Yarı-otomatik TABANCA ATIŞ HATALARI

[Sabri]

Değerli Forumdaşlarım,

Bu konu elbette ustalar için değil. Yeni başlayanlar için. Ama bazı videoları izleyince ustaların da zaman zaman hata yaptığını gözlemleyebiliyoruz. 

Öğrenci hocasına sormuş "Hocam nasıl hata yapılmaz?" hocası cevap vermiş "Tecrübeyle..." Pekiyi" demiş öğrenci, "Hocam madem öyle, nasıl tecrübe kazanılır?" hocası gülümseyerek cevap vermiş "Hata yaparak!". Bu başlık altında hatalardan öğrenilen tecrübeleri aktarmaya çalışacağım.

Tabanca, diğer el silahlarına göre kullanması, kullananın da isabetli vurması açısından zor bir alet:



Örneğin yukarıdaki resimde gördüğünüz gibi tüfek omuz (1), yanak (2), kabza (3) ve el kundağı (4) destekleri ile daha iyi kavranılan ve şahlanması daha iyi kontrol edilebilen bir silah. Oysaki tabancanın tek bir el desteği (1) var. Bu tek destek dolayısıyla, geri tepmenin yarattığı açısal momentum nedeniyle tabancanın şahlanmasının fiziğini daha önce başka bir konu başlığında anlatmıştım: Namlu aksı düşük tabancalar

Tabanca atışı ile ilgili yapılan hatalar

Atışlarınızın toplandığı alanları değerlendirerek aşağıdaki tabloda hangi hatayı yaptığınızı değerlendirebilirsiniz:



Yarı-otomatik tabancalarda atışla ilgili yapılan hataları üç ana grupta toplayabiliriz:

• Duruş
  
• Tutuş
  
• Tetik çekme
  

Duruş:

Tabanca ile atış yaparken duruş önemlidir. Uzak mesafe hassas bir atış yapacaksanız düz durabilirsiniz. Ancak ardışık (mükerrer) tatktik atış yapacaksanız, tabancanın geri tepmesi ile geri geri gideceksiniz demektir. Atışlarınızda aşağıdan yukarı doğru sıralanacaktır. Taktik atış yapacaksanız, ayaklar biraz açık, dizler hafifçe kıvrık, gövde biraz öne eğilerek, vücudunuzun ağırlık merkezini öne taşıdığınız bir duruş uygundur. 

Anlatmak istediğimi Tactical Hyve YouTube kanalından bir video kesiti ile izleyebilirsiniz:



TUTUŞ:

Tabanca atışlarında isabeti en çok etkileyen durumların başında tutuş gelir. Eğer tabancayı iyi kavramazsanız, bırakın isabeti, tehlikeli durumlar bile karşınıza çıkar. Acemilikte başa gelen işlerden:



Zaman zaman forumda, tabancanın aşırı şahlanmasından, sol alt vurmadan yakınmalar okuyoruz. Hatta bazen ustaların atış videolarında bile tutuşun hatalı olduğunu gözleyebiliyoruz. Eğer tabancayla iki elinizle atış yapıyorsanız, aşağıdaki resimlerden biri gibi tutuyorsanız bir hata var demektir:



Şahlanmayı engelleyecek, isabeti arttıracak doğru tutuş tabancayı kavrayacak, çok noktadan kontrolunu sağlayacak "başparmaklar ileri" pozisyonunda olmalıdır:


Tecrübeli atıcıların kullandığı kavrama budur.

Yarı-otomatik tabancalarda kabzanın kavraması mümkün olabildiğince yüksek olmalı, hakim elin işaret ve başparmakları arasındaki perde kunduz kuyruğuna dayanmalıdır (aşağıdaki en sol resim).


daha yüksek kavrama sürgünün geri gelmesi esnasında yaralanmaya neden olur - Sn. Lupus'un deyişiyle "enayi ısırığı"). Tabanca hakim el (tetik eli) üç parmağı ile tetik korkuluğu altına dayanacak şekilde sıkıca kavranmalı (ortadaki resim), destek eli işaret parmağı tetik korkuluğu ve orta parmağa dayanıp saat yönünün aksine yönde çevrilerek aradaki boşluk doldurulacak kada çevrilerek, destek elin başparmağı da ileri gösterecek konuma getirilmelidir:


Yukarıdaki resimdeki tabancada doğru kavramada numaralandırmayı şöyle açıklayabiliriz:
(1) Hem ateş eden el hem de destek eli silahı mümkün olduğunca yüksekten kavramalıdır .
(2) Destek elin dört parmağı da tetik korkuluğunun altındadır ve işaret parmağı korkuluğa yaslanmalıdır .
(3) Ateş eden elin başparmağı ve işaret parmağı arasındaki boşlukta, kabzanın üst çıkıntısını (kunduz kuyruğu ya da kabza çıkıntısı) hissetmelisiniz .
(4)  Eğer silahınızda bir başparmak emniyeti varsa (örneğin 1911 ve CZ modellerinde), ateş eden elin başparmağı bu emniyetin üzerinde yer almalıdır
Ateş eden elin başparmağı başparmak dayanağına yerleştirilmelidir.
(5) Bu başparmak, kabza boyunca uzanmalı ve kesinlikle yanlardan baskı uygulamamalıdır. İyi bir gösterge olarak, destek elin başparmağının sürgü raylarının hizasında olması kabul edilir.
(6) Ayrıca destek elin bileğinin geri tepme kontrolünü artırmak için öne doğru açılı olduğunu
(7) destek elin kolunun biraz daha yukarıda konumlandığını görebilirsiniz .Kol gergin olarak düz bir hat üzerinde tutulmalıdır.

Tabancayı doğru bir şekilde kavramak, belli bir düzeyde kavrama kuvveti gerektirir. Elinizde küçük bir patlamayı tuttuğunuzu düşündüğünüzde, neden kavrama kuvvetine ihtiyaç duyduğumuzu daha iyi anlarsınız. Tabancayı doğru kavramak için devasa "Temel Reis"  ön kollarına sahip olmanıza gerek yok. Aksine, ortalama bir yetişkinin kavrama kuvveti, bir tabancayı etkili bir şekilde ateşlemek için fazlasıyla yeterlidir. Yine de kavrama kuvveti göz ardı edilemeyecek kadar önemlidir.

Kavrama Baskısı (Grip Pressure)
Kavrama kuvvetinden bahsetmişken, iyi bir atış kavrayışında atıcı tabancayı ne kadar sıkmalıdır?

Kitabi cevap şudur:
Destek eli ile güçlü el arasında %60/40 gibi bir kuvvet dağılımı olmalıdır. Veya %30/70 miydi...?
Asıl cevap şu: Zaten bunu hissedemezsiniz.%60 kavrama kuvvetinin nasıl hissettirmesi gerektiğini biliyor musunuz? Ben, on yıldan fazla süredir atış yapmama rağmen bilmiyorum. Bu yüzden rakamlarda kaybolmayın. (Bazı tariflere göre tetik elinizin gücü bir muzu sıkıp ezmeyecek kadar, destek elinizin gücü bir elmayı sıkacak ama ezmeyecek kadar olmalı)

Sonuç olarak, doğru kavrama baskısı pratikle geliştirilir.

Eskiden eğitmenler, "Tabancayı sık, ta ki parmak eklemlerin bembeyaz olana kadar" derdi.
Bu yöntem yalnızca elleri hızlıca yoruyordu ve isabeti artırmak yerine azaltıyordu. Çünkü bir şeyi aşırı sıktığınızda elleriniz titremeye başlar. Tabanca da bu konuda farklı değildir. Öte yandan, tabancayı gevşek bir tutuşla kavramak da istemeyiz.Yarı otomatik tabancalar, sürgünün çalışması, boş kovanın atılması ve yeni bir merminin şarjörden beslenmesi için geri tepme enerjisine ihtiyaç duyarAtıcı tabancayı çok gevşek tutarsa, "limp-wrist" (gevşek bilek) arızası meydana gelebilir. Bu arıza, sürgünün düzgün çalışmasına yeterli direnç sağlanamadığında ortaya çıkar.

Bunu şöyle düşünün:
Eğer tabancanızı hareketsiz bir tezgaha monte edersek, tüm geri tepme doğrudan sürgüye yansır ve sürgü sorunsuz çalışır.
Ama tabancayı bir masaya koyup sihirli bir şekilde ateşlersek, tabanca tümüyle kayarak geri teper. Bu durumda sürgü hareket etmez çünkü direnç yetersizdir. Bu yüzden, tabancayı belli bir kuvvetle kavramak şarttır. Aksi halde, her atıştan sonra elleriniz birbirinden ayrılır. Bu sadece ilk atışı etkisiz hale getirmekle kalmaz, aynı zamanda ardışık atışlarda da her seferinde tutuşu yeniden kurmak zorunda kalırsınız ki bu oldukça verimsizdir.

TETİK ÇEKİŞİ:

Tetik çekişi tabanca atışında isabetin kilit noktalarından biridir. Tetik yavaşça ezilerek çekilmeli ve bu çekiş esnasında tabanca sağa sola aşağı yönlendirilmemelidir. 

Tetik çekme dinamiklerini anlamak için öncelikle parmağın bükülme hareketini incelememiz gerekir. Parmak, üç ardışık kemikten (falankslar) oluşur ve üçüncü boğum noktasıyla el içindeki metakarpal kemiğe bağlanır. Parmaktaki her boğum, üstündeki kemiğin (parmak ucuna daha yakın olan) dönmesine izin verir; ancak bu kemikler genellikle birlikte hareket etmeye ve tek bir birim gibi bükülmeye alışkındır. Boğumlar büküldüğünde ne olduğuna dikkatli bir şaşağıdaki ekilde bakıldığında, parmak ucundaki yastığın (parmak izi kısmı) karmaşık bir yay çizdiği ve bu hareketin ileri-geri yönlerinin yanı sıra yan yönlü bileşenler de içerdiği açıkça görülür:



Bu yan yönlü kuvvetler, tetik üzerinde istenmeyen yan baskı oluşturur ve tetik çekildiğinde tabancanın hedef dışına kaymasına neden olur. Bu nedenle nihai hedef, parmak hareketinden kaynaklanan geri yönlü çekme dışındaki tüm kuvvetleri izole etmek ve ortadan kaldırmaktır. Şekile yakından bakıldığında, ikinci boğumun (eldeki üçüncü boğum üzerinde dönen) sola kaymasının en fazla yan sapmaya neden olduğu anlaşılır; bu nedenle en çok dikkat etmemiz gereken nokta bu ikinci boğumun konumudur. Ayrıca, birinci boğumun hareketinden kaynaklanan istenmeyen kuvvetleri azaltacak bir çözüm de gereklidir.

Artık tipik bir parmak bükülmesinin ne kadar çok açı ve kuvvet vektörü içerdiğini gördüğümüze göre, tabancanın tutma yeri boyunca bir dönme merkezi olan bir çubuk gibi davrandığını anlamalıyız. Tetiğe yanlamasına uygulanan herhangi bir kuvvet, namlunun hizasından sapmasına neden olacaktır.

Yukarıdaki şekil bu ilişkinin isabetliliği nasıl etkilediğini göstermektedir – tetikte oluşan küçük bir sapmanın, namlu ucunda daha büyük bir sapmaya yol açtığına dikkat edin.

Peki yukarıda açıklanan hareketler, tetikteyken nasıl ortaya çıkar? Parmak dinamiği açısından , doğru tetik konumunu hedefleyen ancak doğru bir çekme sağlayamayan sağ elini kullanan atıcıların en sık yaptığı hatayı gösterir.



Tetiği parmak ucuna fazla yakın yerleştirseler de yerleştirmeseler de, genellikle ikinci boğumda sola doğru bir kayma olur; bu da parmak ve tetiğin sola itilmesine neden olur. Alternatif olarak, tetiği birinci boğum hizasında yerleştirirlerse ya da çekme sırasında birinci boğumu aşırı bükerlerse, tetiği sağa doğru sürüklediklerini  fark edebilirler.

Tetik parmağının doğru konumlandırılması ve hareketi yukarıdaki şekilde sağda görülmektedir. Burada atıcı, tetiği çekerken ikinci boğumu hafifçe dışarı alarak sola doğru bir itme kuvveti oluşmasını engeller. Tetiğe uygulanan kuvvetin ve parmak yerleşiminin doğrusal olmasını sağlamak için birinci boğum BÜKÜLMEZ, aksine DÜZLEŞTİRİLİR. Her parmak farklı boyut ve şekildedir, bu nedenle hafif değişiklikler yapmanız gerekebilir, ancak bu yöntem en iyi tetik çekimini sağlayacaktır.

Tetiği ezerek çekmek yerine tokatlayarak çektiğinizde refleks olarak kabzayı tutan parmaklarınız kasılır:



Bu kasılma hem namluyu aşağı çeker, hem de yukarıda izah edildiği gibi sola aşağı çeker. Çoğu yeni atıcıda Sıklıkla duyduğumuz sol alt vurma şikayetinin bir sebebide budur.

Konu ile ilgili irkilme, geri tepme beklentisi gibi sorunları sonraki yazıda anlatmaya çalışacağım.

Herkese iyi bir hafta sonu tatili dilerim.

Saygılar

[ceycey]

Sn.Sabri Hocam,silahla ilgili çok yararlı bir ilk başvuru kaynağı olmuş.Atış hataları, doğru duruş,
doğru tetik çekişi resimlerle ve videolarla birlikte çok güzel anlatılmış. Emeklerinize sağlık.

Ben doğru tutuşla ve doğru parmak şekliye ilgili bir kaç resim buldum.Müsaadenizle onları eklemek
istiyorum:

İlki atış sırasında parmağın tetiğe dokunduğu yerle ilgili.Basit ama yararlı bir şekil.Anlattığınız şekilde,
parmağın tetiğe gelen kısmında yapılan yanlışlığın tabancayı nasıl hedeften uzaklaştırdığını gösteriyor.




İkincisi,yarı otomatik ve revolverdeki doğru tutuşu ve destek elinin açısıyla ilgili bir resim:



Sn.Kanuni,"Thumbs Forward" (Başparmaklar ileri) tutuşunu, "Tabancanın Geri Tepmesi,Şahlanması" konusunda
ayrıntılı anlatmış. Merak eden arkadaşlar aşağıdaki linkten bu konuyu okuyabilirler:

https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=256



Ben de atış yaparken eklediğiniz resimdeki şekilde tabancayı tutuyorum.Otoritelerce tavsiye edilen ve müsabıklar tarafından
ezici bir çoğunlukla kullanılan atış şekli bu. Fakat,bazı atıcılar tabancalarının ve el yapılarının durumuna göre kendi atış
stillerini oluşturabilirler.Bu,tamamen onlara kalmış bir durum,ancak şu anda genel kabul gören bu tutuş şekli.

Belki farklı bir konuda incelenmesi gereken bir hususu da bu yazının altına eklemek istiyorum.Her zaman yazıyoruz:
tabanca almadan önce tabancanın mutlaka ele alıp el yapısına uygun uygun olup olmadığının incelenmesi,mümkünse bir kaç 
şarjör atış yapılması ve tetik erişim mesafesinin ölçülmesi gerekiyor. Ancak,bir kaç istisna dışında,tabancanın görünüşünü
beğenip, incelemeden alan bir sürü arkadaş görüyorum.Ondan sonra"tabanca elime büyük-küçük geldi" serzenişleri 
başlıyor.Bir çok tabancada artık farklı boylarda kabza sırtları standart oldu.Eğer bu kabza sırtları denendiği halde tabanca
ele oturmuyor ve tetik erişim mesafesi kısa ya da uzun oluyorsa,o tabancanın alınmaması lazım.

Tabancanın ele uygun olup olmadığını tespit için ben çok basit bir yöntem uyguluyorum.Bazılarına yanlış gelebilir.
Tabancayı hedefe doğrulttuğumda ve tetiğin boşluğunun alınıp kırıldığı(yani hafifi bir temasla düşeceği) şekilde,atış parmağımın
doğru temasında tabancayla 90 derece civarında bir dik açı oluşuyorsa,o tabancanın tetik erişimi bana uygundur.
Örneğin HS 11 Pro:



Ama,yaklaşık 90 derecelik açı oluşmuyorsa,tabanca ya elime büyük ya da küçüktür.Örneğin CZ 75 B'nin çift hareketli 
tetiğinin tetik erişim mesafesi  bana uzun gelmekte ve açı 90 dereceden fazla olmaktadır:

[Sabri]

Sayın ceycey,

Tabancanın ele uygunluğu konusunda %100 haklısınız. Tabancanın türü, şekli, şemalinden önce ele uygunluğu ve tetik erişimi en önemli nokta. Bu konuda forumda bir yazı paylaşmıştım:

Bir Tabancanın Elinize Uygun Olup Olmadığını Nasıl Anlarsınız?

Kullanıcıların çoğu ele uygunluk ve tetik erişimine dikkat emeden alım yapıyor, sonra şikayet üstü şikayet...

Diğer bir nokta revolver tutuşunda "başparmak ileri" pozisyonu, eğer parmağınız ön tambur açıklığına ulaşıyorsa, Ciddi parmak yaralanmalarına neden olur, "thumb forward" revolverde kullanılmaması gereken bir tutuş tekniğidir:





Saygılar

[Sabri]

Tabanca atış hataları arasında sıkça görülen bir sorun da "Geri Tepme Beklentisi" (anticipation) ve irkilme (flinch) dir. Biraz farklı olsa da oluş nedenleri ve hedefteki sonuç benzer.

Geri tepme beklentisi ve bu nedenle istemsiz tepki verme, hem eğitmenler hem de yeni veya tecrübeli atıcılar tarafından sıkça görülür. Kendinizde ya da başkalarında mutlaka görmüşsünüzdür. Peki, geri tepme beklentisi tam olarak nedir?

Poligona gidiyorsunuz, silahınızı hedefe doğrultuyorsunuz, nişangâhlar tam istediğiniz yerde. Her şey tamam, tetiği sıkmaya başlıyorsunuz ve bam! Mermi hedefin sol altına (sağ elini kullananlar için) gidiyor. Solak biriyseniz, genellikle sağ alt tarafa sapar. Yani atışın yönü el kullanımınıza göre değişse de, genellikle mermiler aşağı sapar.

Bu ne anlama gelir?
Anticipation, atış anında vücudun istemsizce tepki vererek geri tepme gelmeden önce silahı kontrol altına alma çabasıdır. Genelde bu, nişangâhları tekrar hedefte tutmaya çalışırken tetik düşmeden önce bir sarsılma hareketiyle olur.
Ya da tetik çekilirken eller sıkılır, bu da silahı aşağı doğru iter ve mermi sapar.

Genellikle sağ elini kullanan atıcılar, bu eli baskın olarak görür. Sağ elle yazı yazılır, diş fırçalanır vs. Ama bu elin amacı, silahı stabilize etmek ve tetiği düzgün çekmektir. Asıl kavrama gücü ve silahı yönlendirme işi destek elde (örneğin sol el) olmalıdır.

Destek elinizi baskın el gibi düşünmek, kontrolü artırır ve sağ elin fazladan iş yüklenerek tetik hatası yapmasının önüne geçer.
Bir örnek: Küçük parmağınızla silahı sıktığınızda, tetik düşerken namlu aşağı oynar. Küçük parmağı kaldırırsanız, bu hareket azalır. Çünkü bu parmak namluya en uzak noktadadır ve en fazla kaldıraç etkisi yaratır. Yeni başlayanlara genellikle bu parmak kaldırılarak çalıştırılır. Sonradan tekrar sıkı kavrama için eklenir.

Atışta nişangâhlar asla %100 sabit durmaz. Hafif titreşimler olur. Tetik çekildikçe bu hareket biraz artar. Mikro düzeltme adı verilen durum burada devreye girer: Nişangâh hafif kayar, siz bunu fark eder etmez ani bir düzeltme yaparsınız. Bu düzeltme sırasında beden kasılır ve mermi yine aşağı sapar. Bu yüzden, nişangâhlar hedefteyken atışı hemen gerçekleştirmek gerekir. Gözler nişangâhı gördüğü anda, tetik düzgünce çekilmeli.

Birçok kişi “tetik reseti”ni yanlış öğrenir. Tetiği “klik – bang” şeklinde sürekli duraksatarak çeker. Bu, refleksi bozar. Bunun yerine süreç daha basit olmalıdır:

Nişangâh → Boşluk → Duvar → Atış.

Tetikte boşluğu al, “duvar” dediğimiz direnci hisset, nişangâhlar hazırsa atışı gerçekleştir. Birçok atıcı tetiği yavaşça %70, %80, %90 çekip son anda silahı bozar. Bunun yerine, duvarı hissettiğiniz anda, alıştığınız basınçla tetiği çekin. Sonrasında tetiği hızla geri bırakın (reset) ve bir sonraki atışa hazır olun.

Siz tetiği %50’ye çektiğinizi sanırken, beyniniz sanki %90’dasınız zannedebilir. %10 daha çektiğinizde, beyniniz silahın ateşleneceğini düşünüp bileği oynatır. Ama aslında %40 daha gitmeniz gerekiyor.İşte bu gecikme süresi içinde silah hedef dışına kayar.
Bu yüzden, kuru tetik çalışmasıyla %99’a kadar baskı yapıp bu “boşluk” süresini azaltmak önemlidir.

Farklı tetikler farklı tepki verir:

• Tek hareketli (SA): Çok kısa yol, net kırılma noktası.
  
• Striker-fired: Daha uzun yol, artan direnç.
  
• Çift hareketli (DA): Sürekli dirençli yol, "tetik yığma" olur.
  

DA tetiklerde irkilme daha sık olur çünkü seyin ne zaman patlayacağını hissetmek daha kolay. O yüzden bazı uzmanlar bu tür silahlarda tetiğe basmaya başladığında hiç durmamayı önerir.

    Nasıl düzeltilir?


1. Dry fire (kuru tetik) çalışması yapın

• Gerçek mühimmat kullanmadan, boş silahla tetiği çekmeyi tekrar edin.
  
• Bu sayede tetiği çekme sırasında kaslarınızın istemsiz tepkilerini fark edip kontrol etmeyi öğrenirsiniz.
  

2. Balans testi – bozuk para yöntemi

• Namlunun üzerine bir bozuk para koyun ve tetiği düşürmeye çalışın.
  
• Para düşmeden tetik düşüyorsa, düzgün çekiyorsunuz demektir.
  
• Düşüyorsa, tetik çekişinizde sarsıntı veya önden baskı vardır.
  

3. Sürpriz tetik düşürme tekniği

• Tetiği bilinçli bir şekilde değil, yavaş ve sürekli baskı uygulayarak sürpriz bir şekilde düşürün.
  
• Böylece beyniniz "şimdi ateş edecek!" diye önceden kasılmaz.
  

4. Rekabet ve savunma atıcılığında “Follow-through” çalışmaları

• Atıştan sonra da nişan almaya devam edermiş gibi davranın.
  
• Bu sayede atış anına değil, tüm sürece odaklanırsınız.
  

5. Video analizleri ve eğitmen gözlemi

• Atışlarınızı videoya alarak veya bir eğitmen gözetiminde çalışarak hatalı refleksleri fark edebilirsiniz.
  

[iztay]

https://youtube.com/shorts/v2L2aDNzxho?s...Hdozn1Vebr


https://youtube.com/shorts/41151mp_ujw?s...0p1KHbOkEX



Tecrübeli ve bilgili usta ve üstatlarımızın bu videolardaki tutuş şekli ile ilgili, nihayetinde de oluşan sorun ile ilgili yorum ve görüşlerini paylaşması benim gibi meraklılar için çok kıymetlidir. Bu durum gibi veya benzer olan bir tecrübe yaşamış olanların da tecrübe ve fikirlerini paylaşmalarını istirham ederim. Merak ettiğim bir konu zira videodaki olgunun aynısını bir yakınımın atışlarında yaşadık üstelik aynı tabanca ile birçok farklı kullanıcının da atış yapıp böyle bir durumla karşılaşmamalarıydı yani atıcıya göre farklılık göstermesiydi. Çok teşekkür ederim şimdiden.