidir. Bu hızı bir perspektife oturtmak gerekirse, saatte yaklaşık 136 mil ( 219 km/saat) hızına eşdeğerdir.
Şimdi de dünyanın en popüler tabanca mermilerinden biri olan 9mm mermisinin balistik yörüngesine bakalım. Namlu çıkış hızı .22LR’ye benzerdir - 1.119 feet/saniye; ancak mermi daha büyüktür ve ateşlendiğinde daha fazla kinetik enerjiye sahiptir. 88°'de ateşlenen bir 9mm mermisi 2.798 feet yüksekliğe ulaşacaktır.
Bir 30-06 mermi dikey atılırsa 3000 m. yüksekliğe ulaşır, 45 derece açıyla atılırsa 3500 m. yol kateder. Yani yorgum mermi 3,5 km yarıçapında bir alan içinde tehlike yaratmaktadır.
Masum insanların canlarına kasteden magandalar için ABD Texas eyaletinde daha yeni çıkan bir yasa ile havaya ateş edenler için bir yıl hapis ve 5000 USD para cezası getirilmiştir. Biz de de bunun taksirle değil kasten adam öldürme suçuna dönüştürülmesi belki caydırıcı olur.
Her şeyin başı EĞİTİM. Sorunun kaynağı da Cehalet, sorumsuzluk ve umursamazlık. Daha önce Sn. ceycey ve Benim de dile getirdiğim “Silah ehliyeti” konusu mutlaka gündeme getirilmelidir.
Saygılar