Çelik nedir? Bıçaklarda hangi çelikler kullanılır?

[1905sss]

Çelik en kısa tarifi ile demirin karbonla bileşimine verilen addır. Bütün çelikler karbon ihtiva eder ve çeliğe sertliğini sağlayan en önemli elementtir. Çelik ihtiva ettiği karbon oranına göre değişik setlik ve dayanıklılık kazanır. 

Çeliğin sertliğinin verilmesi yanında çeliğe birçok elemetler ekleyerek dayanıklığı, esnekliği, aşınmaya ve yıpranmaya direnci, paslanmayı önleyici katkılar yapılarak çeliğin kullanım yerlerine göre en verimli özelliklere kavuşması sağlanmıştır. 

Bunlar:
Krom. Çeliğe direnç kazandırır, sertleştirilme özelliği verir en önemlisi ise çeliğin aşınmasını önler. Şayet çelikte 13% krom varsa bu çeliğe paslanmaz çelik denilir.
Manganez: Çeliğin en önemli bileşenlerindendir, çeliğin mikro yapısını düzenler, sertlik verme işlemini düzenler, ısıtılarak yapılan çalışmalarda oksitlenmeyi önler, çeliğe güç ve direnç kazandırır.
Molibden: Yüksek ısılarda çeliğin dayanıklığını koruması ve gevrekleşmeye meydan vermemesi sağlayan bir elementtir. 1% oranında bulunduğu zaman çeliğe hava soğutma ile sertleşme özelliği kazandırır.
Nikel: Paslanma ve aşınmayı önler çeliğe güç ve katılık sağlar.
Silikon: Üretim esnasında çeliğe ilave edilir, bu tıpkı manganezde olduğu gibi çeliğin mikro yapısının düzgün olmasını ve güçlenmesini sağlar.
Tungsten: Çeliğe direnç kazandırmanın derecesini artırır, şayet krom ve molibden ile birlikte çok ayarlı bir şekilde kullanılırsa elde edilen çelik yüksek hızlı çelik olur.
Vanadyum: Direnç ve sertleştirilebilme özelliğine katkıda bulunur mikro yapısı sağlam A sınıfı çeliklerde mutlaka bulunur.


ÇELİKLERİN SINIFLANDIRILMASI

Teknoloji ve sanayinin gelişimi her türlü ihtiyaca cevap verecek şekilde çelik üretimine geçince, üretilen çeliklerin kalitelerini, vasıflarını, ihtiva ettikleri mineralleri ve oranlarını ifade eden, anlaşılır rakam ve numaralar vermek sureti ile çelikler sınıflandırılmıştır. Ve bu tanımlar temel olarak
Amerika : SAE, AISI, UNS, AMS
A.I.S.I : American Iron and Steel Industries - Amerikan Demir ve Çelik Endüstrileri
ASME : American Society of Mechanical Engineers -
UNS : The Unified Numbering System (UNS)
AMS : Aerospace Materials Specifications
Avrupa
1-Almanya : DIN standardı
2- İngiltere : British standardı (BS): bu tanımlama Japon JIS ile uygunluk gösterir.
3-Fransa : AFNOR standardı (Normalisation France) NR harfleri ile adlandırılır.
4-İtalyan : UNI standardı (Nazionale Italiano di Unificazione)
5-İsveç : Swedish standards (SS)
Japon : JIS standardı (Japanese Industrial Standards)
Tanımlama terimleridir.

ÇELİK SERTLİĞİ SINIFLANDIRMASI

Sertlik: bir malzemenin kendisine batmak isteyen kendisinden daha sert bir zeminde basınç etkisine karşı gösterdiği direnç dirençtir ve sertlik olarak bilinir.
Sertlik ölçme metotları ikiye ayrılırlar.
1.Dinamik sertlik ölçme metotları
2.Statik sertlik ölçme metotları
1.Dinamik sertlik ölçme metotları: Belli bir yükseklikten malzeme yüzeyine düşürülen standart sertleştirilmiş bilyenin sıçrama boyuna göre hesaplanır.
2.Statik sertlik ölçme metotları ve değerleri.
Mohs Hardness: - MH
Rockwell Hardness - RH-HR
Brinell Hardness - BH
Vickers Hardness
Knoop hardness
Shore Hardness
Barcol Hardness

MOHS HARDNESS SCALE ( Mohs sertlik değerleri )
1812 yılında Alman mineralci Friedrich Mohs mevcut minerallerin sertliklerini ölçerek bunları sıralamış ve bir liste oluşturmuştur bu sertlikler temel alınarak değişik yapıdaki maden ve maddelerin sertlikleri bu esas tabloya göre tespit edilmektedir.
En yumuşak madde olan talk(pudra) sertliği 1 kabul edilmiş mevcut en sert mineral olan elmasın sertliği ise 10 kabul edilmiştir.


Rockwell Hardness- HR (Hardness Rockwell),
.Rockwell Sertlik Ölçme Metodu
120º Açılı elmas konik uç 1/16″, 1/8″, 1/4″, 1/2″ çaplarında standart sertleştirilmiş bilye uçlar kullanılır. Uygulanacak yük 150,100,60kğ dır.
Uygulanan yükün etkisiyle malzemede meydana gelen iz derinliğini uygulanan yüke oranlaması ile Rockwell sertlik değeri bulunur. İki tür Rockwell sertlik ölçme cihazı vardır.

1. Standart cihaz: Yukarıda belirtilen uçlar ile 150.100.60 kg yükler uygulanır. Sert karbürlerin sertlik ölçmesinde ise 120º elmas uç kullanılır.
2. Yüzeysel cihaz: Çok ince parçalar ile yüzey sertleştirilmesi yapılmış parçaların kabuk sertleştirilmesinde kullanılır. Uygulanan yük 15, 30, 45 kg arasında değişir.

Rockwell önce her türlü element, maden, alaşım plastik ve diğer maddeleri sertliklerine göre ve alfabetik harfleri kullanarak sınıflandırmış ve bunların sertliklerini ölçerek en sert madde olan elmasın sertliğini 100 kabul ederek bunların değerlerini tespit etmiştir. Adlandırmada önce hard kelimesinin baş harfini (H) sonra kendi adının baş harfini® sonra alfabetik sıralamadaki harfi ( A – Z ) yazmış en sonuna da 100 üzerinden ölçtüğü değeri koymuştur. HRB 60 veya HRC 65 gibi. Bıçak çelikleri Rockwell’in C sıralamasında ve 55 ile 65 arasında değişen sertliklerde olur.
Rockwell’in alfabetik sıralaması.
• A Sertleştirilmiş karpit, ince çelik ve sertleştirilmiş çelikten sığ kâse
• B Bakır alaşımları, yumuşak çelikler, alüminyum alaşımları dövülgen demir. V.s.
• C Çelik, sert demir döküm, döküm çelik titanyum, sertleştirilmiş çelikten derin kâse ve B100 den daha sert olan diğer materyaller.
• D İnce çelik, sertleştirilmiş çelikten orta boy kâse, sertleşmiş dövülgen demir.
• E döküm demir alüminyum ve magnezyum alaşımları yatak metalleri.
• F sertleştirilmiş bakır alaşımları ince yumuşak metal levhalar.
• G fosforlu bronz, berilyumlu bakır, dövülgen demir.
• H Alüminyum, çinko, kurşun.
• K, L, M, P, R, S, V yatak metaller ve diğer yumuşak ve ince plastik gibi maddeler.

KARBON ( PASLANABİLİR ) ÇELİKLER:
Geleneksel olarak bıçaklar karbon çeliğinden yapılır. Genellikle bıçak yapımında kullanılan çelikler 0,5% karbon ihtiva etmelidir bu orana sahip çeliklere yüksek karbonlu çelik denir. Karbon çeliği dövülerek ve taşlanarak kolayca şekillendirilir ve ısı çalışması ile yüzey sertliği verilerek çeliğe harika bir keskinlik kazandırılır. Çeliğin sertliğinin kontrol altında olması çeliğin ısı görmesi ile olur. Ustaların çeliği tavlama ve soğutma ayarları sayesinde çeliğin sertliği ile sağlamlığı arasında denge oluşur. Çeliğin üzerine kazandırılacak sertlik, çeliği kırılganlaştıracak ya da zor bilenecek hale getirmemelidir.

Bazen bıçak ağzının keskinliği için ayrı bıçak sapı bölümünün sağlamlığı için ayrı ısıtma işlemi ile yapılabilir. Çok katlı, sert çelik çekirdeğine sahip olan çeliklerde sert bölümün keskin kenara uzanması üstteki dayanıklı katmanların düzgün sıralanmasını sağlamak için bu farklı ısıtma işleminin yanında mekanik işlemlerde uygulanır.

Bunun bilinen en iyi örneği samuray kılıçlarıdır. Japonlar değişik sertlik vermek için bazı çelik katmanlarını killi çamurla kapatarak ısıtma ve su verme işlemi yaparlar.

Çeliğin yapısı üzerinde etkili olan diğer bir uygulama ise düşük ısı uygulamasıdır.
Buna Cyrogenik çalışma denir. Bu işlem çeliğin sıvı nitrojenle dondurulması ile olur, bu sayede çeliğin yapısı sağlamlaştırılır.

Akılda kalması gereken en önemli konulardan biri ise çeliğin kullanıma uygun şekilde tasarlanmış olmasıdır. İnce, batıcı kama şeklinde bir bıçağı deri yüzme işinde kolayca kullanamazsınız.440 A çeliklerinden yapılan bıçaklar düşük karbon oranlarına sahip olduğu için küçümsenir fakat tuzlu su dalgıç bıçakları için en ideal çeliktir. Yüzme bıçakları için 5160 idealdir. Sağlam bir keskinlik için düşünülen çelik 52100 olur. Bunun kadar önemli olan bir diğer konu ise ısıtma işlemidir. İyi bir çelik kötü ısıtma işlemi ile kırılgan hale gelebilir.

0–1 ÇELİĞİ: Döverek bıçak yapan ustalar tarafından çok sevilen ve meşhur olan bir çeliktir, çabuk paslanmasına rağmen mükemmel keskinlik sağlayan sağlam bir çeliktir. Randall bıçakları bu çeliktendir.

10 serisi çelikler – 1095 ve ( 1050.1060.1070.1084 ) bu seri çelikler tamamen kasap bıçakları için uygundur. Bu rakamların son iki sırası çeliğin ihtiva ettiği karbon oranını gösterir, 1095 en meşhur bıçak çeliğidir. Bu seri arasında karbon oranı en çok olanı ve en dayanıklısıdır. Kısa bıçakların yapımında tercih edilir.

Kılıç yapımında çoğunlukla tercih edilen çelik 1050 ile1060 dır.

1095 çeliği 0.95% karbon ve 0.30% manganez içerir, çok iyi ve sağlam keskinlik tutan, basit, ucuz, kolay paslanan bir çeliktir. Kabar’s bıçakları bu çelikten ve siyah kaplamalı olarak imal edilmektedir.

W–1 ve W–2 Çeliği: içeriğinde uygun oranda 0.10 % ve 0.20% Vanadyum bulundurdukları için sert ve iyi keskinlik sağlayan çeliklerdir. W–1 de daha az vanadyum bulunur.

Carbon V: Cold Steel firmasının isimlendirdiği bir çeliktir. Bir tek cins çeliğin adı değildir, 1095 ile 0 1 çeliğin özelliklerine sahiptir. Yapılan kıvılcım testlerinde bazı üretimlerinde 0170–6 – 50100-B çeliklere ait özellikler görüldü.

0170–6 – 50100-B: Çelik üreticilerinin 0170–6 isimlendirdiği AISI Amerikan Demir ve Çelik Endüstrileri ise 50100-B adlandırdığı çeliktir. İyi bir krom –vanadyum çeliğidir 0 -1 ile benzer özellikler gösterir, biraz pahalıdır.

A – 2 Çeliği: mükemmel hava soğutmalı takım çeliğidir, sağlamlığı ve iyi keskinlik koruması ile bilinir. Dövüş ve savaş bıçaklarında en çok tercih edilen çeliktir.

L- 6 Çeliği: çok sert iyi keskinlik tutan kolay paslanan bir bant testere çeliğidir.

0 -1 gibidir demir dövücülere uygundur, bakımını iyi yaparsanız, özellikle dayanıklığı açısından kasap bıçakları için en ideal çeliktir.

M–2 Çeliği: çok yüksek ısılarda bile paslanmaz çeliklerden daha iyi sertliğini ve keskinliğini koruyan fakat kolay paslanan bir yüksek hız çeliğidir. Mükemmel keskinlik sağlar.

5160 Çeliği: Demir dövenler için meşhur bir çeliktir Sertleştirilebilmesi için krom ilave edildiğinden makas çeliği, yay çeliği olarak ta bilinir ve iyi keskinlik sağlar en çokta

L–6 gibi sağlamlığı ile tanınır. Karbon oranı 0.50 olanı çoğunlukla kılıç yapımında kullanılır. Karbon oranı 0.60% ve daha üstü ise bıçak yapımında kullanılır.

52100 Çeliği: Bilye çeliği denir fakat sadece demir dövenler tarafından kullanılır,5160 ile benzerlik gösterir fakat karbon oranı daha fazladır 1.00% 5160 nazaran daha iyi keskinlik sağlar fakat sertliği biraz zayıftır. Av bıçaklarının yapımında kullanılır.

D–2 Çeliği: yarı paslanmaz çelik olarak adlandırılır. Krom oranı 12% olmasına rağmen paslanmaz çelik seviyesinde değildir lekelenmeye karşı diğer karbon çeliklerine nazaran daha dirençlidir. Yukarıdaki çeliklere nazaran sertliği biraz az olmasına rağmen mükemmel keskinlik sağlar. Bob dozier bıçakları bu çeliktendir.

Vascowear Çeliği: bulunan en sert çeliktir, yüksek oranda vanadyum içerir. Bu çelikle çalışmak aşırı zordur. Kullanımı yoktur.

PASLANMAZ ÇELİKLER

Çatal bıçak endüstrisinde Krom oranı 13.00% üzerinde olan çelikler paslanmaz çelikler olarak kabul edilirler. Bu gün çoğu bıçaklar şekillendirilmeleri ve bilenmelerinin zorluğuna rağmen paslanmaya karşı dirençli olmaları yapısı ve keskinliğini uzun süre muhafaza etmeleri nedeniyle çeşitli paslanmaz çeliklerden yapılmaktadır.

420: Düşük karbon ihtiva eder karbon oranı 0.50% den azdır, oldukça yumuşaktır ve iyi keskinlik sağlamaz çoğunlukla dalgıç bıçaklarının yapımında kullanılır paslanmaya karşı çok dirençlidir. Geniş maksat kullanım bıçakları için iyi bir seçimdir.

440 A 440 B 440 C Karbon oranları A 0.75% B 0.90% C 1.20% Karbon atomları ve diğer önemli elementlerden oluşan 440-C, yüksek teknolojinin mucizevi bir çeliğidir. Özellikle av bıçaklarının üretiminde mükemmel sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Çeliğin kalitesi, mekanik özelliklerinin kıyaslanmasıyla anlaşılabilir. Bu özellikler, çekme direnci (19685 kg/cm2), esneme direnci (18965 kg/cm2), kayma direnci (5 cm.de %3), sıkışma, darbe direnci (2,8 cm2gm) ve sertlik 58 RHC (Rockwell birimiyle). Molibdenium ve Vanadyumun varlığı ve miktarı, malzemenin birinci sınıf olmasını sağlar. Molibdenium, yüzden çeliğin ortasına kadar homojen bir sertlik sağlar. Bunun yanı sıra, çeliğin korozyona, daha yüksek çekme ve sıkıştırma gerilimlerine, daha yüksek sıcaklıklara dayanıklı olmasını sağlar ve çeliği sertleştirir. Öte yandan, Vanadyum karbid oluşumunu hızlandırdığı için çekme direncini arttırır.

Av-Kamp’ın da kullandığı 440-C alaşımı, A.I.S.I (American Iron and Steel Industries - Amerikan Demir ve Çelik Endüstrileri) tarafından bir standart olarak kabul edilir. Buna ek olarak, Türkiye’de standartları belirleyen TSEK (Türk Standartları Enstitüsü Kurumu), bu alaşımı, çalışmalar sonucunda 22.01.1992 tarihinde av bıçakları için 25.03.1992′de de doğa koşullarında kullanılan bıçaklar için bir standart olarak kabul etti. Rockwell sertlik testi, çeliğin sertliğini belirlemek için en sık kullanılan testtir. Çeliğin izotopik olup olmadığı, yani homojen bir sertliği olup olmadığı, en önemli sorulardan birisidir. 58 RHC, istenilir bir sertlik düzeyidir. Rockwell sertlik testleri, amaçları dayanıklılık ve mükemmellik olan firmalar tarafından kullanılır. Bu testin bıçağın yüzeyinde kırmızı bir çıkartmayla sembolize edilmesi üzerinde uluslararası uzlaşma sağlanmıştır. İstenen tüm vasıflara sahip ve ücretinin hakkını yüz güldürecek şekilde karşılayan 440-C çeliği, birçok el yapımı ve seri üreticiler tarafından kullanılmaktadır. Bir çeliğin cerrahi çeliği olarak adlandırılması anlamsızdır, sadece cerrahi aletlerinin üretildiği özel bir çelik yoktur.

425 M -12C37: Her iki çelikte 440 A ile benzerlik gösterir 425 M (0.50% karbon) Buck knifes bu çeliği kullanır.12C37(0.60% karbon) İskandinav ülkeleri olan Fin ve Norveç bıçaklarında kullanılır.

AUS – 6 AUS - 8 AUS – 10 (aka 6A 8A 10A) : Japon paslanmaz çelikleridir.

Kabaca 440A - (AUS–6 0.65%karbon) - 440B (AUS -8 0.75%karbon)

440C-(AUS-10 1.10%karbon) ile kıyaslanabilirler.

Al Mar. Bıçakları AUS–6 çeliğini, Cold Steel bıçakları AUS–8 çeliğini kullanırlar.

AUS–10 440-C ile aynı karbon oranına sahiptir fakat krom oranı biraz azdır. Bu paslanma direncini biraz azaltır ama sertliği 440 C den biraz fazladır.

GIN–1 aka G–2 A: ATS-34 Çeliğinin çok az eksik karbonlusu, biraz fazla kromlusu ve molibdeni oldukça az olan çok iyi bir paslanmaz çeliktir. 
Spyderco bıçaklarının çoğunlukla kullandığı malzemedir.

ATS–34 - 154-CM: Şu andaki en son ve yeni üründür.

154-CM Orijinal Amerikan sürümüdür. Yüksek kalite standardında bıçak yapan bıçakçıların uzun bir zamandır bulamadıkları bu çeliği son zamanlarda bulmak mümkün olacaktır. Hitachi ürünü olan ATS-34 Çeliği her yönü ile 154-CM. aynısıdır, ve birinci yüksek kalite paslanmaz çeliktir. Normal sertlikte olanları 60HR dir, çok üstün keskinlik sağlar ve bu sertliğe rağmen sağlamlığı ve dayanıklığı çok iyidir.
Paslanma direnci 400 serisi kadar değildir. El yapımı bıçak üreticileri ve birkaç tanınmış seri üretim yapan yerler (Buck Cep Bıçakları) ATS–34 Çeliği kullanırlar Spyderco kaliteli ürünlerinde kullanır, Benchmade bıçakları da üretimlerine bu çeliği katmıştır.

ATS - 55: ATS-34 İle benzerlik gösterir, fakat alaşımından molibden kaldırılmış ve bazı diğer elementler katılmıştır, bu çelik hakkında henüz tam bilgi yoktur. Molibden yüksek hız çelikleri için uygun olmasına rağmen bıçak çeliklerinin yüksek hız özelliğine ihtiyacı yoktur. Bu yüzden pahalı bir madde olan molibdenin olmaması çeliğin fiyatına olumlu katkı sağlamış ve çeliğin performansını azaltmamıştır.
Çeliğin keskinlik tutuşu ve dayanıklığı ATS-34 ile aynıdır. Spyderco bu çeliği kullanmaktadır.

BG–42: Bob Lovelles’in ATS-34 çeliği üzerinde yaptığı değişimle elde ettiği bu çeliğin ATS-34 ne kadar benzese de iki büyük farkı vardır. Bu çelikte ATS-34 dün iki katı Manganez oranına sahiptir, ayrıca BG-42 de 1.10% Vanadyum vardır. ATS-34 de vanadyum yoktur. böylece BG–42 ATS-34 den daha iyi keskinlik sağlar.
Bıçak ustası Chris Reeves ATS-34 üretimlerini BG-42 ile değiştirmiştir.

CPM T440V - CPM T420V:ilk ağız açımı ve bileme işi çok zor olmasına rağmen bu iki çelikte mükemmel keskinlik sağlar hatta ATS-34 den daha iyidir çünkü bu çelikler yüksek vanadyum içerirler. Spyderco en azından bir modelinde CPM T440V kullandı


( Sayın Üstad Kemal Elitemiz'in araştırma ve bilgilerinden alınmıştır. )

[karabasan]

Sayın 1905sss,

Ellerinize sağlık, harika bir kaynak olmuş. Fırsat buldukça bıçak yapmaya çalışıyorum. Bu tür konuları okumak, gerçekten çok keyif veriyor.


Saygılarımla.

[axoy68]

Yukarıdaki bilgilere güncel bir katkı:

Bıçaklar için En İyi Çelikler: Ultra Yüksek Teknolojiye Sahip Çelik Türleri
Bu bölüm, bıçak imalatında kullanılan malzemelerin zirvesini sergileyen, ultra yüksek kaliteli çelik türleri alanına giriyor. Bu çeliklerin sahip olduğu benzersiz sertlik, kenar tutma ve korozyon direnci gibi olağanüstü nitelikleri vurgulayarak onları performans ve dayanıklılıkta en üst noktayı arayan meraklılar ve profesyoneller için en iyi seçim haline getiriyor.

BGBM S110V çelik
KOROZYON DİRENCİ: 6 KENAR TUTMA: 10 BİLEME KOLAYLIĞI: 1
CPM S110V çeliği, olağanüstü kenar tutuşu ve aşınma direnciyle ünlüdür ve birinci sınıf çelik kategorisinde yüksek bir standart belirler. Vanadyum ve niyobyum dahil olmak üzere benzersiz bir element karışımıyla tasarlanan bu çelik, olağanüstü sağlamlık ve korozyona karşı direnç sunarak performans ve uzun ömür açısından en iyisini isteyen üst düzey bıçaklar için ideal bir seçim haline getiriyor. Gelişmiş özelliklerinin bilemeyi zorlu bir görev haline getirebileceğini, daha fazla çaba ve ince bir kenar elde etmek için özel araçlar gerektirebileceğini de belirtmekte fayda var.

BGBM S90V çelik
KOROZYON DİRENCİ: 5 KENAR TUTMA: 9 BİLEME KOLAYLIĞI: 1
CPM S90V çeliği, yüksek vanadyum içeriği sayesinde olağanüstü bir aşınma direnci ve kenar tutma dengesi sunan, bıçak tutkunları için üst düzey bir seçimdir. Üstün bir fiyata sahip olsa da, keskin kenarı koruma ve aşınmaya karşı direnç gösterme performansı CPM S110V'ye rakip olacak şekilde neredeyse eşsizdir. Ancak kullanıcılar, doğru bakım için gelişmiş teknikler ve araçlar gerektiren, bileme işleminde ortaya çıkan zorluklara hazırlıklı olmalıdır.

M390 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 7 KENAR TUTMA: 9 BİLEME KOLAYLIĞI: 2
M390 çelik, üçüncü nesil toz metalurjisi teknolojisini kullanan, oldukça saygın bir süper çeliktir. Krom, molibden, vanadyum ve tungstenden oluşan zengin bir bileşime sahip olup olağanüstü korozyon direnci, üstün aşınma direnci için olağanüstü sertlik ve mükemmel keskinlik ve kenar tutuşu sunar. S90V gibi çeliklerle karşılaştırıldığında M390'ın bilenmesi biraz daha kolaydır, bu da onu kesici takımlarında hem yüksek performans hem de bakım kolaylığı arayanlar için tercih edilen bir seçenek haline getirir.

M398 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 7 KENAR TUTMA: 9 BİLEME KOLAYLIĞI: 2
M398 çeliği, vanadyum ve karbon içeriğinin arttırılmasıyla elde edilen, saygın M390 paslanmaz çeliğin gelişmiş bir modifikasyonudur. Bu ayarlama, önceki modeli geride bırakarak daha da yüksek seviyede aşınma direnci ve kenar tutuşu sağlar. Vanadyum ve karbondaki artış yalnızca çeliğin sertliğini arttırmakla kalmaz, aynı zamanda uzun süreli kullanımlarda keskin kenarı koruma yeteneğini de artırır. M398 çeliği, rafine bileşimiyle takımlarında kesme performansını ve dayanıklılığı ön planda tutanlar için öne çıkıyor.

ZDP-189 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 4 KENAR TUTMA: 8 BİLEME KOLAYLIĞI: 1
ZDP-189 çeliği, olağanüstü derecede sertlik ve üstün kenar tutuşu sağlayan önemli karbon ve krom içeriğiyle bilinen son derece gelişmiş bir süper çeliktir. Ancak bu bileşim, aşırı sertliği nedeniyle ZDP-189'un keskinleştirilmesini oldukça zorlaştırıyor. Çeliğin yaklaşık %20'lik yüksek krom içeriği, öncelikle karbonlu karbürler oluşturur ve korozyon direnci için daha az serbest krom bırakır. ZDP-189 olağanüstü aşınma direnci sunar ve keskin kenarını uzun süre korurken, korozyona karşı duyarlılığı diğer paslanmaz çeliklere kıyasla daha yüksektir, bu da kullanıcıların uygun bakım ve bakımı dikkate almasını zorunlu kılar.

Elmax çelik
KOROZYON DİRENCİ: 5 KENAR TUTMA: 8 BİLEME KOLAYLIĞI: 3
Elmax Bohler-Uddeholm tarafından üretilen çelik, krom, vanadyum ve molibdeni birleştirerek etkileyici bir aşınma direnci ve korozyon direnci dengesi sunan yüksek performanslı bir süper çeliktir. Bu çelik, paslanmaz olmasına rağmen kenar tutma ve bileme kolaylığı açısından yüksek karbonlu çeliklere benzer performans gösterme yeteneğiyle öne çıkıyor. Çok yönlü özellikleri Elmax'ı, dayanıklılığın, kenar tutuşunun ve bakım kolaylığının çok önemli olduğu çok çeşitli uygulamalara uygun, muhtemelen 'her yönüyle en iyi' bıçak çeliği olarak kabul edilir hale getiriyor. Eşsiz bileşim, Elmax çeliğinden yapılmış bıçakların yalnızca uzun ömürlü olmasını değil, aynı zamanda keskin kenarlarını korurken zorlu koşullara dayanabilmesini de sağlar.

CPM-20CV çelik
KOROZYON DİRENCİ: 7 KENAR TUTMA: 9 BİLEME KOLAYLIĞI: 2
BGBM-20CV Benzer bileşimleri nedeniyle genellikle Bohler-Uddeholm'un ünlü M390 çeliğiyle karşılaştırılan, Crucible Industries tarafından üretilen birinci sınıf bir çeliktir. Vanadyum ve molibdenin yanı sıra yüksek krom içeriğinden kaynaklanan yüksek aşınma direnci, olağanüstü kenar tutuşu ve iyi korozyon direncinin olağanüstü birleşimi ile karakterize edilir. Bu çelik, her iki dünyanın da en iyisini sunacak şekilde tasarlanmıştır; yüksek performanslı kesme aletleri için gereken sağlamlığı ve dayanıklılığı sağlarken bıçağın keskin kalmasını ve hava koşullarına karşı dayanıklı olmasını sağlar. CPM-20CV'nin dengeli özellikleri, üstün performansın ve uzun ömürlülüğün kritik olduğu birinci sınıf bıçaklar ve kesici aletler için onu tercih edilen bir seçim haline getiriyor.

CTS-XHP çeliği
KOROZYON DİRENCİ: 6 KENAR TUTMA: 8 BİLEME KOLAYLIĞI: 5
CTS-XHP, çok iyi sertlik ve kenar tutuşuna sahip yeni bir bıçak çeliğidir. Daha iyi bir kenar tutma, daha yorucu bir bileme ile sonuçlanır. Ayrıca, daha yüksek bir korozyon direnci, daha büyük bir ufalanma riskine katkıda bulunur.

BGBM M4 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 2 KENAR TUTMA: 9 BİLEME KOLAYLIĞI: 2
Karbon çelikleri arasında mükemmel tokluğa ve kenar tutma indekslerine sahip, yüksek verimli bir takım çeliği. Crucible'ın patentli Pota Parçacık Metalurjisi işlemi, olağanüstü düzeyde aşınma direnci ve tokluğa sahip, son derece homojen, stabil ve öğütülebilir bir ürün sağlar.

BGBM S35VN çelik
KOROZYON DİRENCİ: 7 KENAR TUTMA: 7 BİLEME KOLAYLIĞI: 5
S30V çeliğinin üstün bir versiyonu. Daha ince taneli yapı ve az miktarda niyobyum, makine işleme özelliklerini, dayanıklılığı ve keskinleştirme yeteneğini geliştirir. Tartışmasız, üstün kenar tutuşu, sağlamlığı ve leke direnciyle 'ana akım' bıçak çeliklerinde son nokta.

BGBM S30V çelik
KOROZYON DİRENCİ: 7 KENAR TUTMA: 7 BİLEME KOLAYLIĞI: 5
Bu çelik mükemmel kenar tutuşuna sahiptir ve paslanmaya kolaylıkla dayanır. Normalde üst düzey cep bıçakları ve pahalı mutfak çatal bıçak takımları için kullanılır. Çelik, kenar tutma, sertlik ve sağlamlık arasındaki ince denge açısından son derece saygı görmektedir.

En kaliteli Bıçak çelikleri: En Kaliteli Çelik Türleri
AUS 10 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 7 KENAR TUTMA: 6 BİLEME KOLAYLIĞI: 6
AUS-8'den bir adım daha yüksek olan bu Japon çeliği, daha yüksek karbon ve vanadyum içeriği sayesinde gelişmiş korozyon direncine ve daha iyi kenar tutuşuna sahiptir. Sırasında Avustralya 10 büyük bir sağlamlık sunar, keskin bir kenara kadar keskinleştirilmesi oldukça kolaydır; dayanıklılık ve bakım kolaylığı arasında bir denge kurar.

154CM çelik
KOROZYON DİRENCİ: 6 KENAR TUTMA: 6 BİLEME KOLAYLIĞI: 5
İnce kenar tutuşuna, mükemmel düzeyde korozyon direncine (daha az kroma sahip olmasına rağmen) ve çoğu kullanım için yeterince iyi tokluğa sahip, nispeten sert bir çelik. Bu çeliğin keskinleştirilmesi de nispeten kolaydır ve birçok birinci sınıf cep bıçağında kullanılır.

ATS-34 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 6 KENAR TUTMA: 6 BİLEME KOLAYLIĞI: 5
154CM çeliğin Japon karşılığı (yukarıya bakın) çok benzer özelliklere sahiptir. İyi kenar tutuşu ve makul pas direnci, onu bıçak üreticileri arasında popüler hale getirdi.

D2 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 2 KENAR TUTMA: 8 BİLEME KOLAYLIĞI: 3
D2 çelik Mükemmel aşınma direnci ve kenar tutuşu ile öne çıkan, yüksek karbonlu, yüksek kromlu bir takım çeliğidir. Orta derecede korozyon direnci sunan %11 ila %13 krom içeriğinden dolayı "yarı paslanmaz" olarak kabul edilir. Pek çok çelikten daha sert ve keskinleştirilmesi daha zor olmasına rağmen, dayanıklılığı ve keskin kenarı koruma yeteneği, onu zorlu bıçak yapımı uygulamaları için popüler bir seçim haline getiriyor.

VG-10 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 7 KENAR TUTMA: 6 BİLEME KOLAYLIĞI: 6
154CM ve ATS-34 çeliklerine çok benzer, pas direncini artırmak için biraz daha fazla krom ve bu ikisinden biraz daha sert yapmak için biraz Vanadyum ile. Nispeten sert ve keskinleştirilmesi kolaydır.

H1 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 9 KENAR TUTMA: 2 BİLEME KOLAYLIĞI: 8
Pahalı Japon paslanmaz çeliğinin korozyon direncinde son nokta olduğuna inanılıyor (temelde paslanmıyor). Bununla birlikte, kenar tutma (tahmin edilebileceği gibi) zayıftır. Dalış için iyi ama elbette her gün bıçak taşımak için değil.

N680 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 8 KENAR TUTMA: 5 BİLEME KOLAYLIĞI: 6
Bir miktar nitrojen (%0.20) ve bir parça krom (%17) bu çeliğin paslanmaya karşı üstün direncini sağlar. Bu ince taneli çelik çok ince bir kenar alabilir.

N690 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 4 KENAR TUTMA: 8 BİLEME KOLAYLIĞI: 4
Bu üst düzey paslanmaz çelik, daha az tokluk ve daha iyi korozyon direnci ile D2'nin kenar tutuşuna sahiptir. Dayanıklı, aşınmaya dayanıklı, sert bıçak çeliği birçok birinci sınıf bıçakta yaygındır.

Orta-Üst Sınıf Çelik Çeşitleri
440C çelik
KOROZYON DİRENCİ: 4 KENAR TUTMA: 4 BİLEME KOLAYLIĞI: 6
Seri üretilen birçok cep bıçağında yaygın olarak kullanılan, çok yönlü, iyi bir paslanmaz çeliktir. Oldukça sağlam ve aşınmaya dayanıklı olan bu çelik, mükemmel leke direncine sahiptir. Oldukça kolay bilenebilirken, orta kenar tutma ve korozyon direncine sahiptir.

Bohler N695 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 6 KENAR TUTMA: 5 BİLEME KOLAYLIĞI: 6
440C'nin geliştirilmiş bir versiyonu olan bu paslanmaz çelik, birçok hayatta kalma bıçağında kullanılmaktadır. Diğer mevcut üst düzey çeliklerin çoğuna kıyasla daha yumuşak bir çelik, VG-10'a benzer.

AUS-8 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 4 KENAR TUTMA: 3 BİLEME KOLAYLIĞI: 8
Japon alaşımı, korozyona karşı 440C'den biraz daha dayanıklıdır ancak daha az serttir. Benzer tokluğa sahiptir, ancak daha zayıf kenar tutuşuna sahiptir ve jilet gibi keskinleştirmesi kolaydır.

CTS-BD1 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 6 KENAR TUTMA: 4 BİLEME KOLAYLIĞI: 6
AUS-8 ve 8Cr13MoV ile karşılaştırılabilecek, vakumla eritilmiş paslanmaz çelik. Kromun tadı daha iyi korozyon direnci sağlar. Bilenmesi kolaydır ancak benzer yüksek karbürlü çeliklere göre aşınma direnci daha düşüktür.

8Cr13MoV çelik
KOROZYON DİRENCİ: 5 KENAR TUTMA: 3 BİLEME KOLAYLIĞI: 8
AUS-8 ile karşılaştırılabilir ancak biraz daha yüksek karbon içeriğine sahiptir. Üretimi kolay olup CR13 serisine ait olup karbon ve krom bakımından zengin olup mutfak bıçaklarında ve ev makaslarında kullanılır.

14C28N çelik
KOROZYON DİRENCİ: 6 KENAR TUTMA: 4 BİLEME KOLAYLIĞI: 6
Bu İsveç paslanmaz çeliğinin, bir miktar nitrojen ekleyerek daha iyi pas direnci elde etmek amacıyla 13C26 çeliğine bir yükseltme olduğu düşünülüyor. Oldukça keskin hale getirilebilen orta sınıf bir çelik.

Düşük-Orta Sınıf Çelik Tipleri
440A çelik
KOROZYON DİRENCİ: 5 KENAR TUTMA: 3 BİLEME KOLAYLIĞI: 9
420HC'ye çok benzer, ancak biraz daha fazla karbon içerir, bu da daha fazla aşınma direnci ve daha iyi kenar tutuşu sağlar, ancak daha zayıf pas önleme nitelikleri sağlar.

420HC çelik
KOROZYON DİRENCİ: 8 KENAR TUTMA: 3 BİLEME KOLAYLIĞI: 9
Genel olarak 420 çeliğin en iyisi olarak kabul edilen 420HC, 420 çeliğe benzer. Artan karbon oranı 420HC'yi 420 çelikten daha sert yapar. Uygun şekilde ısıl işlem görmüşse, ince kenar tutma ve korozyon direnci için honlanabilir. Satın alınabilirliği ve fiyatına göre üstün korozyon direnci nedeniyle oldukça popüler hale gelen düşük-orta sınıf bir çelik.

13C26 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 4 KENAR TUTMA: 3 BİLEME KOLAYLIĞI: 7
AEB-L'nin bir versiyonu çelik başlangıçta tıraş bıçakları için geliştirildi. Bununla birlikte, 440A çeliğiyle karşılaştırıldığında, daha yüksek bir karbon-krom oranı, paslanmaya karşı direnç pahasına onu biraz daha sert hale getirir. Gerçek dünyada iki çelik oldukça benzer performans gösterme eğilimindedir.

1095 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 2 KENAR TUTMA: 3 BİLEME KOLAYLIĞI: 8
Bu standart karbon çeliği (yaklaşık %1 karbon) düşük korozyon direncine ve ortalama kenar tutuşuna sahiptir. Ancak yüksek tokluğa sahiptir; yani bu çelik, ufalanmaya karşı dayanıklıdır ve çok keskin bir kenara kadar bilemek kolaydır. Ayrıca bu çeliğin üretim fiyatı makul düzeydedir. 1095, tipik bir EDC bıçağından daha fazla pürüzlülüğe sahip ağır hizmet ve av bıçaklarında popülerdir.

Düşük Kaliteli Çelik Tipleri
420J çelik
KOROZYON DİRENCİ: 8 KENAR TUTMA: 2 BİLEME KOLAYLIĞI: 9
Birçok genel kullanım uygulaması için hala uygun olan düşük kaliteli bir çelik. Düşük karbon içeriği (%0.5'in altında) daha yumuşak bir bıçak ve daha zayıf kenar tutuşu sağlar. Bununla birlikte, genellikle sağlamdır ve lekelenmeye karşı oldukça dirençlidir ancak aşınma ve yıpranmaya karşı zayıf bir dirence sahiptir. Bu çelik genellikle bütçeye uygun seri üretilen bıçaklarda kullanılır.

AUS-6 çelik
KOROZYON DİRENCİ: 5 KENAR TUTMA: 3 BİLEME KOLAYLIĞI: 9
420 serisi çeliğin Japon muadili. Bu düşük kaliteli yumuşak çelik, düşük karbon içeriğine sahiptir ancak makul bir korozyon direnci indeksine sahiptir.

[Actionman]

Adı geçen çeliklerden bazılarından imal edilmiş bıçaklara sahibim.
Fiyat fayda olarak n690 ve Sleipner mantıklı tercihler olacaktır.
Bıçağı kuru ve temiz tutma şansınız yoksa kesinlikle paslanmaz çelik tercih edilmelidir.
Bu tip bıçak çeliklerini kağıt üstünde karşılaştırırken yanıltan bir husus bileme kolaylığı!!!!
Zor bilenen bıçak zor da körelir bu doğrudan sertlikle alakalı bir husus ama kolay bilenen bir bıçakla, bıçak elinize körelip yarı yolda mı kalmak yoksa zor bilenen bıçakla günü kurtarıp ertesi gün bir şekilde bilemeyi veya biletmeyi mi tercih edersiniz? Bence ne kadar sert o kadar iyi, ancak sertlik ve tokluk da birbirleri ile ters orantılı, yani çelik sertleştikçe kırılganlaşıyor da
Genel olarak iyi ve kötü çelikten ziyade uygun ve uygun olmayan çelik var.
Mesela ck serisi karbon çelikler genelde yay için kullanılır diğer çeliklere göre daha esnek.
Esneklik de bıçağın kırılmasını önleyen bir özellik yani balta gibi darbeli çalışacak malzemede mutlaka bu ve benzeri çelik kullanılmalı.
Uzun bıçaklarda ve kılıçlarda da yine karbon çelikler tercih edilmelidir.
Küçük ve orta boy bıçaklarda efsane performans gösteren toz çeliklerden de büyük bıçak/kılıç tarzı şeyler olmaz dezavantajları kırılganlık ve aşırı yüksek maliyet olur.