EL DÖKÜMÜ FOSTER TEK KURŞUN

[Sabri]

Değerli Forumdaşlarım,

Kendi fişeğini doldurma konusuyla uğraşanlar bilir. Yeniden dolum yapılan fişeklerin en maliyetli kısımlarından biri barut, diğeri sıkıdır. Mükerrer dolumda özellikle yivsiz tek kurşun dolduruyorsanız, kendi dökümünüz kurşun kullanmak maliyeti düşürür. Piyasada Değişik tek kurşun kalıpları var. Ancak yivli tek kurşunların kalıbı üretim zorlukları nedeniyle olacak pek yoktur. Hele en isabetli diyebileceğim Foster tipi kurşunların kalıbı yoktur.

Daha önce döküm kalıbı olmayan yivsiz tek kurşunlar için 3-D yazıcıdan model çıkarıp, RTV kalıp silikonu ile döküm yapmış ve iyi sonuçlar almıştım. Bildiğiniz gibi Foster yivli tek kurşunlar, yivsiz tüfeklerde en isabetli tek kurşunlar. 50-70 metreler arasında 4-5 cm lik grupman elde etmek mümkün. Bizdeki Foster kurşunları tapasıyla beraber seyir edecek şekilde tasarlıyorlar, orijinalden farklılar.

Ben de piyasada bulamadığımız bu Fosteri kendim yapmaya karar verdim. Daha önceden başka bir tek kurşun türü için silikon kalıp yapmıştım. RTV-2 (30 Shore) kalıp silikonu ile Winchester super-X içinden çıkarttığım kurşunları kullanarak Foster slug kalıbı geçtiğimiz yaz başında imal etmiştim:

EN SON NE YAPTINIZ



Bir türlü bu dökümlerin atış testini yapma imkanım olmadı. Üstelik yakınımızdaki atış alanı olarak kullandığımız taş ocağının, belediye tarafından moloz döküm alanı yapılması test yapacak yer bulamama gibi bir sorun çıkarttı.  Doldurduğum bu Fosterleri test etmek için gidiş geliş 240 km yol yapmak zorunda kaldım.

İki tür fişek hazırladım:



İlki yukarıda resimde ortada gördüğünüz altta GFS power tapayı keserek elde ettiğim gaz seal, ortada 12 mm yükseklikte şişe mantarından ara tapa, onun üstünde 2mm kaydırıcı karton, en üstte serbest olarak kendi döktüğüm foster tek kurşun. Diğer seriye DKC Fosterden çıkarttığım tapayı kesip  501 ile yapıştırdığım tapa ile bütünleşik gidecek Foster.



Dolumlarda GFS 12 Ga 70 mm kovan ve U688 kapsül, 1.65 gram D20 barut kullandım. Sağda üstte tapası ile bütünleşik seyredecek Foster dolumları, altta tapasız seyredecek Foster dolumları görülüyor.

Atışlar 47 cm namlu uzunluğuna sahip Beretta 1301 ile diz çökerek dizden destekli olarak 36,5 m. mesafeden kayıt altına almayı başardım.

İki sorun yaşadım, kameraya dürbün bir türlü yerleşmedi, yavaş çekimi o nedenle  telefonun kendi kamerası ile net yapamadım.  İkincisi kronografın pili bitince kayıtlar silindi, namlu çıkış hızı olarak ilk atışın 1345 fps olduğu aklımda kalmış.

Neyse, yine de atışları kayıt altına almayı başardım:

 

İlk üç atış tapasız seyreden Foster'ler. İlk atışta kurşun ile beraber nasılsa en dipteki tapa da hedefe ulaşmış. İkinci atış hemen buna bitişik. Üçüncü atış 10 cm kadar sağına isabet etmiş. Burada Sn.Lupus'un "Tüfek+Fişek + Eşek = İsabet" formülü devreye girmiş. Eşeklik etmeyip, sağlam bir destek üzerinden atsaydım, üçünü aynı yere isabet ettirmem mümkün olabilirdi veya daha küçük bir grup olabilirdi.

Tapasıyla beraber seyreden üçlü grup ayni hizada ama dağınık bir grup verdi. Döküm Fosterlerin konik iç yapısı, tapanın tam düz olarak yapışmasına engel oluyor bu nedenle grubun dağıldığını düşünüyorum.


Tapasız seyredenlerin ilk iki atıştaki giriş delikleri gayet net. Son atışta kurşun biraz yan vurmuş gibi. bu döküm hatası ile de ilgili olabilir. Tapası ile beraber seyredenlerin ilk atışı net, diğerlerinde tam düz girmedikleri anlaşılıyor.

SONUÇ:

Yivsiz tek kurşunlar arasında en isabetli olanı Foster tek kurşunlar. 40-50 m. mesafeler içinde 3-5 cm grup yaptıkları biliniyor. Ama bu kurşunun döküm kalıbı yok. RTV kalıp silikonu ile döküm yapılarak üretilen replikaların, Winchester, Remington gibi tapasız seyreden el dolumları ile iyi sonuçlar elde edilebileceği anlaşılıyor. Diğer tapa türleri ile çalışmayı sürdürmeyi düşünüyorum.

RTV kalıp silikonu ile nasıl kalıp elde edildiğini merak edenler için soru olursa cevap yazabilirim.

Saygılar

[gumush]

Sabri bey ellerinize sağlık, bu konulara uzak olan biri olarak benim için kütüphane niyetine bir içerik oluyor, okuyup görüşü geliştirmeye çalışıyorum, bu yöndeki çabalarınız için kendi adıma teşekkür ederim.
Burada aklıma gelen ilk soru kendi donumuzu yapmanın avantaj ve dezavantajları, bu gerçekten belirgin bir ateş performansı ya da maliyet avantajı sunuyor mu ?

İkinci olarak kurşunun dökülmesi için gereken kalıbın özellikleri, tahminimce kurşunun deneme sıcaklığı düşük olduğundan alüminyum bile bir kalıp bu iş için kullanılabilir. VV ile elde ettiğiniz başarılı bir kalıp var ise yüksek adetli yapmak için bu tarz bir yöntem tercih edilebilir diye düşünüyorum. ORC KALIP KURŞUN DÖKME KALIPLARI TASARIMI VE İMALATI şeklinde bir facebook sayfasına denk geldim. Uygun model denemeleri sonrasında buradan bir kalıp yaptırılabilir.

İlk başta biraz araştırma ile bir konu olduğunu düşünmüştüm ancak https://castboolits.gunloads.com/forumdi...-Reloading adresine baktığında sadece bu konunun bile başlı başına büyük bir alan olduğunu gördüm. İlgilenen arkadaşlar için adresi bırakmak istedim.

[Sabri]

Burada aklıma gelen ilk soru kendi donumuzu yapmanın avantaj ve dezavantajları, bu gerçekten belirgin bir ateş performansı ya da maliyet avantajı sunuyor mu ?

İkinci olarak kurşunun dökülmesi için gereken kalıbın özellikleri, tahminimce kurşunun deneme sıcaklığı düşük olduğundan alüminyum bile bir kalıp bu iş için kullanılabilir. 

Sn. gumush,

Kendi fişeğini doldurmanın bir avantajı maliyet. Maliyeti düşürmenin iki maddesi 1. Kovamı mükerrer kullanmak 2. Kendi kurşununu dökmek.
Kovanı mükerrer kullanarak (bugünün fiyatları ile) fişek başına  7-8 TL, Tek kurşun dökerek (hurda kuşundan) fişek başına 7-8 lira toplamda 15 lira gibi bir tasarruf sağlayabilirsiniz. Ama en büyük kalem barut, bunu da hesaba katarsak tanesi en ucuz 25 lira olan yivsiz tek kurşunu  kendiniz doldurursanız 22-23 liraya mal edersiniz. Seri üretim yaptıkları için malzemeyi toptan aldıkları için kar marjlarına rağmen fişek firmaları fiatları düşürebilirler.

Burada diğer bir avantaj devreye girer. Firmalar tek kurşunları toptan alırlar. Kalıplar arasındaki çok minimal farklılıklar, kurşunlar arasında 1 grama kadar varan farklar yaratır. Barut fabrikada volümetrik doldurulduğu için fişekler arasında 20-30 mg farklar olabiliyor. Yani fabrika üretimi kaliteli fişeklerde bile namlu çıkış hızları 30-40 fps bazen daha fazla fark gösterebiliyor. Mermi ağırlığı ve namlu çıkış hızı farklılıkları isabette tutarlılığı bozuyor. Kendiniz doldururken mermi ağırlıklarını ve barut miktarını standardize edebilirsiniz. namlu çıkış hızları 15 fps kadar fark eder.  Namlu çıkış hızını da barut miktarını ayarlayarak 1400 fps üzerinde tutarsanız, size 70 m menzile kadar; tutarlı, isabet sağlayan kaliteli fişek elde edersiniz. Yani yerli fişek parasına yabancı fişek ayarında üretirsiniz. O zamanda fişek başına karınız 25-30 TL hatta fazlası olabilir.

Ayrıca kırma, pompalı yada gazlı yarı-otomatik tüfeğiniz için piyasada bulunmayan subsonik dolumlar yapıp, düşük geri tepmeli, isabetli yivsiz tek kurşunlar üretebilirsiniz. Atış ve ev savunması için  harika dolumlar olur.

Fişek doldurmanın dezavantajı, başta dolum aletleri için bir yatırım yapma gereğidir. Basit aletler de olabilir de, 15-30 bin TL arasında bir dolum istasyonu da... Özellikle fişek çapını düzeltmek için haddeleme (resizing) önemlidir. Ayrıca yaptığınız fişekleri test etmek için bir kronograf edinmeniz yerinde olur.

Diğer bir dezavantaj öğrenme eğrisidir. Herkes bir oturuşta fişek dolduramaz. Dolum verilerine ve güvenlik önlerilerine kesinlikle uymak gerekir. Ancak tecrübe kazandıktan sonra istediğiniz nitelikte oynamalarla kaliteli, isabetli ve güvenli fişek üretebilirsiniz. Fişek doldurma işi hayatı tehdit edebilecek tehlikeler içermektedir.

Diğer bir dezavantaj zaman... Fişekleri tek tek ölçüp biçip hassas bir şekilde doldurmak zaman alıcı bir işlemdir. Keyif alıyorsanız sorun yok. 

Diğer bir dezavantaj, kullandığınız malzemeye bağlı olarak her zaman piyasa fiyatı altında fişek dolduramayabilirsiz.

KALIP meselesine gelince:

Piyasada yivli tek kurşunlar için maalesef kalıp yok. Gördüğünüz kalıplar da Foster, Brenneke, Gualandi gibi, namlu içinde ilerlerken dönmeyi temin eden açılı setlere sahip değildir. Bunlara uyan kalıp yaptırmak korkunç maliyetlidir.  Elbette alüminyum kalıp yaılabilir ama kalıp maliyeti değişmez. Onun için ben 3D yazıcıdan elde ettiğim modelleri, ya da yabancı fişeklerden söktüğüm yivli örneklerini RTV kalıp silikonu kullanarak döküyorum. Oldukça başarılı ve maliyeti çok çok düşük bir yöntem oluyor.

Sizin de internette izlediğiniz gibi kendi fişeğini doldurmak deneyim ve maliyet içeren, biraz da tehlikeli bir iş. Ama şu kadarını söyleyeyim, son 5-6 senedir ben piyasadan ne saçma sıkısı, ne de tek kurşun almadım. Kendim üretip, kendim kullanıyorum. Size tavsiye ederim, başkasını dolumunu, dolumun sağlığından %100 emin olmadıkça kendi tüfeğinizde kullanmayın.

Derin bir mevzu vesselam, yaz yaz bitmez...

Saygılar

[emre16]

Sn. Sabri bey,
Konuda yukarıdaki tarif ettiğiniz şekilde 50-70 mt lerde 5-6 cm lik grupman ile tutarlı atış yapmanın mümkün olduğundan bahsetmişsiniz, 80-100 mt mesafe de de bu atışları yapmak mümkün mü ?

[Sabri]

 50-70 mt lerde 5-6 cm lik grupman ile tutarlı atış yapmanın mümkün olduğundan bahsetmişsiniz, 80-100 mt mesafe de de bu atışları yapmak mümkün mü ?

Değildir

Ben de yivsizin etkili menzili diye 100 metrede atışla çok uğraştım. Hatta eski forumda "Yivsiz tüfek ile 100 metreye atış "  diye konu da açmıştım 9 yıl kadar önce. O zaman yivsizde transsonik etkinin çok olacağını bilmiyordum. 2015 yılından Bazı 100 metre deneme atışlarım (hedef çapı 25 cm):



Bu da 2015 yılında Beretta 1301 i yeni aldığımda 100 metrede 40 cm çaptaki balonlara atışlarım:



Slug namlu ile tek kurşunlarla 100 metrede yapılabilecek en iyi grupman 15-20 cm civarında olur. Yivsizden yivli performansı beklemeyin.

Bir de şu konuyu bir okumanızı tavsiye ederim:

YİVSİZ TEK KURŞUNLAR UZUN MESAFEDE NASIL DAVRANIRLAR

[gumush]

Sterling Tornado Palla , Zuber Palla , Sterling Slug bunlar foster tipi fişekler mi ? Bunların dışında hazır alınabilecek Foster tipi fişek önerileriniz var mı ?

[Sabri]

Sterling Tornado Palla , Zuber Palla , Sterling Slug bunlar foster tipi fişekler mi ? Bunların dışında hazır alınabilecek Foster tipi fişek önerileriniz var mı ?

Sn. gumush,

Hepsi foster tipi. İçlerinde isabet açısından bence 50 m. içerisinde en başarılısı Zuber Palla ve Zuber extra slug.  Yabancı markalar arasında Baschieri & Pellagri (B&P) White Blackout.

Saygılar

[gumush]

Not aldım teşekkür ederim.

Sizin yaptığınız kursunlar ve sonradan stabiliteyi arttırmak için eklediğiniz kısımlar için BC hesaplaması yapabildiniz mi ? En azından aynı hava şartlarında diğeri ile ne kadarlık bir fark oluştuğunu merak ettim. ( Ansys'de sanırım Cd hesaplandığından modelden de SC hesaplanabilir diye düşünüyorum ) yoksa yizsiz silahlar için bu tarz hesaplamalar biraz aşırı mühendislik gibi mi kalıyor ?

Saygılarımla.

[Sabri]

Sn gumush,

Aşağıda bağlantısını verdiğim konuda sorunuzun yanıtını bulabilirsiniz:

YİVSİZ TEK KURŞUNLARDA DIŞ BALİSTİK

Lee Key Drive için 0,05 olan BC yi, spoilerlı teflon kuyruk eklediğimde atış yöntemi ile 0,07 olarak bulmuştum.

Saygılar

[emre16]

Sn. Sabri bey,
Dolum malzemeleri için internetten bakındım fakat d20 barut hiç bir yerde yok.

NOBEL SPORT A24 BARUT
NOBEL SPORT A0 BARUT
CSB 0 İTHAL DUMANSIZ BARUT
NOBEL SPORT PSB01P BARUT

Mevcut bunlar dan hangisini tercih etmeliyim, yada d20 barut satan bir av bayii biliyormusunuz ?