Tuğralı Polis-FN 1903

[ceycey]

Tuğralı Polis-FN 1903

Ülkemizde “Tuğralı Polis” ve ”Büyük Polis” adlarıyla tanınan  FN 1903 hakkında da bir konu
açmak gerekiyor.



Tabanca, John Moses Browning tarafından güçlü ve askerlere yönelik bir tabanca yapma talebi
üzerine 1902'de tasarlanmış ve 1903'te patenti alınarak Belçika’da  Fabrique Nationale d'Herstal
(FN Herstal) tarafından üretilmeye başlanmış.



FN 1903,kısa zamanda Avrupa’da favori polis ve asker tabancası olmuş ve üretimden kaldırıldığı
1927 yılına kadar Belçika,Hollanda,Finlandiya,Rus vd ülkelerin polis ve orduları için satın alınmış.





1917'den 1942'ye kadar Husqvarna Vapenfabriks lisansı altında İsveç'te 9 mm M/1907
olarak üretilmiş. FN 58.400 adet 1903 tabanca üretmiş.Ayrıca Husqvarna 100.000 civarında
daha 1903 yapmış.



Tabanca 1. ve 2.Dünya Savaşları, İspanya İç Savaşı,hatta 1990-1995 Tuareg isyanı 
ve Burundi İç Savaşı sırasında kullanılmış.

Osmanlı Devleti  polis-hafiye teşkilatı için1908-1914 arasında toplam 8.000 adet  FN 1903’ün
özel olarak yaptırılan modelinden almış.Bazı kaynaklar Sultan 2.Abdülhamit tarafından sipariş
verildiğini yazarken, bazıları da Sultan Mehmet Reşat tarafından yaptırıldığını yazıyorlar.
Abdülhamit’in 1909’da padişahlıktan ayrıldığı düşünülürse, silahlara ilgisi olan Abdülhamit’in
ayrılmadan önce sipariş verdiği daha akla yatkın. Hatta Abdülhamit’in tuğranın ve diğer 
Osmanlıca yazıların nereye konulacağını bizzat belirlediği de söyleniyor. Ancak,siparişler Sultan 
Reşat döneminde 1910 yılından itibaren teslim edilmiş.




Osmanlı dönemimde yaptırılan FN 1903’lerin sürgü üzerine padişah tuğrası, sağ tarafında 
Osmanlıca "Polis" yazar ve Osmanlıca kontrat numarası denilen özel seri numaraları var.



1923-1928 Yılları arasında cumhuriyetin ilk döneminde polisler için bir miktar FN 1903 alınmış;
bunların sürgüleri üzerinde tuğra yerine Osmanlıca Türkiye Cumhuriyeti ve sağ tarafında yine 
Osmanlıca Polis yazıyormuş. (Harf devrimi 1928 yılında yapıldığı için o tarihe kadar Osmanlıca
 kullanılıyordu.)

[ceycey]

Tabancanın ölçülerine ve teknik özelliklerine kısaca bakalım:

Tek hareketli, basit geri tepmeli, yarı-otomatik tabancadır.

Tabanca ilk üretiminde 9X20 mm  Browning(Uzun Browning) mermisi atabilecek şekilde
tasarlanmış. 7,65x17mm Browning (.32ACP)  kullanılan bir kısım FN1903 de yapılmış.9 mm
tabancalarda 7, 7,65 mm olanlarda  8 kapasiteli şarjör kullanılmış. Şarjör tek sıralı. Kabza
altından takılan ve aynı zamanda kılıf olarak kullanabilen dipçikli modelleri de var.



Tabancanın boş ağırlığı 930 g,uzunluğu 205 mm,namlu uzunluğu 127 mm’dir.
FN 1903 gizli horozlu olup,horoz sürgü içerisinde saklamıştır.Bir kabza emniyeti ve manuel 
emniyete sahiptir. İrca  yayı ve mili namlu altındadır. Parça sayısı azdır.



Arpacık sabit olup, sürgü ile bir parçadır. Gez yandan takmalıdır.


Şarjör mandalı kabza altında olup, köstek halkası ve kordonu mevcuttur.



Seri numarası çerçevenin sağ tarafında, sürgülü kilidin hemen önünde yer almaktadır. 
Seri numarası ayrıca sürgü içine ve namlu, namlu burcu, horoz, tetik, şarjör ve kavrama 
plakalarına kısmen veya tamamen damgalanmıştır. Son derece ince bir tabancadır.



Ortaç üstadın bu konuda hazırladığı video aşağıda:



Poligonist kanalı tarafından hazırlanan tanıtım ve atış videosu aşağıda:



Bu konudaki bir İngilizce video aşağıda:


Tabancanın nasıl çalıştığına dair bir animasyon aşağıda:



Sadece bir kez elime alıp incelediğim FN 1903,ince,hafif,kabza emniyeti ve tuğra-Osmanlıca 
yazılarıyla ilginç bir tabanca.Hakkında genel bilgiler dışında bir şey bilmiyorum. Bir dönem sahip 
olduğunu hatırladığım Sn.Voguefalcon ile Sn.Pinus ve Sn.Tokoğlu ile diğer arkadaşlardan bu 
konuda katkı yapmalarını rica ediyorum.

[Pinus]

Sn. ceycey bize topu atmış ama görememişiz. FN1903, nam-ı diğer büyük polis tabanca eskinin P08 ile birlikte geçerli şarjör beslemeli savaş kalibreli tabancasıdır. Nispeten uzun boyuna rağmen kısa bir kabzası var ve çok hoş, ince bir sürgüye sahiptir. Kovan ölçüleri 9*20 mm olmasına rağmen, bu silahta 9*19 mm kovan boyutlu 9P mermileri kullanamazsınız, çünkü 9*19 mm fişeğin tüm boyu daha uzundur. Polis tabancanın çekirdeği kısa ve daha küt formludur. Namlu sabittir, şarjörde tek sıra besleme yaptığından eğer şarjör arızanız yoksa kolay kolay tutukluk nedir bilmezsiniz. Gez arpacık aynı eski FN silahları gibi ince ve alçak. Tetiği güzeldir. Horoz sürgünün arka alt kısmındaki boşlukta gizlidir. Yani iğne çarpmalı değil, horozludur. Gizli horozun tek iyi tarafı ceketinizin astarının horoz tarafından yırtılmamasıdır diyebilirim. Güçlü bir kalibre olmasına rağmen ağır sürgüsü ve uzun ve ağır yayı dolayısıyla geri tepme enerjisini büyük ölçüde absorbe eder, dolayısıyla fazla aşınmaz. En farklı özelliği bence sesidir. Diğer tabancalardan farklı bir sesi var. Yılmaz Güney filmlerindeki silah sesi Büyük Polise aittir. Eskiden sevilen fakat mermisi bulunmayan bir tabancaydı.