Yivli tüfekler de hatvenin önemi

[Poyraz336]

Hatvenin atıştaki önemi hakkında ne biliyoruz...

[Sabri]

Hatvenin atıştaki önemi hakkında ne biliyoruz...

Bu Arapça laf yerine acaba "Dönüş oranı" desek daha mı anlaşılır olur? 

En çok kullandığımız .308 WIN için 147-168 grain arası 1:12 dönüş oranı mermi stabilizayonu için bence iyidir. Huğlu ovis 61 cm ve Monza 56 cm namlularda bu oran kullanılıyor.

[Poyraz336]

Peki 1/12 yerine neden 1/10 yada 1/15 üretim yapılmamış bize ne gibi artı ve eksi sağlar. 1/12 hatve doğru bir değerimi sizce

[Sabri]

Peki 1/12 yerine neden 1/10 yada 1/15 üretim yapılmamış bize ne gibi artı ve eksi sağlar. 1/12  hatve doğru bir değerimi sizce

.308 Win / 7.62x51 mm NATO için klasik ve en yaygın kullanılan hatvelerden biri 1:12"’dir. Bu hatve özellikle 147–168 grain (NATO M80, match 168 gr) mermiler için optimize edilmiştir.

Türkiye’de yaygın bulunan av/atış mühimmatlarının çoğu (Sterling, ZSR, S&B vb.) 147–180 gr aralığında olduğu için, yerli yivli üreticisi de kullanıcıya en çok iş görecek hatveyi vermeyi tercih etmiş.

Türkiye’de piyasada en kolay bulunan fişekler 147–180 gr arası olduğu için 1:12" gayet yerinde bir tercih. Hem askeri kökenli mühimmat (147 gr M80), hem de çoğu av mühimmatı bu aralıkta. Eğer siz sürekli 190–200 gr match mermi kullanmıyorsanız, 1:12 ile hiçbir sorun yaşamazsınız.

1:10"  Daha ağır/uzun mermilerle uğraşan, uzun mesafe hassasiyet arayan kullanıcılar için avantajlı.
1:15"  Daha hafif mermilere optimize, ama ağır mermileri sınırladığı için pek tercih edilmiyor.

Ha, bu arada yivlilerle pek uyuşmaz ama, ilave edeyim burada bulunsun, yivsiz de Foster tipi yivli tek kurşunlarda 1:30" - 1:36" gibi yavaş bir dönme oranı vardır.  (malumunuz dönme oranları inç olarak verilir, kullandığım " inçi ifade eder)

Saygılar

Not: Bu cevapta size uyarak "Hatve=adım" terimini kullandım. Ama benim tercihim İngilizce "Twist Rate" tercümesi "Dönme oranı". Yiv-set'in durumunu Türkçe daha iyi anlatıyor bence.

[Poyraz336]

Şimdi genel kalıp bilgileri bir kenara bırakıp bu işin hesaplamasına değinelim.
(1) HATVE (TWİSTE RATE) :
Çekirdeğin namlu içerisinde bir tam tur
döndüğünde namlu içerisinde aldığı mesafeye hatve
denir. (1:8’’ hatve demek namlu içerisindeki
çekirdeğin 1 turunu 8 inch’te aldığını ifade
etmektedir.)
(2) STABİLİTE FAKTÖR (SG) : Bir
merminin havada ne kadar kararlı kaldığını gösteren
sayıdır.
Hatve merminin havada stabil gidebilmesi
için çok önemlidir. Bir silah üretiminde en önemli
olan konu mermiye göre namlu üretmekten
geçmektedir. Yandaki resimde mermi için stabilite
faktörü değişik hatvelerde verilmiş değerler
bulunmaktadır. Bu mermi için uygun namlu
hatvesini seçmek için Stabilite Faktör formülü
kullanmamız gerekmektedir.

tabilite Faktör formülüne göre çıkan sonuç değeri mühimmatın Stabilite katsayısını ortaya
koymaktadır.
Stabilite Faktör Formülü (SG):
(30m)/t²d³ L (1+L²)
m: mühimmatın grain cinsinden ağırlığı
t: inç cinsinden Hatve miktarının, inç cinsinden çapa bölümü
d: mühimmatın calibre cinsinden çapı;
L: çekirdeğin inç cinsinden uzunluğunun, calibre cinsinden çapa bölünmesi
Örnek;
308 cal. çapında, 155 grain ağırlığında, 1,2 inç uzunluğunda bir mühimmatın 1/13 hatveye sahip
bir namludaki stabilite faktör değeri kaçtır?
30(155)
SG:
(13/0,308)²0,308³(1,2/0,308)(1+(1,2/0,308)²)
SG:1,42

Bir mühimmatın Stabilite faktörü;

1.4 ve üzeri çıkarsa iyi stabil bir mühimmat olduğunu,

1.0 ile 1.4 arası çıkarsa kabul edilebilir stabilitede olduğunu (test edilmesi gerektiğini), ki B.C. sen çok fazla yiyecektir

1.0 ve altı olursa kararsız stabilitede bir mühimmat olduğunu göstermektedir. Çoğunlukla takla atacaktır

Tabi çıkan sonucu hem namlu çıkış hızına ve atmosferik şartlara göre düzeltme faktör hesaplamalarında yapıldıktan sonra esas sonucu verecektir.

Bu hesaplamalar bize göstermektedir ki mühimmatın stabil olarak havada gitmesi için sadece ağırlığı değil çapı ve uzunluğununda. Hangi hatve oranındaki namlunun kullanılması gerektiğini bizlere gösterir...

---

Şimdi genel kalıp bilgileri bir kenara bırakıp bu işin hesaplamasına değinelim.
(1) HATVE (TWİSTE RATE) :
Çekirdeğin namlu içerisinde bir tam tur
döndüğünde namlu içerisinde aldığı mesafeye hatve
denir. (1:8’’ hatve demek namlu içerisindeki
çekirdeğin 1 turunu 8 inch’te aldığını ifade
etmektedir.)
(2) STABİLİTE FAKTÖR (SG) : Bir
merminin havada ne kadar kararlı kaldığını gösteren
sayıdır.
Hatve merminin havada stabil gidebilmesi
için çok önemlidir. Bir silah üretiminde en önemli
olan konu mermiye göre namlu üretmekten
geçmektedir. Yandaki resimde mermi için stabilite
faktörü değişik hatvelerde verilmiş değerler
bulunmaktadır. Bu mermi için uygun namlu
hatvesini seçmek için Stabilite Faktör formülü
kullanmamız gerekmektedir.

tabilite Faktör formülüne göre çıkan sonuç değeri mühimmatın Stabilite katsayısını ortaya
koymaktadır.
Stabilite Faktör Formülü (SG):
(30m)/t²d³ L (1+L²)
m: mühimmatın grain cinsinden ağırlığı
t: inç cinsinden Hatve miktarının, inç cinsinden çapa bölümü
d: mühimmatın calibre cinsinden çapı;
L: çekirdeğin inç cinsinden uzunluğunun, calibre cinsinden çapa bölünmesi
Örnek;
308 cal. çapında, 155 grain ağırlığında, 1,2 inç uzunluğunda bir mühimmatın 1/13 hatveye sahip
bir namludaki stabilite faktör değeri kaçtır?
30(155)
SG:
(13/0,308)²0,308³(1,2/0,308)(1+(1,2/0,308)²)
SG:1,42

Bir mühimmatın Stabilite faktörü;

1.4 ve üzeri çıkarsa iyi stabil bir mühimmat olduğunu,

1.0 ile 1.4 arası çıkarsa kabul edilebilir stabilitede olduğunu (test edilmesi gerektiğini), ki B.C. sen çok fazla yiyecektir

1.0 ve altı olursa kararsız stabilitede bir mühimmat olduğunu göstermektedir. Çoğunlukla takla atacaktır

Tabi çıkan sonucu hem namlu çıkış hızına ve atmosferik şartlara göre düzeltme faktör hesaplamalarında yapıldıktan sonra esas sonucu verecektir.

Bu hesaplamalar bize göstermektedir ki mühimmatın stabil olarak havada gitmesi için sadece ağırlığı değil çapı ve uzunluğununda. Hangi hatve oranındaki namlunun kullanılması gerektiğini bizlere gösterir...

---

Biraz daha cimlastik yapalım. Peki hatveyi daraltmak bize SGyi arttırıyorsa neden daha fazla hatveyi daraltmıyoruz. Artısı ve eksisi ne olacaktır.

---

Biraz daha cimlastik yapalım. Peki hatveyi daraltmak bize SGyi arttırıyorsa neden daha fazla hatveyi daraltmıyoruz. Artısı ve eksisi ne olacaktır.