Gen4 G19 ve Glock Performans Tetiği

[blacksea]

Gen4 G19 ve GLOCK PERFORMANS TETİK (GPT).



Glock Performans Tetik konusunu inceleyen Sn Sabri tarafından açılan güzel bir başlık var:
https://www.tabancatufek.com.tr/showthre...mans+tetik

Glock Performans Tetik (GPT) ile ilgili, inceledikten sonra genel olarak ve özellikle  Gen4 tabancadaki kullanımı ile ilgili görüşlerimi yazmak istiyorum:



GPT sistemi:
-        GPT iğneyi kurulu vaziyette tutuyor.
Bu durumda tabanca meşhur ‘safe action’ dan yani (teorik olarak) mermi kapsülünü patlatacak enerjiye sahip olmayan yarım kurulu iğneden, tam kurulu iğneye (single action - tek hareket) dönüşmüş oluyor. Artık tetik çekişi ile yarım kuruludan tam kuruluya geçen bir iğne ve yayı olmadığından ön tetik yolu hissedilir miktarda hafifleyip, pürüzsüzleşiyor (genel kanı, klasik tetik sisteminde sürgü manipüle edildiğinde iğne yayının tansiyonunun % 70 inin ön yüklendiği, kalan % 30 yüklemenin tetik çekişi sırasında yapıldığıdır). GPT’de tetik çekişinde hissedilen, tetik yayının direnci.
-        İğne yayı (Gen4 te) çeken değil iten yapıya dönüşüyor. İğne kurulu olsada olmasada tetik ileride duruyor. Klasik Glock tetiğinde, iğne yarım kurulduğunda iğnenin yayı sıkışıp tetik kolu + tetiği itmeye çalışırken tetik yayı da çekmeye çalışır, aralarında bir tür halat çekme yarışına benzer ilişki vardır, tetiği bulunduğu pozisyona iğne yayı iter. GPT de ise halat çekme yarışı ortadan kalkmış olup, tetiği yerine iğne yayı itmekte.

GPT - Pozitif yönleri:
-        Ön tetik yolunun daha rahat geçilmesi.
-        Hissetmesi kolay, izah etmesi zor olmakla beraber; tetiğin kırıldığı duvarın yuvarlanır tarzda daha rahat ve daha hafif geçilmesi. Normalde Glocklarda duvarda direnç olur ve tetik düştüğünde tabancada sarsıntı oluşur ve grupmanı bozar. O sıkıntı bitmediyse bile azalmış (bu nedenle kendi tabancamda Ghost 3.5 lb connector ve Ghost 6,0 lb tetik yayı takılıydı).
Resette anlamlı bir fark hissedemedim.
-        Klasik sistemde kuru tetik düşürmede veya silah sökülü iken tetiğin elle ileri alınıp sürgü manipülasyonu yapılması durumunda, plastik tetik yuvasındaki düşme emniyet rampasının (drop safety), tetik kolu tarafından ezilerek deforme olması sorunu ortadan kalkmış. Bu önemli avantaj ile beraber aynı zamanda bir küçük dezavantaj gelmiş: Tetik her zaman ileride durduğundan, artık tabancanın atışa hazır mı olduğu yoksa ateşleme elemanları istirahat durumunda mı olduğu uzaktan anlaşılmıyor.



-        Düz ve kare tetik yapısı kullanışlı. Parmağın tetiğe uygun yerleştirilmemesi veya gövdeye değmesi nedeniyle genelde sağlak atıcıların hafif sola atması durumu (en azından bende) azalıyor.
-        Tabanca tek hareketli yapıya döndüğünden, tetik çekişini ağırlaştırmadan orijinal 24 N gri iğne yayı daha güçlü 28 N kırmızı iğne yayı ile değiştirilip, varsa sert kapsüllü mühimmat sorunu aşılabilir.  
-        Daha önce benzeri tam kurulu tetik sistemleri yan sanayi tarafından yapılmış olsa da GPT Glock tarafından tasarlanıp, üretilmekte olan orijinal parça.

GPT - Negatif yönleri:
-        Sistemin daha fazla temizlik ve bakıma ihtiyaç duyması. Klasik tetik sisteminde her ne kadar connectore 1 damla yağ damlatılması tavsiye ediliyorsa da Glock bakımsızlığa dayanıklılığı ile tanınan bir tabanca. GPT de ise kullanım sonrası temizlik ve ilave yağlama (3 damla) gerekiyor. Bakım konusunda yazının devamında ayrıntılar mevcut.
Solda 200 adet (150 eski tarihli MKE + 50 Sterling 115 grn) atım sonrası GPT nin kirlenme durumu ve kaba taslak temizlik sonrası sağda:



-        Tetik kolu tetik grubundan ayrılırsa geri takmanın nispeten zor olması (çok zor değil ama gene de eli yatkın olmayanlara tavsiye etmem). Aşağıdaki resimde okyanus ötesinden bir arkadaş içi boş sert bir plastikten aparat yapmış, bunu kılavuz olarak kullanarak tetik kolunu geri takmayı kolaylaştırıyor.
 


-        İğne yayı klasik sistemde yarım kurulu olarak beklemek için dizayn edilmiş, artık tam kurulu yani daha yüksek tansiyon ile bekleyecek. Yayın ömrü açısından sıkıntı olabilir mi, şeklinde bir soru geliyor akla. Yayın çalışma toleransları dahilinde sıkışmasından ziyade çalışma sıklığının önem arz ettiği göz önüne alınırsa, bir sıkıntı olmayabilir.
-        Orijinal parça olmakla beraber, Glock’un klasik tetik sistemi gibi milyonlarca kişi tarafından milyarlarca mermi ile test edilmiş değil.

Gen4 ile kullanımı:
-        Gen4 ve Gen5 tetik plastik kasası (trigger housing) farklı olup, Gen5’in kasasının sağ tarafında ilave çıkıntı var ve GPT’de aslen bir Gen5 parçası olduğundan normal Gen5 tetik kasası gibi bu çıkıntıya sahip. Bu nedenle GPT Gen4’e takıldığında sürgü arka plakasını Gen5 olanı ile değiştirmek gerekiyor, aksi takdirse sürgü yerine takılamıyor (Gen5 sürgü plakası kutudan çıkıyor).



-        Bilindiği üzere Gen4 Glocklarda tetik kolunun iğne emniyetini açan yükseltisinde sağ tarafta yuvarlak bir çıkıntı bulunur. (Gen4 te ön tetik çekişinin rahatlamasının bir nedeni de GPT - Gen5 tetik kolunun ilave çıkıntısız olması olabilir). Bu çıkıntı Gen3 tetik kollarında olmayıp Gen4 lere şarjör düşürme mandalını soldan sağa alma opsiyonu getirildiğinden ve mandal sağa alındığında tetik koluna stabilite sağlaması, böylece iğne emniyet bloğunu sağlıklı şekilde açabilmesi için konulduğu söylenir. Bu durumda GPT takılan Gen4 te şarjör bırakma mandalını sağa almamakta fayda olabilir (bu konuda üreticinin bir uyarısı yok, belki de sorun olmayacaktır). Tabancada çektiğim aşağıdaki resme dikkatli bakıldığında tetik kolundaki iğne emniyeti açma çıkıntısının, iğne emniyetine temas yerinin değiştiği görülmekte:



-        Gen5 veya GPT de plastik tetik yuvasındaki iğne emniyet bloğunu karşılayan (aşağıdaki resimde kırmızı kare içindeki) ilave çıkıntının aslen oval ve açılı Gen5 tipi bloğa göre tasarlanmış olması nedeniyle Gen4 ün yuvarlak ve açısız bloğu ile çalışması nedeniyle daha kısa sürede aşınabilir olma ihtimali (bu konuda üreticinin bir uyarısı yok, belki de sorun olmayacaktır, takip etmek lazım).



-        Sürgünün tabancadan sökülmesinde, sürgü bir miktar çıkartıldıktan sonra tekrar tetiği çekmek gerekiyor (alıştıktan sonra önemli bir durum değil).

Güvenlik seviyesi:
(Sear: Tabancada horozu veya iğneyi tutan/düşüren parça veya kısım. Takılma dişi, horoz tulumbası, tetik tulumbası, kurma tablası gibi değişik şekillerde adlandırılmakta).
Klasik Glock tetik sisteminde bilindiği üzere sear tetik kolundaki haç şeklinin en uç dış kısmıdır, yani tetik kolunun ayrılmaz bir parçasıdır. Bu sebeple tetikte çekilmeyi engelleyen emniyet tetik kolunu ve beraberinde sear dahil tüm tetik elemanlarını kilitler.



Ancak GPT de sear’ın Glock tarihinde ilk defa ayrı bir parça olması, tetik yuvasındaki düşme emniyet rampasının sadece tetik kolunu yerinde tutması sebebiyle, ayrıca iğnenin de tam kurulu beklemesi sebebiyle bunun az da olsa bir güvenlik zafiyeti olabileceğini tahmin etmiştim. Hatta, öteki tarafa göçmeden önce Gaston dede 40 küsür senelik sistemi değiştirmeye nasıl izin verdi, diye düşünmüştüm.

Tahminim; düşme veya darbe nedeniyle tetik kolunun tetik grubundaki rampasından çıkamayacağını ancak ayrı bir parça olan sear’ın darbe nedeniyle iğnedeki tutma çentiğinden kurtulabileceği, idi. Bu durum gerçekleşir ise mermi, iğne emniyet bloğu nedeniyle (muhtemelen) patlamayacak ancak tabanca kurulu özelliğini yitirecekti. Herhalde piyasa ve talep şartları gereği bu kadar bir güvenlik riskini aldılar, diye tahminde bulunmuştum.

Parçayı inceleyince, düşüncemin yanlış olduğunu anladım. Sear a yukarıdan elle bastırıldığında bir miktar aşağı iniyor, ancak tetik çekilmedikçe sear iğneyi bırakacak kadar aşağı inemiyor. Tetik kolu plastik tetik yuvasındaki düşme emniyet rampasına girerken sear ın kancasının içinden geçiyor, tetik çekilirken tetik kolu düşme rampasından düşerken, sear daki kancadan da ayrılıp sear ın hareketine müsaade ediyor. Ezcümle güvenlik rampasındaki tetik kolu aşağı inmedikçe, ayrı bir parça olan sear da aşağı inemiyor. 

GPT öncesi piyasaya çıkan ve yan sanayi parça olan TIMNEY tetik resmi aşağıda.
GPT mantığı ile çalışan sistemi var ama düşme emniyeti (drop safety) gerçek manada yok. Tetik kolunda düşme emniyeti var ama sear da yok çünkü tetik kolunda sear ı tutan bir şey yok. Sear a darbe etkisi yukarıdan bastırma etkisi yaparsa aşağı inip iğneyi bırakabilir ve bu durumda zevahiri kurtarmak iğne emniyet bloğuna kalır:



GPT resmi aşağıda. Sear da tetik kolunda mevcut olan ve tetik çekilmedikçe sear ın aşağı inmesine engel olan kanca:



Aşağıda ilk resimde sear a yukarıdan bastırıldığında düşmediği görülüyor. İkinci resim tetiğin çekili hali:



GPT tarihi:
# 2023’te piyasaya çıkmış.
# GPT Amerika’da piyasaya ilk çıktığında, 9x19 Gen5 için, 70272 parça no ile ve 4 lb olarak çıkmış, (.) - No5 konnektör kullanılmış. İlk jenerasyon dedikleri bu sistemde çok yoğun kullanımda tetiğin sıkışıp ileri gidemediğini yani sistemin kendini kuramadığını veya tetiğin aşırı ağırlaştığını belirten kullanıcı yorumları var. Çok yoğun kullanıp, hiç sorun yaşamadığını beyan edenler de var.
# Sonrasında ikinci jenerasyon denilen 74332 parça nolu ve 5 lb olarak satılmaya başlanan parçada, işaretsiz standart - No1 konnektör kullanılmış. İkinci nesilde parlak kaplama tetik kolu, standart konnektör kullanılıp, plastik yuvada değişiklik yapılmış. Bu nesil, tetik kolu ucundaki tırtıl deseni ile ayrılmaktaymış. Bu seride pakete Gen5 sürgü arka kapağı eklenip Gen4 ile de uyumlu hale getirilmiş.
# Bizim memlekette satılan paketteki parça no 74331 olup, (.) - No5 konnektör kullanılmış. 
Glock’un Kuzey Amerika ile Avrupa pazarlarında farklı parça noları kullandığı tahminim devam ediyor.

GPT bakımı ve garanti durumu:
Aşağıdaki resimde gösterildiği şekilde, 3 damla yağ ile sistemin yağlaması yapılıyor.
-        Planlı kullanım öncesi mümkünse yağlama yapılması öneriliyor.
-        Her kullanım sonrası temizlik ve yağlama gerekiyor.
-        Silah hiç kullanılmasa da 3 ayda bir yağlama yapılması öneriliyor.
-        Tetik ileri gidip kendini kuramıyorsa derhal yağlama yapılması gerekiyor (yağlama sonrası düzelmemesi durumunda servis kontrolu gerekmekte).


Parça Amerika’da Glock USA garantisinde. Tek şart parçanın ‘sertifikalı bir silahçı’ tarafından takılıp, kayıt edilmesi.
İnşallah hiç ihtiyaç olmaz, bizde MKE nin sattığı ithal tabancada bu garanti işleri nasıl dönüyor konusunda bir bilgim veya tecrübem olmadığından bu konuda yorum yapamıyorum. Parçanın montajı ve tetik kolunun sökülüp-takılması vb konularda bir video çekmeyi düşündüm sonra vazgeçtim, bu sebepten.

Fiyat:
Parçanın USA’da fiyatı dükkanlarda 80 dolara kadar bulunabiliyormuş, online genelde 99 dolar, yani tabancanın oradaki bedelinin yaklaşık yüzde yirmisi. GPT ticari olarak Üretici açısından çok mantıklı bir girişim.
Bizde MKE tabancayı ederinin 8 katına sattığı için yukarıdaki oran geçerli değil, yüzde yirmi bizde yüzde beşe düşüyor. Bununla birlikte parça bedeli bazı yerli Glock klonu tabancaların fiyatına yakın.

Sonuç:
Mart 2025 itibariyle GPT 9x19, 22 LR, 40 S&W ve 357 SIG kalibrelerde mevcut. İleride kalibre çeşidi artabilir.

Bir ihtimal Gen6 da, özellikle G34 gibi yarışma temelli modellerde, GPT fabrika çıkışı görülebilir. Bu durumda iğne yayı basıncı, ön tetik yolunun kısaltılması ve benzeri konularda sistem daha rafine hale gelebilir.

Yazı herhangi bir tavsiye niteliğinde değildir.
Böyle radikal bir sistem değişimde oluşacak sonuçların kullanıcının kendi sorumluluğunda olduğunu hatırlattıktan sonra kendi düşüncem; GPT, can güvenliği veya görev için kullanılan tabancalar hariç, poligonda kağıt delmek için bence güzel bir seçenek.

Saygılar

blacksea

[ceycey]

Sn.blacksea,eliniz sağlık.Yine ayrıntılı ve çok yararlı bir çalışma olmuş.Herhalde GPT  hakkında
böyle ayrıntılı bir çalışma ilk kez yapılmıştır.
Bu tetiğin kullanılması halinde,Glock'un en önemli özelliklerinden biri olan yarım kurulu iğneden,
tetiğin hafiflemesi uğruna vazgeçilmiş olunuyor;tam kurulu sisteme dönülüyor.Bu tetik Glock
tarafından yapıldığından,Glock firması kullanıcılarına bir seçenek sunmuş oluyor: ya standart
daha ağır Glock tetiği ve yarım kurulu iğne ya da GPT ile hafifletilmiş tetikli bir tam kurulu sistem.
İlginç bir durum.

[Themis]

Sn.blacksea, teşekkür ederiz. Oldukça detaylı, teknik bilgi içeren ve faydalı değerlendirmelerinizin bulunduğu bir yazı olmuş.

[blacksea]

Gen3 sahibi olup merak edenler olabilir:
 
Gen3 ve daha eski jenerasyonlarda GPT kullanımı mümkün ancak Üretici bunu onaylamıyor.
 
Okyanus ötesinde, Gen 5 veya GPT tetik yuvasının altındaki aşağıdaki resimde gösterilen 2 adet yeri kesip kısaltarak Gen3 te kullanan kişiler varmış.
 

 
Kişisel fikrim ise parça değişiminin maddi - manevi sıkıntı olduğu bizim memlekette böyle maceralara girişmeden önce iyi düşünmek gerek.

[Bvrak]

Detaylı anlatımınız harika teşekkürler. Anladığım kadarıyla GPT halen drop safe diyebiliriz. Biraz konu dışı ama sormak isterim Glock atım yatağı boş taşırken yada saklarken tetik geride mi yoksa önde mi tutmak daha sıhhatlidir iğne ve tetik yayları açısından?

[blacksea]

Rica ederim.

Evet GPT sistemi drop safe özelliğini muhafaza etmekte.

İğne ve diğer yayların sıhhati açısından sistemin istirahatte, tetiğin geride olduğu durum.

[Sabri]

Glock atım yatağı boş taşırken yada saklarken tetik geride mi yoksa önde mi tutmak daha sıhhatlidir iğne ve tetik yayları açısından?

Sn. Bvrak,

• Eğer silah uzun süre kullanılmayacaksa, tetik düşürülerek (kuru tetik) bekletmek yaylar üzerinde daha az stres yaratır.
  
• Bu, iğne yayının uzun süreli baskı altında kalmaması için tercih edilebilir. Ancak Glock’un sisteminde kullanılan yüksek kalitede yaylar nedeniyle bu fark çok minimaldir.
  

Saygılar