Atışlarda Açısal Hesaplamalar ve Dış Balistik

[ceycey]

Üstat xlcod3r'in 6.5.2009 tarihli yazısı:


ATIŞLARDA AÇISAL HESAPLAMALAR VE DIŞ BALİSTİK
Optikle mücehhez yivli silah kullanan ve kullanmayı düşünen arkadaşlar için lazım olur düşüncesi ile aşağıdaki dökümanı hazırladım. Gerçi "balistik program kullanıyorum, bunlara gerek yok" diyen arkadaşlarda çıkabilir. Ancak herkesin bir PDA sahibi olamayacağını düşündüğümden, bu yazıyı hazırladığımı da belirtmeliyim.
-------------------------------------------------------------------
Bilindiği üzere atışta en önemli olgulardan biride nişan hattıdır. Nişan hattı hesaplamalarında açısal olgular en önemli yeri tutar. Optik olsun, mekanik gez olsun yapılacak atışlarda düzeltmeler verilir. MOA ( Dakika cinsinden açı), RADYAN ve milimetrik olarak yapılan bu hesaplamalarda kullandığımız silah ve optiğin değerlerini bilmeliyiz. Mekanik gez düzeltmeleri nadir olarak MOA cinsinden verilir, genelde milimetrik olarak verilen bu değerlerin temeli de açısal hesaplamalarla ilgilidir.

MOA:

MOA = Minute of angle ( Dakika cinsinden açı )

1 MOA 100 yarda mesafede 1.0471996 inç mesafeyi kapatır. Ancak hesaplamalarda bu rakam 1 inç olarak yuvarlanmıştır. Optiklerin ve silahların ayar çıtları ½ , ¼ , 1/8 olarak hesaplanmış ve bu ayara bağlanmışlardır.

Bu ölçü sadece 100 yard için geçerli olup mesafeler kademeli olarak arttıkça değerde aynı oranda artar. Örneğin:

100 yard mesafede 1 inç
200 yard mesafede 2 inç
300 yard mesafede 3 inç
400 yard mesafede 4 inç
500 yard mesafede 5 inç etc.
Devam ederek gider.

Anlaşılması için 100 yard mesafede 1 moa 1 inç kapatırken 1000 metrede 10 inç kapatır. Moa'nın nasıl hesaplandığına girmek akılları karıştırmak olur. Moa'nın optik üzerinde ayar için aktarılması konusunu incelemek daha doğru olur.
Öncelikle sahip olduğumuz optik ayar skalası moa için dizayn edilmiş ise tambur üzerinde bulunan stadya hattında bulunan (belli aralıklarla çizilmiş çubuklar) bir aralığın ( ki tambur döndüğünde çıt sesi verir, çıt olarak da söylemlendirebilirsiniz) kaç moa değerine tekabül ettiğini bilmeliyiz. Genelde tambur üzerinde yazar. Genelde 1/4 moa değerine sahip olurlar. Bu durumda 100 yard mesafede 1 çıt alırsak hedef üzerinde 6.5 mm düzeltme yapmış oluruz. 200 yardada 13 mm, 300 yardada 19.5 mm etc. devam eder.
6.5 mm nerden bulduk derseniz 1 moa = 1 inç = 25.4 mm 1/4 moa= 25.4/4= 6.35 yuvarladık 6.5 mm.

Eğer oran 1/8 ise 1 inçi 8 e böleceğiz. Bu çok hassas optiklerde olduğundan nadir rastlanan bir orandır.

Kullanacağımız fişeğin balistik tablosunu edinip mesafede yaptığı path oranlarına göre optiğimizin yükselişini hesaplayıp kartex haline getirip yanımızda taşıyabiliriz. Aynı zamanda rüzgar sapma tablosundan faydalanarak yan sapmaları da hesaplayabiliriz.

mrad

Bazı optiklerde tambur oranı mrad olarak ayarlanmıştır. Genellikle Schmidt& Bender optiklerde rastlanır. Bu optiklerde 1 çıt 0.1 mrad dır. Buda 100 yardada 1 cm e tekabül eder. Mesafe arttıkça mesafeyle aynı orantılı artar.

Milimetrik

Bazı optiklerde de tambur oranı milimetrik olarak ayarlanmıştır. Ayar sistemi aynen uygulanır.

Mekanik gezlerde aynı ayarlama sistematiğine sahiptir. Gezden yada arpacıktan mekanik olarak ayarlanırlar.
Atışlarda hesaplamaya kıyısından köşesinden derken epeyce girdik. Merminin balistik karakteristikleri önemlidir demiştim. Bu bölümde en çok kullanılan küçük çap ve yivli silah fişeklerinin karakteristiklerini vereceğim.

Küçük çaplarda ekipman ve cihaz kullanmadan düzeltme vermek ancak ileri seviyede uzmanlaşmış, bilgi ve becerisini geliştirmiş atıcıların yapabileceği uygulamalardır.

Aşağıdaki tablo deniz seviyesinde, 59 F sıcaklıkta, 4 inç namlu uzunluğuna sahip test silahı ile ölçülen değerlerdir. Silah 50 yardaya sıfırlanmış olup, 150 yarda mesafeye kadar path değerleri verilmiştir.

9x19 mm FMJ 115 grain, B.C:0,120

İlk hız ve anlık hız değerleri ( Değerler fps cinsindendir.)
Namlu -25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
1180 /1106 / 1048 / 1001 / 961 / 927 / 896

Çekirdek enerjisi (Değerler foot- pounds cinsindendir)

Namlu -25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
356 / 313 / 280 / 256 / 236 / 219 / 205

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 0,9 inç ) Değerler inç cinsinden )

25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
0,4 / Zero / - 2,4 / - 7 / - 13,9 / - 23,4

Sıfırlama mesafesi 25 yard olursa

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 0,9 inç ) Değerler inç cinsinden )

25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
Sıfır / - 0,9 / - 3,7 / - 8,7 / - 16,1 / - 26

9x19 mm, Hydra-Shock JHP, LR ( Low recoil), 135 grain, B.C: 0,180

İlk hız ve anlık hız değerleri ( Değerler fps cinsindendir.)

Namlu -25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
1060 / 1026 / 996 / 969 / 945 / 923 / 903

Çekirdek enerjisi (Değerler foot- pounds cinsindendir)

Namlu -25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
337 / 316 / 298 / 282 / 268 / 256 / 244

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 0,9 inç ) Değerler inç cinsinden )

25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
0,6 / Sıfır / - 2,8 / - 7,8 / - 15,4 / - 25,4

Sıfırlama 25 yard olursa

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 0,9 inç ) Değerler inç cinsinden )

25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
Sıfır / - 1,2 / - 4,5 / - 10,2 / - 18,3 / - 28,9


40 S&W;, FMJ, 165 grain, B.C: 0,150

İlk hız ve anlık hız değerleri ( Değerler fps cinsindendir.)

Namlu -25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
1130 / 1078 / 1035 / 998 / 966 / 938 / 912

Çekirdek enerjisi (Değerler foot- pounds cinsindendir)

Namlu -25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
468 / 426 / 393 / 365 / 342 / 322 / 305

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 0,9 inç ) Değerler inç cinsinden )

25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
0,5 / Sıfır / - 2,5 / - 7,2 / - 14,2 / - 23,7

Sıfırlama 25 yard olursa

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 0,9 inç ) Değerler inç cinsinden )

25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
Sıfır / - 1 / - 4 / - 9,1 / - 16,6 / - 26,6

45 Auto, FMJ, 230 grain, B.C: 0,190, Test silahı namlu boyu 5 inç.

İlk hız ve anlık hız değerleri ( Değerler fps cinsindendir.)

Namlu -25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
890 / 872 / 855 / 839 / 824 / 809 / 795

Çekirdek enerjisi (Değerler foot- pounds cinsindendir)

Namlu -25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
405 / 389 / 374 / 360 / 347 / 335 / 323

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 0,9 inç ) Değerler inç cinsinden )

25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
1 / Sıfır / - 3,9 / - 11 / - 21,2 / - 34,7

Sıfırlama 25 yard olursa

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 0,9 inç ) Değerler inç cinsinden )

25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
Sıfır / - 2 / - 6,9 / - 14,9 / - 26,1 / - 40,6


357 sig, JHP, 125 grain, B.C: 0,150

İlk hız ve anlık hız değerleri ( Değerler fps cinsindendir.)

Namlu -25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
1350 / 1266 / 1193 / 1130 / 1078 / 1035 / 998

Çekirdek enerjisi (Değerler foot- pounds cinsindendir)

Namlu -25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
506 / 445 / 395 / 355 / 323 / 297 / 277

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 0,9 inç ) Değerler inç cinsinden )

25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
0,2 / Sıfır / - 1,8 / - 5,2 / - 10,5 / - 17,9

Sıfırlama 25 yard olursa

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 0,9 inç ) Değerler inç cinsinden )

25 yard -50 yard -75 yard -100 yard -125 yard -150 yard
Sıfır /- 0,5 / - 2,4 / - 6,1 / - 11,7 / - 19,2

fps = 0,3048 m/sn
inç = 2,54 cm
yarda = 91,44 cm
kg/m2= 0,20482 pound- feet2

Yivli silah fişeklerinde ise;


Aşağıda deniz seviyesinde 59 F sıcaklıkta, namlu boyu 24 inç olan 100 yard mesafede sıfırlanmış test silahı ile alınan path değerleri verilmektedir.

7.62x51 mm, FMJ-BT,150 grain, B.C: 0,408

İlk hız ve anlık hız değerleri ( Değerler fps cinsindendir.)

Namlu 100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
2820 / 2597 / 2385 / 2182 / 1990 / 1809 / 1639 / 1484 / 1345 / 1226 / 1131

Çekirdek enerjisi (Değerler foot- pounds cinsindendir)

Namlu 100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
2649 / 2247 / 1895 / 1587 / 1319 / 1090 / 895 / 733 / 603 / 501 / 426

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 1,5 inç ) Değerler inç cinsinden )

100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
Sıfır / - 3,7 / - 13,5 / - 30,6 / - 56,5 / - 93,1 / - 142,6 / - 208,1 / - 292,7 / - 400,5

Sıfırlama mesafesi 200 yard olursa

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 1,5 inç ) Değerler inç cinsinden )

100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
1,8 / Sıfır / - 8 / - 23,2 / - 47,3 / - 82,1 / - 129,8 / - 193,4 / - 276,2 / - 382,2


7.62x51 mm, Trophy bonded tip,165 grain, B.C: 0,450, HE ( Otomatik ve yarı otomatiklerde kullanılmaz, sniper mühimmatı) 200 yardaya sıfırlı.

İlk hız ve anlık hız değerleri ( Değerler fps cinsindendir.)

Namlu 100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
2880 / 2675 / 2478 / 2291 / 2111 / 1939 / 1777 / 1625 / 1485 / 1358 / 1247

Çekirdek enerjisi (Değerler foot- pounds cinsindendir)

Namlu 100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
3040 / 2622 / 2251 / 1923 / 1633 / 1379 / 1157 / 968 / 808 / 676 / 570


Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 1,5 inç ) Değerler inç cinsinden )

100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
1,7 / Sıfır / - 7,4 / - 21,4 / - 43,2 / - 74,2 / -116,4 / - 171,7 / - 242,8 / -332,8


7.62x51 mm, Soft Point, 180 grain, B.C: 0,382

İlk hız ve anlık hız değerleri ( Değerler fps cinsindendir.)

Namlu 100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
2570 / 2345 / 2131 / 1929 / 1740 / 1565 / 1407 / 1271 / 1159 / 1075 / 1011

Çekirdek enerjisi (Değerler foot- pounds cinsindendir)

Namlu 100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
2641 / 2198 / 1816 / 1488 / 1210 / 979 / 792 / 646 / 537 / 462 / 409


Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 1,5 inç ) Değerler inç cinsinden )

100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
2,4 / Sıfır / - 10,1 / - 29,6 / - 60,6 / - 105,8 / - 168,7 / - 253,1 / - 363,4 / - 503,8


.375 H&H; Magnum,Soft Point, 300 grain, B.C: 0,323

İlk hız ve anlık hız değerleri ( Değerler fps cinsindendir.)

Namlu 100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
2530 / 2267 / 2021 / 1791 / 1581 / 1394 / 1238 / 1118 / 1032 / 969 / 918

Çekirdek enerjisi (Değerler foot- pounds cinsindendir)

Namlu 100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
4265 / 3426 / 2721 / 2137 / 1665 / 1296 / 1021 / 833 / 710 / 625 / 562

Mermi yolu path değerleri ( ( Nişangah yüksekliği 1,5 inç ) Değerler inç cinsinden )

100 yard 200 yard 300 yard 400 yard 500 yard 600 yard 700 yard 800 yard 900 yard 1000 yard
2,6 / Sıfır / - 11,2 / - 33,3 / - 69,4 / - 123,4 / - 200,2 / - 304,7 / - 441,9 / - 616,1


Bu path değerlerinin optik üzerinde düzeltmelerini nasıl hesaplayacağız? Bu hesaplamaları önümüzdeki günlerde vereceğim. Malum, işler başımızdan aşkın.

Tabancalar, uzun mesafe atışları yapmak için uygun değildir. Yakın ve dar alanlarda savunma yapmak amacı ile nişangahları düzenlenmiştir. 25 metre mesafeye sıfırlanan tabanca nişangahları, son zamanlarda ki araştırmalar sonucunda bazı üreticiler tarafından 15 metre mesafeye ayarlanmaktadır. Avukat arkadaşlar daha iyi bilirler ve buradan da paylaşırlarsa bilgi sahibi oluruz; Uzak mesafeden yapılan atışlar atıcının başını ağrıtmaya müsaittir. Uzak mesafede nefsii müdafadan söz edilebilir mi? Gibi.

Hedef atıcılığı için denemek isteyen arkadaşlar olabilir, dereceli nişangahları yoksa tecrübe ile nişangahlarını nişan alırken ayarlamak durumunda kalacaklardır. Şahsi tavsiyem, (kısıtlı istihkakınızla) uzak mesafe denemek yerine saldırıya maruz kalabileceğiniz yakın alanda savunma atışlarında çalışmanız, kas hafızanızı güçlendirmenizdir.

Balistik programlar yivli silahlar için daha yardımcı olurlar. Atışlarınızı düzenlemenizi sağlarlar. Tabii fişeğiniz programın database sinde kayıtlı ise. Her zaman yazmışımdır, yineleyeyim. Yivli atıcılığının temeli birebir usta çırak ilişkisi içinde öğrenilir. Atıcının yaptığı hataları beraber analiz etme ve değerlendirme bu işte elzemdir. Ana hatlar öğrenildikten sonra kişi kendi atışlarını analiz etme ve düzeltme işini daha kolay yapacaktır.

İyi günler.

[blacksea]

Sn ceycey müsaadenizle bu önemli konunun diğer bazı mesajlarını da konuya eklemek isterim. Bu vesileyle xlcod3r Üstad'a bir kez daha rahmet diliyorum.

xlcod3r demiş ki   
 
Tabancalar, uzun mesafe atışları yapmak için uygun değildir. Yakın ve dar alanlarda savunma yapmak amacı ile nişangahları düzenlenmiştir. 25 metre mesafeye sıfırlanan tabanca nişangahları, son zamanlarda ki araştırmalar sonucunda bazı üreticiler tarafından 15 metre mesafeye ayarlanmaktadır. Avukat arkadaşlar daha iyi bilirler ve buradan da paylaşırlarsa bilgi sahibi oluruz; Uzak mesafeden yapılan atışlar atıcının başını ağrıtmaya müsaittir. Uzak mesafede nefsii müdafadan söz edilebilir mi? Gibi.

Hedef atıcılığı için denemek isteyen arkadaşlar olabilir, dereceli nişangahları yoksa tecrübe ile nişangahlarını nişan alırken ayarlamak durumunda kalacaklardır. Şahsi tavsiyem, (kısıtlı istihkakınızla) uzak mesafe denemek yerine saldırıya maruz kalabileceğiniz yakın alanda savunma atışlarında çalışmanız, kas hafızanızı güçlendirmenizdir.

Balistik programlar yivli silahlar için daha yardımcı olurlar. Atışlarınızı düzenlemenizi sağlarlar. Tabii fişeğiniz programın database sinde kayıtlı ise. Her zaman yazmışımdır, yineleyeyim. Yivli atıcılığının temeli birebir usta çırak ilişkisi içinde öğrenilir. Atıcının yaptığı hataları beraber analiz etme ve değerlendirme bu işte elzemdir. Ana hatlar öğrenildikten sonra kişi kendi atışlarını analiz etme ve düzeltme işini daha kolay yapacaktır.



xlcod3r demiş ki   
 
Yivli atıcılığında bilimsel bir kaç bilgi de aklımın köşesinde kalsın diyen arkadaşlar aşağıdan devam etsin. Vuracağımız bir keçi, atarım diz kapağına vururum koltuğuna ne bilimseli diyenler buradan ayrılabilir. Kafalarını yormayalım.
 
Bu konuya merak salan değerli arkadaşlar;
 
Magnus etkisi nedir? Araştırınız ve görüşlerinizi paylaşınız. Neden bu konu önemli?
 
Aşağıdaki videoyu izleyiniz, ne olduğunu araştırınız. Bilginizi ya da öğrendiklerinizi buradan paylaşınız.
 

 
 
TrCiviltary demiş ki:
 
eğerli arkadaşlar, Dış Balistik alanında bulduğum bir yazıdan Magnus Etkisi ile ilgili olan bölümü alıntılıyorum;

"Mermilerde Dönme Hareketinin Neden Olduğu Problemler

Rüzgarın saptırıcı etkisi hariç tutulduğu halde, yivli setli silahlardan atılan mermilerin dönüye sahip olmalarından ötürü atış doğrultusundan bir miktar saptıkları görülmektedir. Tabii yan denilen bu sapma merminin dönüş yönüne göre sağa veya sola doğru olabilmektedir. Merminin atış doğrultusundan sapmasına neden olan etkenler; Magnus, Poisson ve Jireskobik etkiler olarak sıralanabilmektedir:

Magnus Etkisi
Mermiyi dönü yönünün tersi istikamette saptırmaya çalışan bu etki özellikle büyük yükseliş açılarında kuvvetli bir şekilde hissedilmektedir. Mermiyi havada ileri doğru hareket ettiğinden ziyade, yerinde sabit kalarak dönüyor kabul edip havanın karşı taraftan kendisine doğru aktığını kabul etmek fiziksel açıdan bir farklılık oluşturmaz. Merminin sağa doğru dönüşlü olduğu, Magnus etkisini açıklamak için kabul edilebilir. Gövde sürtünmesi sonucu oluşan hava direncindeki gibi, dönü esnasında mermi yüzeyine yakın hava katmanlarının dönü yönünde hareket etmek istemeleri doğaldır. Mermiye arkadan bakıldığında sağ tarafında, bu dönü etkisi ile hareket eden havanın yönü ile merminin ileri hareketi nedeniyle karşıdan gelen ana hava akımının yönü arasında bir zıtlık meydana geldiği görülür. Dolayısıyla merminin sağındaki hava akımında toplamda bir yavaşlama söz konusudur. Mermiye arkadan bakıldığında sol tarafta ise, hem dönü kaynaklı hava akımının hem de karşıdan gelen ana hava akımının aynı yönde daha büyük bir hızla aktıkları gözlemlenebilmektedir. Akışkanlar Mekaniği?ndeki Bernoulli denklemine göre akışkan hızının yüksek olduğu noktada basınç daha düşük olacaktır. Buradan merminin sol tarafındaki hava basıncının sağ taraftakine göre göreceli olarak daha düşük olacağı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu basınç farkı mermiyi alçak basınç olan tarafa doğru dolayısıyla sola doğru kaydıracaktır. Mermiyi dönü yönünün tersi istikamette saptırmaya çalışan bu tesire, Magnus etkisi denilmektedir. Bu etki, dönme eksenine dik doğrultuda ve ağırlık merkezi ile mermi tabanı arasında bulunan bir noktada mermiye etki etmektedir. Magnus kuvvetinin tatbik noktası olan bu nokta genellikle hacim merkezi ile çakışıktır. "

Sn üstad, paylaştığınız videodan anladığım kadarıyla mermi yolu doğrusal olmayıp bir doğru etrafında merminin kendi etrafında dönme etkisi sonucu çizdiği spirallerden oluşmakta. Bu spirallerin çapı mermi hızı düştükçe büyümekte midir? Büyümekte ise bu oran uzun mesafe atışlarında kayda değer bir büyüme midir?


 
 
Yivlici demiş ki:
 
Bu durumda atılan bütün mermilerin ilk sıfırlama mesafesinden sonra sürekli olarak sola çekmesi gerekir. Ancak fiiliyatta böyle bir eylem gerçekleşmiyor.

İlk sıfır mesafesini 200 kabul ediyorum, merminin de havada söz konusu etkiye maruz kaldığını varsayarsak, 200 metrede ayarlar ile tekrar namlu aksına sokup hedefi ortaladığımız merminin 2. ayar mesafesi olan 300 metrede sola çekmesi gerekir. Ancak namlu / dürbün aksında hata yok ise böyle bir eylem gerçekleşmiyor. Sıfır hata ile montajı yapılmış bir dürbünü olan, namlu merkezi ile dürbün merkezi aynı paralelde olan etli namlulu bir tüfek, ilk ayar noktası ile son ayar noktası arasında çekme yapmamalı. Tabii dış etken olan rüzgarı saymaz isek. Ancak söz konusu eylem belki 1000 metre üstü durumlarda kendini hissetirebilir.

Rüzgar karşıdan geliyor ise mermiyi havaya kaldıracak, arkadan gelen durumlarda aşağıya bastıracaktır. En tehlikeli durum ise atış hattınızda olmayıp hedef hattında olan rüzgardır. Bu durumda ne kadar kayma yapacağını hesaplamak veya tahmin etmek çok zor bir durum. Atış öncesi hedefin etrafındaki otları, yaprakları incelemek size bir fikir verebilir.

Bu tez belki güney yarım kürede gerçekleşiyor olabilir. Veya çok düşük ölçülerde gerçekleştiğinden atışta bunun farkına varmıyor olabiliriz. Bu durumda setler sola dönüşlü ise malum etki sağ tarafta oluşacaktır. Atışa direkt etki edeceğine emin olduğum diğer konu atışın hangi yarım kürede yapıldığı ve setlerin dönüş istikameti. Sola dönüşlü setler kuzey yarım kürede, sağa dönüşlü setler güney yarım kürede menfi etki oluşturur.

Ancak şu ana kadar konuştuğumuz faktörler ancak bir topçu atışını bağlar veya 1000 metre üstü atışlar yapmak isteyen atıcı bunu hesaba koymalıdır. Merminin uçuş anında namlu vibrasyonundan kaynaklanan etki ile kafa salladığını iyi biliyorum. Ancak 20 mm üstü kaliteli namlularda bu hedefte anormal sapmalara yol açmaz. Sizin yapacağınız kişisel hatalar bu sapmaların kat be kat üstündedir.
 
xlcod3r demiş ki:
 
Değerli arkadaşlar konuya yaptıkları yorumlarla bilgilerini paylaşanlara teşekkürlerimi bildiririm. Konuya yorum yazan arkadaşların sayısına bakılırsa bu işe meraklı bir elin parmakları kadar anlaşılan. Forumdaki yivli tüfek sahiplerine bakıyorum ve konuyu takip edenlerle kıyaslıyorum anlaşılan bilgi paylaşımında bulunmak isteyen arkadaşımız bu kadar. Oysa yaptıkları atışta gözlemledikleri bir durumu da yazsalardı tecrübe aktarımı olur ve bilgi sahibi olunurdu. Neyse.

Wanted_Tr_Gun demiş ki:
Sn üstad, paylaştığınız videodan anladığım kadarıyla mermi yolu doğrusal olmayıp bir doğru etrafında merminin kendi etrafında dönme etkisi sonucu çizdiği spirallerden oluşmakta. Bu spirallerin çapı mermi hızı düştükçe büyümekte midir? Büyümekte ise bu oran uzun mesafe atışlarında kayda değer bir büyüme midir?

Bu durum dış balistik biliminde "Giderek Azalan Nutasyon ve Prezisyon Hareketi" olarak tanımlanır. Akabinde paylaşacağım dökümanda ayrıntılı okuyabilirsiniz.

Burada namluyu terk eden çekirdeğin ilk anda uğradığı kuvvetlerin etkisini ve akabinde jiroskop etkisi ile düzelmesini görmekteyiz. Bu da namlunun ve içindeki yiv setlerin, fem ağzı taçlamasının açılmasının toplamı namlunun ne kadar hassas olması gerektiğinin göstergesidir. Kaval namlu dediğimiz aşınmış namlularda bu toparlanma etkileri düzgün olmayacağından çekirdek isabet noktalarında saçılma ve takla atma olayı meydana gelmektedir. Katılımınız için sağolunuz.




Odeh demiş ki:
Sayın xlcod3r,

Videodaki 1 derecenin karşılık geldiği ölçü -200 yard için- [(2xPix180,88m/21600)x100]=5,5cm e karsilik gelmektedir. Videoda yaklaşık 6 derecelik bir salınım olduguna göre; cekirdek neredeyse 33 cm çaplı bir çemberde salınarak ilerlemektedir?...

Doğru mu anladim/hesapladim acaba?
Ve bu durumda 70-80 yard(yaklasik 70 mt) icinde yapilacak bir atis hedeften büyük sapmalar yapabilecektir?...

Sn. Odeh, aslında sn. m16a2 nin verdiği video olayı daha iyi anlatmaktadir. Çekirdek salınımı o kadar büyük rakamlarla salınmamaktadır. Bu olay tabii yan olarak bilinmekte ve nişangah ayarlarında önlemi alınmaktadır. Çoğu zaman farkına bile varmayız bunun. Katılımınız için sağolunuz.


yivlici demiş ki:
Bu durumda atılan bütün mermilerin ilk sıfırlama mesafesinden sonra sürekli olarak sola çekmesi gerekir. Ancak fiiliyatta böyle bir eylem gerçekleşmiyor.

İlk sıfır mesafesini 200 kabul ediyorum, merminin de havada söz konusu etkiye maruz kaldığını varsayarsak, 200 metrede ayarlar ile tekrar namlu aksına sokup hedefi ortaladığımız merminin 2. ayar mesafesi olan 300 metrede sola çekmesi gerekir. Ancak namlu / dürbün aksında hata yok ise böyle bir eylem gerçekleşmiyor. Sıfır hata ile montajı yapılmış bir dürbünü olan, namlu merkezi ile dürbün merkezi aynı paralelde olan etli namlulu bir tüfek, ilk ayar noktası ile son ayar noktası arasında çekme yapmamalı. Tabii dış etken olan rüzgarı saymaz isek. Ancak söz konusu eylem belki 1000 metre üstü durumlarda kendini hissetirebilir.

Rüzgar karşıdan geliyor ise mermiyi havaya kaldıracak, arkadan gelen durumlarda aşağıya bastıracaktır. En tehlikeli durum ise atış hattınızda olmayıp hedef hattında olan rüzgardır. Bu durumda ne kadar kayma yapacağını hesaplamak veya tahmin etmek çok zor bir durum. Atış öncesi hedefin etrafındaki otları, yaprakları incelemek size bir fikir verebilir.

Bu tez belki güney yarım kürede gerçekleşiyor olabilir. Veya çok düşük ölçülerde gerçekleştiğinden atışta bunun farkına varmıyor olabiliriz. Bu durumda setler sola dönüşlü ise malum etki sağ tarafta oluşacaktır. Atışa direkt etki edeceğine emin olduğum diğer konu atışın hangi yarım kürede yapıldığı ve setlerin dönüş istikameti. Sola dönüşlü setler kuzey yarım kürede, sağa dönüşlü setler güney yarım kürede menfi etki oluşturur.

Ancak şu ana kadar konuştuğumuz faktörler ancak bir topçu atışını bağlar veya 1000 metre üstü atışlar yapmak isteyen atıcı bunu hesaba koymalıdır. Merminin uçuş anında namlu vibrasyonundan kaynaklanan etki ile kafa salladığını iyi biliyorum. Ancak 20 mm üstü kaliteli namlularda bu hedefte anormal sapmalara yol açmaz. Sizin yapacağınız kişisel hatalar bu sapmaların kat be kat üstündedir.

---

xlcod3r demiş ki:

Sn. yivlici konunun ana hatlarını yazınızda belirtmişsiniz. Bu diş balistik etkileri karmaşık hesaplar sonucu elde edilmektedir. Atıcının çekirdek namluyu terk ettiği andan itibaren yaptığı hareketleri arkadaşlar bilsin amacı ile hazırlanmıştır bu yazılar. Bu dış balistik etkileri ancak ( Bize öğretilene göre) 20.000 metre üzeri yapılan topçu atışları ve roket iliminde öne çıkan hesaplamalar olmaktadır. Son sözünüz ise her atıcının bilmesi gereken bir söz. Katılımınız için sağolunuz.



yivlici demiş ki:
Yavuzhan demiş ki:Üstad zihinlerde şimşek çaktırmaya devam ediyorsunuz. Bu konuda pek fazla kaynak bulamadım. Vikipedi bile detaylı anlatmıyor. Ama bir video var ki Sn.M16a2'nin de dediği gibi yan rüzgarın mermiyi dönüş yönü ve rüzgarın yönüne göre aşağı yada yukarı çektiğini ispatlıyor.

Videoyu izledim.Buradaki cisim ileriye doğru bir hareket yapmakta kendi etrafında yarattığı hava akımının materyali yükseltmesi gerçekten ispatlanıyor ve biraz düşününce bunun zaten olabileceğinin anlayabiliyoruz.Ancak büyük bir süratle ileriye doğru hareket eden verdiğiniz namlu açısından dolayı zaten yükselme hattındaki mermiye etkisi ne oranda olur ?.Yana dönme esnasında yaratılan akım merminin almış olduğu süratten daha yüksek olmayacağından yörünge sapmasına ciddi oranda etki edeceğini düşünmüyorum.Öyle olsa idi attığımız hiç bir mermi hedefine ulaşmaz yarı yolda yön değiştirirdi.Bence mesele dönüş esnasında yaratılan hava akımının etkisinin mermi süratine oranla çok düşük kaldığından kayda değer bir ölçü arzetmediğidir.Ama çok uzun atışlarda 1000 metre üstü tüfek veya topçu atışlarında,füze atışlarında hesaplanabilir ve kayda alınabilir değer oluşturabilir.



 
Yivlici demiş ki:
300metre tam kırılmanın başladığı mesafedir.Yaptığım denemelerde 300 metrenin risk mesafesi olduğunu tespit etmiştim.Bu yüzden 2. el tüfek almayı düşünenlere mümkün ise 300 metrede sıfır sallantılı bir sehpa ve sıfır açıda bir kaç farklı tipte mermi ile grupman atarak tüfeği denemelerini öneririm.Benim gavurcam olmadığı için bildiğim şeylerin % 90 denemelerimden kaynaklanır.Birde Alman kataloglarının rakamsal değerlerini baka baka ezberledim artık.Ama gönlümden hep Amerikalı bir keskin nişancı ile 10 15 gün birlikte atış yapıp ciddi bir eğitim almak geçer.Okumak ile yaşamak çok farklı şeyler.Çok şükür imkan olarak bir çok insana göre çok şanslıyım,ama yeterli bulmuyorum.Aslında üstte de yazdığım gibi bu iş dipsiz bir kuyudur.Türkiye şartlarında bu işte ilerleme kaydetmek imkansızdır.Dürbünü bulmak bir bela,tüfek desen imkansız seviyesinde,mermiyi konuşmak bile zulüm.Ancak şu an yaptığımız gibi kopyala yapıştır yapıp elin adamının yaptıkları üzerine bu böyledir,şu şöyle imiş gibi samimi ancak fiiliyata dökülemeyen teori seviyesinde kalırız.Bana sorarsanız devletin eşşek gözlüklü,dar beyinli bürokratları ve tamam efendimci bakanları yüzünden hiç bir yere de gidemeyiz.Bol bol vatan millet sakarya edebiyatı yaparak ömür tüketir gideriz.Dua edelimde Allah bu günleri aratmasın.Dua edelimde bazı gavurcuklar acıyıp namlu tezgahlarını ( eski meski) bize vermeye lütfetsinler.Dua edeyimde dilime sahip olayım,yoksa beni de mecburiyetten banlamak zorunda kalmasınlar.
 
 
xlcod3r demiş ki:
Sn. yivlici bir Amerikan hayranlığımı sezinliyorum acaba? Bu işi en iyi onlar bilir yaklaşımımı? Kanadalı ve Fransızlar da iyidirler. Bizimkilerden de yabana atılmaz ustalar çıkar. Burada yapmaya çalıştığımız, copy- paste edebiyatından milleti kurtarmak. Bilginin sahibine gelince; Maalesef elin adamının buldukları üzerinden bilgi sahibi olacağız. Bizim akademisyenlerin bu konuda ortaya koydukları bir tez yok. İnternette rastlananlarda ecnebilerin tercümesi. Bilginin kimden geldiği değil, doğru olup olmadığı önemlidir. Sıcaklık atışa ne kadar etki eder, rüzgar rüzgar diyoruz yokmu bunun hesabı kitabı? Hava yoğunluğu nedir, ne yapar? Elin küffarı da bu bilgiyi kullanıyor, biz de kullanacağız. Onlar ekipmandan kazanıyor.

Bilinmeliki atışa etki eden faktörlerin incelenmesi ve hesabı da küffarın işi olmuş. Biz de kolayca onlardan alıp kullanmaya başlamışız. Koca koca bilim adamları tercüme yolu ile intihal edince onların tercümeleri okuyarak bir şeyler ögrenen bizler de intihale ortak oluyoruz aslında.

Mevzuat ve bekçileri konusunda ise haklısınız.



xlcod3r demiş ki:
Değerli arkadaşlar, rüzgar rüzgar diyoruz da, bu rüzgar hakkında ne biliyoruz? Herkes bildiğini eklesin lütfen. Nedir, atışa ne biçim etki eder. v.s.



 
 
 
Emre97 demiş ki:
İyi günler.
Başka bir forumda rüzgar hesaplamaları üzerine bir kaç yazı buldum.Paylaşıldı mı bilmiyorum paylaşıldıysa şimdiden özür dilerim.Sn.xlcod3r üstadımızın affına sığınarak alıntı yapıyorum.

Sn.xlcod3r üstadımızın yazısı:

Uzun mesafe atışlarında en önemli etkende malumunuz RÜZGAR.

Elimde ayfon var, atarım bal proyu uğraşamam desenizde ufak tefek hesabı zihinden yapmayı bilmek lazımdır. Pil biter, şarj biter, manyetik etki olur cihaz yanar ama beyin ölmedikçe yanmaz. Her ortamda tebeşirle taşa yazar gene de hesabını yapar. Yabani avlarda benim ev + araba fiyatına ekipman düzen avcılar okumasa da biz bir şey kaybetmiyoruz. Hesap için bir kaç yöntem vardır ama şu an en popüler olan yöntemi yazmak istiyorum.

Öncesi formüllerden en çok tutulanı " Mesafe x Rüzgar hızı (mph) / katsayı " şeklinde idi.

Bizim formülümüz de buna yakın ama biraz değişik. " Mesafe katsayısı x ( Rüzgar hızı / 4 ) " Bu formül .308 çaplar için ve sonuç mil değerinden.

Ben de .300 var nasıl olacak derseniz buyrun bu da sizin çapa uyarlı formül. " Mesafe katsayısı x ( Rüzgar hızı / 5 ) " Sonuç mil değerinden.

Mesafelere göre katsayı oluşturulmuş.

300 metreye kadar .3
400 metre .4
500 metre .5
600 metre .6

700 metreden sonra dikkat!!

700 metre = .7 +.1 = .8
800 metre = .8 +.1 = .9
900 metre = .9 +.1 = 1.0
1000 metre= 1.0 + .1 = 1.1

Rüzgar değerleri

6 mph/4 = 1.5

8 mph /4 = 2

10 mph /4 = 2.5

12 mph/4 = 3

14 mph/4 = 3.5

Ara değerlerden 9 için; 9-8 = 1 8 i, 4 e böl. Son sonuçta kalan .1 i sonuç değere ekle. Aşağıda örnek var.

13 - 15 içinde aynı hesap, dikkat lütfen !

Örnek 1:

Mesafe 500 metre rüzgar 8 mph hızında. Doğrultma değeri?

500 metre katsayısı = .5 ---- 8/4 = 2

Mesafe katsayısı x Rüzgar hızı / 4 = .5 x 2 = 1.0 mil. düzeltme değeri.


Örnek 2 :

Mesafe 500 metre rüzgar 12 mph hızında. Doğrultma değeri?

500 metre katsayısı = .5 ---- 12/4 = 3

Mesafe katsayısı x Rüzgar hızı / 4 = .5 x 3 = 1.5 mil. düzeltme değeri.


Örnek 3 :

Mesafe 300 metre rüzgar 8 mph hızında. Doğrultma değeri?

300 metre katsayısı = .3 ---- 8/4 = 2

Mesafe katsayısı x Rüzgar hızı / 4 = .3 x 2 = .6 mil. düzeltme değeri.


Örnek 4 :

Mesafe 784 metre rüzgar 12 mph hızında. Doğrultma değeri?

784 metre katsayısı = 784 metre 800 metreye daha yakın olduğundan 800 metre katsayısı alınır. = .9 ---- 12/4 = 3

Mesafe katsayısı x Rüzgar hızı / 4 = .9 x 3 = 2.7 mil. düzeltme değeri.


Örnek 5 :

Mesafe 500 metre rüzgar 9 mph hızında. Doğrultma değeri?

500 metre katsayısı = .5 ---- Rüzgar hesabını yaparken katsayıya parçalı bölüneceğinden 9-8 = 1 8/4= 2

Mesafe katsayısı x Rüzgar hızı / 4 = .5 x 2 = 1.0 mil. (.1 artan değeri vardı) 1.0+.1 = 1.1 mil düzeltme değeri.

.300 çaplar için örnek.

Mesafe 784 metre, Rüzgar hızı 10 mph

784 metre katsayısı = 784 metre 800 metreye daha yakın olduğundan 800 metre katsayısı alınır. = .9 rüzgar 10/5 = 2

Mesafe katsayısı x Rüzgar hızı / 5 = .9 x 2 = 1.8 mil düzeltme değeri.





Bu yazıda aynı forumdan Sn.ayhan isimli kullanıcıdan alıntıdır.


RÜZGAR AÇILARI VE COS DEĞERLERİ
Saat 1 yönü 60 derece cos :0.5
Saat 1,30 yönü 45 derece cos :0.707
Saat 2 yönü 30 derece cos :0.866
Saat 4 yönü 30 derece cos :0.866
Saat 4,30 yönü 45 derece cos :0.707
Saat 5 yönü 60 derece cos :0.5
saat 7 yönü 60 derece cos :0.5
Saat 7,30 yönü 45 derece cos :0.707
Saat 8 yönü 30 derece cos :0.866
Saat 10 yönü 30 derece cos :0.866
Saat 10,30 yönü 45 derece cos :0.707
saat 11 yönü 60 derece cos :0.5
6 ve 12 yönünde rüzgar hesaplanmaz ,3 ve 9 yönünde orantı hesabı yapılmadan direk range card değeri alınır.

Rüzgar hesabı yapılırken rüzgarın geldiği yönün açısı ve bu açının cosünüsü hesaplanmak zorundadır ve yine kaç klik çevireceğimizi hesaplamak için range card daki değerlerin orantısı hesaplanır .Yukardaki örnek range card a göre 1/4 moa değerli dürbüne göre örneğin 970 yard da saat 1.30 yönünden esen 8mph rüzgarda kaç klik çevireceğimizi hesaplayalım.
1000yards range card rüzgar değeri 8.8 ,950 yards 7.8 dir .8.8-7.8:1moa 50yards daki sapma oranıdır.Her 10yards daki sapma payı 1/5:0.2moa dır .20yards için ;0.2x2:0.4moa olur.950yard 7.8 idi +0.4:8.2 moa 970yards daki değerdir.
HESAPLAMA FORMÜLÜ
rüzgar hızı range card oranı x rüzgar hızı x rüzgar açısının cosünüsü /mesafenin 100/1 i :moa değeri x4:toplam klik
8.2x8x0.707/9.7x4:19 klik dir.

Elevation Orantı ve Klik Hesaplama

950yards 32.5moa ,1000yards 35.6moa dır. 35.6-32.5:3.1moa 50yards daki toplam sapma oranı ,her 10yards daki sapma oranı için 3,1/5:0.62
20yards daki sapma oranı 0.62x2:1,24moa yapar .Range card daki 950yards daki moa değeri 32.5 moa idi 32.5+1.24:33.74 moa yapar.970yards daki elevation 33.74 moa olur.33.74x4:135 klik çevrilir.

970yards mesafede saat 1.30 yönünden esen 8mph rüzgarda 135 klik elevation ,19 klik rüzgar için düzeltme verilir.


Ve aynı kullanıcının ikinci yazısı.

Rüzgar hesabını daha ayrıntılı olarak anlamak için birazda olsa trigonometri bilmek gerekir diye düşünüyorum .Bu fotolar daha açıklayıcı olur herhalde .Özetle bir daire çizip ortasından saat 3 yönünden saat 9 yönüne bir çizgi çekersek bu rüzgarın direk şiddeti olur hesaplanması gereken ve insanı yanıltan çapraz yani arkanızdan veya sağ sol karşınızdan esen çapraz rüzgarlardır .Yani örnek saat 1.30 un saat 3 e yanala yaptığı açıdır .Şimdi örnek olarak mke de satılan 300win mag 165 gr fusion mermi ile 100yarda sıfırlanmış 2inç dürbün yüksekliği ve 1/4moa dürbün ile 1210m ye saat 3 yönünden esen 15mph ile esen rüzgarda 0 açı ile bir geyiğe atış yaparsak (basınç,nem,yükseklik,atış açısı gibi önemli faktörleri geçiyorum)2316cm yani 261 klik mermi düşümü için düzeltme ,706cm yani 80 klik saat 3 yönünden esen rüzgar için düzeltme vermemiz gerekirdi.Şimdi asıl ve en önemli meseleye gelelim rüzgar 3 yönünden değilde 1.30 yönünden esiyorsa ne olacak ,706cm x0.707(1.30 yönünün saat 3 yönüne yaptığı cos )=499cm yapar.1 klik 100m de 7.3mm hareket eder 12.1x7.3=88.33mm 1210m de her klik 88.33mm hareket eder.(499cm/88.33mm= 56 klik yapar, 24 klik az çevirmemiz gerekir)24x88.33=2.119mm yapar.Yani geyik 2m den fazla bir farkla elimizden kaçtı .Daha açık anlatımı ile en önemli etkenlerden olan tüfeğin namlusu(mümkün olan en kalın namlu )taktik kundak ve yapılacak olan bedding işlemi ,elle dolum mermiler mesafe ölçer vs vs vs ...en iyi ekipmana sahip olunsa dahi nem, basınç, rüzgarın açısı ve atış açısı bilinmeden ve hesaplanmadan değilki mke deki av için yapılmış ince namlulu tüfeklerle ve fabrikasyon mermilerle 408cheytac ya da awp 338 lapua ile yinede vuruş yapılamaz.

payback demiş ki:      20-07-2017
Konunun tozunu almak adına yazma gereği duydum, aynı zamanda da bazı kör noktaları aydınlatmış oluruz. Bilindiği üzere bütün optikler temelde açı değerleri üzerine inşa edilir. Bu açı değerleri bize; giderek hızı azalan ve namlu hattından aşağıya düşen çekirdeğimizi, istediğimiz mesafede hedefle buluşturabilmek için namlumuzu gerekli açıda yukarı tutmamıza yardımcı olur. Peki bu açıların isimleri ve açıklamaları nelerdir?

1=>MOA(Minutes Of Angle)= Bir dakikalık açı demektir. Bunu bazı yerlerde TMOA veya SMOA olarak görebilirsiniz. Peki nedir bunlar?

A)TMOA(True Minutes Of Angle)= MOA ile aynı değere yani bir dakikalık açı değerine sahiptir. Başına True eki almasının sebebi  SMOA nın ortaya çıkarılması sonucu karışıklık olmasın diyedir.

B)SMOA(Shooter Minutes Of Angle)= 1 MOA nın 100 yard da 1,047 inçlik düzeltme yapması ve ilerleyen mesafelerde bu 0,47 inçlik küsüratın hesaplamayı zorlaştırması, göz ardı edildiği takdirde de vuruş sağlanamaması sonucu 100 yard da 1 inçlik düzeltme yapan bir açı birimi ortaya çıkarılmıştır adına da SMOA yani atıcı moa sı yada nişancı moa sı denilmiştir. Bunu bazı yerlerde IPHY olarak da görebilirsiniz.

IPHY(inch per hundred yards)= 100 yard da 1 inçlik düzeltme yapan açıdır.Yukarıda dediğim gibi SMOA nın diğer adıdır.
Yukarıda bahsettik o kadar 100 yard da 1 inç, 1.047 inç falan ama nasıl bulunuyor bu değerler birazda bundan bahsedelim.Öncelikle bir çemberin 360 derece olduğunu ve 1 derecenin 60 dakika(MOA) olduğunu ,yani bir çemberde aslında 360 x 60= 21600 MOA olduğunu belirteyim.

Yukarıdaki resimde atıcıyı çemberin merkezi kabul edersek; 100 yard mesafedeki hedef üzerinde 1 MOA lik açının ne kadar inç düzeltme yapacağını bulmaya çalışalım. X değerini bulabilmek için öncelikle bize çemberin çevresi lazım, bunu da 2 Pi r formülüyle => 2 x 3,1416 x 3600 inç(100 yard)= 22619 inç olarak buluruz. Yani 21600 MOA lık çemberin çevresi 22619 inç dir. 1 MOA yı bulmak içinde çemberin çevresini toplam MOA sayısına bölmemiz gerekmekte buda  22619 / 21600=1,047 inç yapmaktadır.
Bir örnekte 100 metre üzerinden hesaplayalım.  2 Pi r formülüyle yarıçapı 100 metre olan çemberin çevresini bulacak olursak => 2 x 3,1416 x 100=628,32 metre bunu da cm ye çevirecek olursak 62832 cm yapar. Bulduğumuz bu değeri 21600 MOA ya bölecek olursak 62832 / 21600= 2,908 cm yapmaktadır.  
Bu hesaplamaları öğrendikten sonra MOA birimiyle dizayn edilmiş optiğinizle isterseniz yard üzerinden isterseniz metre üzerinden sıfırlama ve düzeltmelerinizi yapabilirsiniz.

DİPNOT:Burada bilmemiz gereken optiğimiz eğer SMOA(IPHY) üzerine dizayn edilmiş ise mühendisler 1 SMOA yı 100 yard da 1 inçlik düzeltme yapacak şekilde modifiye ettikleridir. Eğer böyle bir optiğe sahipseniz bunu kesinlikle yard üzerinden sıfırlayıp yard üzerinden düzeltmelerinizi yapmanız gerektiğidir. Aksi takdirde metre üzerinden kullanacak olursanız küsüratlı rakamlarla hesap yapmak gerekecek buda SMOA nın oluşturulma amacına tamamen ters bir durumdur.

2=> MRAD veya Mils (Miliradians)=1 radyanlık açının 1000 de 1 ine denk gelen açıyı ifade eder.
1 mrad 100 metre 10 cm, 200 metrede 20 cm,250 metrede 25 cm şeklinde doğru orantılı olarak artmaktadır. Peki 1 mrad in 100 metrede 10 cm olduğunu nasıl bulabiliriz.

Radyan= Bir çemberde yarıçapa eşit uzunluktaki yayı gören merkez açıya Radyan denir.
1 Radyan= 57,2958 derece olduğuna göre bir çemberde 360 / 57,2958= 6,283 Radyan vardır. Buda 6283 miliradyan(mrad) yapmaktadır.
Şimdi yarıçapı 100 metre olan daire üzerinden hesap yapalım. Öncelikle 2 Pi r formülüyle çemberin çevresini bulalım. 2 x 3,1416 x 100=628,32 metre yani 62832 cm yapar. Bulmuş olduğumuz 62832 cm yi 6283 miliradyana(mrad veya mils) bölecek olursak ; 62832 / 6283=10 cm.Yani 1 Mrad 100 metre mesafede 10 cm düzeltme yapmaktadır. Optiğimiz 0,1 mrad lik klik birimine sahip ise 10cm x 0,1 =1 cm işlemiyle 1 kliğin 100 metrede 1 cm lik düzeltme yapacağını bulabilirsiniz.

DİPNOT:Mrad açı birimi üzerine inşa edilmiş bir optiğiniz varsa metre üzerinden sıfırlama yapıp metre üzerinde hesaplamaları yapmanız matematiksel olarak daha kolay olacaktır. Yard üzerinde kullanmak isterseniz 100 yard 91,44 metre olduğundan 1 mrad de 100 yard da 9,144 cm yapar. Bu hesaba göre ilerleyen mesafeleri de hesaplayabilirsiniz ama gereksiz bir işlem kalabalığına girmiş olursunuz. Bu sebeple Mrad açı birimli bir optiğiniz varsa metre üzerinden sıfırlama yapıp metre üzerinden hesaplarınızı yapmanız size kolaylık sağlayacaktır.

3=> MİLYEM (Askeri Açı Birimi(Nato))= Bir çemberin 6400 de bir parçasını gören merkez açıya  1 milyem denilmektedir.
Yani milyem hesabında da çember 6400 eşit açıya bölünmüştür. 100 metrelik yarıçapı olan çember üzerinden hesap yapalım. Çemberin çevresini 2 Pi r formülüyle bulacak olursak=> 2 x 3,1416 x 100=628,32 metre buda 62832 cm yapar. Bunu 6400 milyem e bölecek olursak 62832/6400=9,81 cm yapmaktadır.

DİPNOT: Milyem açı birimi askeri amaçlar için dizayn edilmiştir.  Genelde topçular ve haritacılar tarafından kullanılmaktadır. Ancak milyem açı birimi  üzerine inşa edilmiş tüfek dürbünleri nadir de olsa bazı ülkelerin silahlı kuvvetleri tarafından kullanılmaktadır. Son olarak 1 Milyem =  0,98 Mrad diyerek konuyu sonlandırmak istiyorum.

[Poyraz336]

Öncelikle herkese iyi günler. Ama Rüzgar hesaplama formülünün doğru olduğunu düşünmüyorum. Çünkü katsayı ve formül değerleri gerçeği yansıtmamaktadır. O zaman örneğe göre konuşuyorum bütün 308 cal. Mühimmatlar rüzgardan aynı etkilenirdi.

Günümüzde rüzgar hesabı mühimmatın form faktör ve balistik katsayı özelliğiyle havada kaldığı gecikme süresi ile hesaplanmaktadır. Detaylı hesaplamaları öğrenmek isteyenler için yardımcı olabilirim. İyi günler.

POYRAZ BALLİSTİCS DANIŞMANLIK LTD ŞTİ.