BU SÖZLÜK (Rahmetli) ALİ KOZANOĞLU TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR. Önceki TT Forumda yer almaktaydı
( Osman Ortaç revizyonlu Sözlüğe .xls formatında şu bağlantıdan ulaşabilirsiniz: Ali Kozanoğlu Sözlüğü )
S
SAÇMA (Shot): Erimiş sıcak kurşunun yüksek kulelerden veya döner tablalardan damlacıklar halinde dökülmesi/savrulması sonucu
oluşan küçük kurşun bilyacıklar.
ÇELİK SAÇMA (Steel Shot): Su kuşlarında kurşun zehirlenmesini önlemek için imal edilen çelik saçma.
SAÇMA TÜFEĞİ (Shotgun): Bkz.; YİVSİZ AV TÜFEĞİ.
SAFETY: Bkz.; EMNİYET.
SAĞMAL TETİK (Double-Action): Bkz.; TETİK.
SARMA NAMLU (Damascus Barrel): Demir ve çelik şeritlerin veya tellerin bir malafa üzerine spiral bir şekilde (yay gibi) sarılıp
demirci ocağında dövülerek kaynaklanması ile yapılan namlu cinsi. Kaynak yerlerinin kimyasal işlem veya zamanla aldığı renkler namlu yüzeyinde çeşitli şekillerde görülebilir. Dumansız barutla kullanılması çok tehlikelidir.
SCATTERGUN: Bkz.; YİVSİZ AV TÜFEĞİ.
SCATTER LOAD: Bkz.; DİSPERSAN. Ayrıca; saçma doluları için genel tabir.
SCOPE: Bkz.; SİLAH NİŞAN DÜRBÜNÜ.
SCOPE BASES/MOUNTS: Bkz.; DÜRBÜN AYAKLARI
SCOPE RINGS: Bkz.; DÜRBÜN HALKALARI
SEAR: Bkz.; TETİK AYAĞI.
SEÇMELİ / TERCİHLİ TETİK: Bkz.; TETİK.
SEKME (Ricochet): Merminin her hangi bir yüzeye çarparak yön değiştirmesi.
SELECTIVE EJECTOR: Bkz.; EJEKTÖR.
SELECTOR: Bkz.; TETİK.
SELF LOADING/SELF LOADER: Bkz.; YARIM OTOMATİK.
SEMI-AUTOMATIC: Bkz.; YARIM OTOMATİK.
SERBEST TABANCA (Free Pistol): Bir tür müsabaka tabancası.
SERBEST TÜFEK (Free Rifle): Bir tür müsabaka tüfeği.
SERPANTİN (Serpentine): Yılankavi, "S" şekilli. Kavlı çakmaklarda kavı tutan ve aynı zamanda tetik görevi yapan aksam.
SET(LER): Bak; YİV/SET
SET ÇAPI: Bkz; NAMLU ÇAPI.
SET TRIGGER (DOUBLE/SINGLE): Bkz; KURULAN TETİK.
SHELL: Bkz.; FİŞEK.
SHOOTING GLASSES: Bkz.; ATIŞ GÖZLÜĞÜ
SHOOTING RANGE: Bkz.; POLİGON.
SHORT RECOIL*: Bkz; KISA TEPMELİ
SHORT STROKE GAS OPERATED*: Bkz; KISA GAZ BASINÇLI(?)
SHOT: Bkz.; SAÇMA
SHOTGUN: Bkz.; YİVSİZ AV TÜFEĞİ
SHOT PATTERN: Bkz.; PATERN
SHOTSHELL: Bkz.; AV FİŞEĞİ
SHOULDER: Bkz.; OMUZ.
SIDE ARM*: Kemerde taşınmak üzere tasarlanmış silâhlar (Kılıç, kasatura, kama, tabanca, vb.).
SIDE-BY-SIDE*: Klâsik çifte (Yan yana).
SIGHT: Bkz.; NİŞANGÂH.
SIGHTING-IN: Bkz.; SIFIRLAMA.
SIGNAL GUN: Bkz; İŞARET TABANCASI.
SIFIRLAMA (Sighting-in/Zero/Zeroing): Belirli bir mesafede nişan ve vuruş noktalarının bir araya getirilmesi için yapılan ayar.
SINAMA: Bkz.; DENEME.
SINGLE ACTION: Bkz.; TEK HAREKETLİ.
SINGLE SELECTIVE TRIGGER: Bkz.; TETİK.
SINGLE SHOT: Bkz.; TEK ATIŞLI.
SINGLE SET TRIGGER: Bkz.; TEK KURMALI TETİK.
SINGLE TRIGGER: Bkz.; TETİK
SIRT: Kundağın İBİK (Comb) ile TOPUK (Heel) arasında bulunan ve elmacık kemiğinin değdiği üst hattı.
SIZING: Bkz.; MERMİ HADDELEME.
SİLAH KILIFI/KUTUSU (Gun Case): Çanta, torba, kutu veya kılıf tarzında sert veya yumuşak muhafaza.
SİLAH NİŞAN DÜRBÜNÜ (Scope): Silâha monte edilen ve içinde nişan çizgileri bulunan mercekli nişangâh.
SIMPLE BLOWBACK: Bkz; BASİT GERİ FIRLATMALI(?)
SLACK: Bkz.; BOŞLUK(TETİK).
SLIDE ACTION: Bkz.; POMPALI MEKANİZMA.
SLING: Bkz.; KAYIŞ.
SLING SWIVEL: Bkz; KAYIŞ HALKASI.
SLUG: Bkz.; TEK KURŞUN.
SLUG GUN*: Tek kurşun atılacak şekilde nişangâh takılmış (bazıları kısmen/tamamen yivli namlulu) av tüfeği.
SMALL BORE: Bkz.; KÜÇÜK ÇAP.
SMOOTHBORE: Bkz.; KAVAL.
SMOKELESS POWDER: Bkz.; DUMANSIZ BARUT.
SNAP CAP: Bkz.; TETİK DÜŞÜRME FİŞEĞİ.
SNAP SHOOTING: Bkz.; ÖNLEME.
SOLID: Bkz.; TAM GÖMLEKLİ.
SPANNER: Bkz; KURMA ANAHTARI.
SPIN: Bkz; DÖNÜŞ, YİV/SET.
SPREADER LOAD: Bkz.; DİSPERSAN.
SPITZER* : Uçuş sırasında daha iyi bir dengeleme sağlayan ve mermi hızı azalmasını yavaşlatan sivri uçlu
mermi.
STAR CRIMP: Bkz.; KIVIRMA(YILDIZ).
STEEL SHOT: Bkz.; SAÇMA
STOCK: Bkz.; KUNDAK.
SUPERPOSED*: Browning tasarımı “FN” yapısı üst üste namlulu kırma tüfek için “superimposed” sözcüğünden türeme model
ismi. Zamanla tüm üst üste namlulu kırma tüfeklerin genel adı. Bkz.; SÜPERPOZE.
SÜPERPOZE (Superposed)(Over/Under): Üstüste iki namlusu olan av tüfeği/silâh.
SÜPÜRME ÖNLEME: Bkz.; ÖNLEME
SÜRGÜ (Bolt): Silâh mekanizmalarında, ileri geri oynayarak fişek doldurma ve boşaltma işlemini yapan, namlu kuyruğunu kilitleyen ve genellikle ateşleme iğnesi,yayı, kilit kulakları ve fişek tırnağını da içeren uzunca çelik parça.
SÜRGÜLÜ MEKANİZMA (Bolt Action): Bazı kapı sürgüleri gibi ileri itip sapını aşağıya döndürerek fişek sürüp kuyruğu kilitleyen,
sapını yukarı döndürüp geri çekerek kuyruğu açıp boş kovanı dışarı çıkartan ateşli silâh kilitleme düzeni. Günümüzde
kullanılan bütün sürgülü mekanizmalar ateşleme düzenini de içerdiği gibi bir çokları emniyet düzenini de bünyesinde taşır. (Mauser Tipi)
SÜRGÜ KOLU (Bolt Handle): Mekanizma sürgüsüne kumanda etmeyi sağlayan kol.
SÜRGÜ MANDALI (Bolt Release/Bolt Stop): Sürgünün mekanizmadan sökülmesini veya açık kalmasını sağlayan mandal.
SÜRGÜ YÜZÜ : Sürgünün, fişek kovanı dibine dayanan ön sathı. (Ateşleme pimi deliği ve fişek çıkartma tırnağı bu yüzde olur).
SÜRTÜNME (Creep): Tetik ayağının horoz çentiğinde sürtünerek ilerlemesi.
SWING THROUGH LEAD: Bkz.; ÖNLEME
SWIVEL: Bkz.; ASKI
Ş
ŞARJÖR (Magazine): Bir miktar fişeği bir arada tutan, bilhassa tabancalarda genelde silâhtan ayrılabilen, metal kutu/hazne.
ŞARJÖR KİLİDİ/MANDALI (Magazine Catch/Release): Kutu şarjörleri çıkartmak veya sabit şarjörleri boşaltmak için kullanılan
mandal/düğme/vb.
ŞARJÖR KESİCİ)AYIRICI (Magazine Cut-Off/Disconnector): Şarjörü devreden çıkartıp silâhın her atış için tek tek
doldurulmasını sağlayan düzen.
ŞARJÖRLÜ SİLAH (Magazine Gun): Her hangi bir tür şarjör kullanımı ile mükerrer, yarım veya tam otomatik atış yapabilen silâh.
ŞARJÖR TABANI (Floor Plate): Mekanizmalı tüfeklerin şarjörünün altındaki sökülebilir metal tabla.
ŞARJÖR TAKOZU (Magazine Plug): Yüksek kapasiteli şarjörleri yasal kapasiteye indiren parça.
ŞERİT (Rib): Namlu üstü veya namlular arası bandı.
AYAKLI ŞERİT ((Ventilated Rib): Özel ayaklar üzerinde namludan yükseltilmiş bant/şerit.
YÜKSEK ŞERİT (Raised Rib): Yüksek ayaksız şerit.
ŞEV (Cant): Nişan alınırken silâhın sağ veya sol tarafa meyli.
ŞEVROTİN (Buckshot): Çok iri Saçma.
ŞOK (Choke): Av tüfeği namlularının uç kısmında, saçma kitlesinin dağılmasını kontrol eden daralma.
Cylinder Choke: Şoksuz, hiç daralmayan namlu ucu.
Improved-Cylinder Choke: Çeyrek (1/4) şok.
Modified Choke: Yarım (1/2) şok.
Full Choke: Tam (4/4) şok.
Extra-Full Choke: Tam (4/4) şoktan daha toplu saçma atan şok.
ŞOK TÜPÜ (Choke Tube): Namlu ucuna vidalanarak takılan tüplerle değişebilir şok.
T
TABAK: Bkz.; PLÂKA
TABANCA (Handgun): Genelde bir elle kullanılan ateşli silâh.
TABANCA KABZA (Pistol Grip): Tüfek kundaklarında tetik gerisinde tabanca kabzasına benzer el çıkıntısı.
TABANCA KILIFI (Holster): Tabancaların kişi üzerinde taşınması için doğal veya sentetik malzemeden yapılmış kılıf.
TABANCA TOPU (Cylinder): Toplu tabancaların “top”u (Genelde 5 veya 6 fişek yatağı olup bu sayı daha az veya daha çok da
olabilir).
TABLA (Rim): Fişek kovanı dip çevresinde, fişek yatağı dibine dayanarak kovanın daha ileri gitmesini önleyen, ve boşaltma
tırnağının takılmasına yarayan çıkıntı.
TAIL: Bkz.; KUYRUK ŞERİDİ..
TAKEDOWN*: Namlu/mekanizma/kundak kısımları taşıma kolaylığı için ayrılabilen tüfek.
TAM GÖMLEK/Lİ MERMİ (Ball Ammunition)(Full Metal Jacket/ed)(Solid): Askeri maksatla veya atıcılık yarışmaları için imal
edilmiş, (çok büyük hayvanlar dışında) avda kullanılması uygun olmayan, dibi hariç tamamen sert bir metalle kaplı mermi
çekirdeği.
TAM OTOMATİK (Full Automatic): Tetik basılı tutulduğuğunda şarjöründeki fişekleri arka arkaya atmaya devam eden silâh.
TAMBUR (Drum): Bilhassa otomatik silâhlarda yüksek fişek kapasitesi sağlamak için kullanılan silindirik veya kısmen konik
şarjör/ler. (Bazı otomatik silâhlar (Örneğin; HK-11) tek yuvaya iki yandan fişek besleyen çiftli tambur kullanır.)(P-08
(Parabellum) tabancanın 32 fişeklik bir tambur şarjörü de vardır.)
TAMPON (Buffer): Mekanizma veya kundak içerisine şok ve/veya tepme emici olarak yerleştirilmiş sabit veya hareketli parça.
TANG: Bkz.; KUBUZ KUYRUĞU.
TAPA (Wad): Barutla saçmaları ayıran, arkasındaki barut gazını kaçırmadan saçmayı iten, veya saçmanın dökülmemesi için
kullanılan çeşitli malzemelerden disk veya silindir şeklinde yapılmış bir aygıt.
TARAK: Bkz.; İBİK.
TARGET: Bkz.; HEDEF.
TAŞLI ÇAKMAK (Flintlock): 17.yy başlarından itibaren ateşli silâhlarda kullanılan ve çelik bir parçaya çakmak taşının çarparak
çıkarttığı kıvılcımlarla barutu ateşleyen mekanizma.
TEK ATIŞLI (Single Shot): Tek atışlı (her atış için ayrı doldurulan) silâh.
TEK HAREKETLİ (Single Action): Bkz.; TETİK.
TEK KURMALI TETİL (Single Set Trigger): Hassas tetik düşürebilme için kendi başına kurulabilen tetik.
TEK KURŞUN (Slug): Yivsiz av tüfekleri için imal edilmiş çeşitli tiplerde mermi.
YİVLİ KURŞUN(Rifled Slug): Dış yüzeyi yiv/setli tek kurşun.
TEK TETİK: Bkz.; TETİK
TEMİZLEME TAKIMI (Cleaning Kit) : Temizleme takımı. Harbi, fırça, bez, yağ, vs..
TEMİZLEME HARBİSİ (Cleaning Rod): Namlu temizleme harbisi. Tek veya çok parçalı olabilir. Ahşaptan veya metalden yapılır. Tel, ip veya metal boncuklardan mamul yumuşak harbiler de vardır.
TEPME (Kick): Bkz.; GERİ TEPME.
TEPME YASTIĞI (Recoil Pad): Tepmeyi azaltmak için dipçik tabanına takılan kalın, yarı sert, esnek (genelde lâstik veya plâstik)
tampon.
TEPME YAYI (Recoil Spring): Geri tepme etkisiyle çalışan silâhların ana mekanizma yayı.
TETİK (Trigger) : Parmakla çekilerek doğrudan veya tetik ayağı vasıtasıyla horoz veya iğneyi düşürerek ateşleme sürecini başlatan
kol veya düğme.
ÇİFT HAREKETLİ / SAĞMAL TETİK (Double Action): Tabancalarda, horozun tetiğin çekilmesi ile kurulup düştüğü düzen.
TEK HAREKETLİ (Single Action): Atış için horozun elle kurulmasını gerektiren düzen.
TEK TETİK (Single Trigger): Birden fazla namluyu hep aynı sırayla ateşleyen tek tetik.
TERCİH MANDALI (Selector): Ateşleme sırasını seçen mandal/düğme.
TERCİHLİ TEK TETİK (Single Selective Trigger): Namlu tercihli tek tetik.
TETİK AYAĞI (Sear): Silâhın ateşleme düzeni içinde, tetikle horoz veya ateşleme iğnesi irtibatını sağlayan oynar aksam.
TETİK BOYU (Length of Pull): (Ön)Tetikten dipçik taban ortasına kadar olan mesafe.
TETİK DÜŞÜRME FİŞEĞİ (Snap Cap): Boşa tetik düşürürken silâh aksamımı koruyacak şekilde yapılmış özel fişek.
TETİK KÖPRÜSÜ (Trigger Guard): Tetiğin etrafına hem mekanik hem de güvenlik yönlerinden koruyucu olarak silâha takılmış
bir çerçeve.
TETİK PLÂKASI (Trigger Plate): Tetik veya tetik düzenini kundak veya mekanizmaya bağlamaya yarayan aksam.
TETİK SÜRTÜNMESİ (Creep): Tetiğin/tetik ayağının iğne veya horoz düşene kadar kurma çentiğinde sürünerek hareketi..
THUMB SAFETY: Bkz.; EMNİYET
TIRNAK (Extractor): Kovan/Fişek çekme tırnağı.
TIRTIL (Checkering): Ateşli silâhların kabza ve el kundağında tahta üzerine, veya horoz, emniyet mandalı gibi yerlerinde metale, el
kaymaması için yapılan kare veya baklava şeklinde derin çizgiler.
TOE*: Tüfek kundağı dipçik tabanının alt ucu/köşesi. Bkz.; AYAK PARMAĞI.
TOP (Cannon): Hafif silâhlardan daha büyük çaplı ve ferdi silâhtan ziyade ekip silâhı olarak kullanılan ağır ateşli silâhların genel adı.
TOP LEVER: Bkz.; KIRMA MANDALI
TOPLU TABANCA (Revolver): Fişek yatakları namlu gerisinde dönen bir silindirin çeperine açılmış silâh.
TOPUK‡ (Heel): Dipçik tabanının alt ucu/köşesi. Dipçik tabanı bir ayağa benzetilirse, topuk.
TRAJECTORY: Bkz.; MERMİ YOLU.
TROMBONE ACTION: Bkz; POMPALI.
TWIST: Bkz.; HADVE.
TIRNAK (Extractor): Fişek yatağında bulunan dolu fişek veya boş kovanı geri çekmeye yarayan aksam.
TRIGGER: Bkz.; TETİK
TRIGGER GUARD: Bkz.; TETİK KÖPRÜSÜ
TUBULAR MAGAZINE: Bkz.; BORU ŞARJÖR.
TUTMAK (Hold): Tetiği çekerken nişangâhları hedefle bir hizada tutmak.
TUTUKLUK (Jam): Herhangi bir sebepten dolayı silâhın patlamaması veya mekanizmanın çalısmaması.
U
UCU DELİK MERMİ (Hollow Point): Daha çabuk genişleme sağlamak için ucu delik olan mermi çekirdeği
UZUN GAZ BASINÇLI(?) (Long Stroke Gas Operated): Barut gazı basıncının bir pistonu mekanizma çalışma boyunda hareket
ettirerek işlev gören yarım veya tam otomatik silâh mekanizması.
UZUN GERİ TEPMELİ(?) (Long Recoil Operated): Namlu ve sürgü grubunun tepmesi boyunca beraber kilitli kaldığı venamlunun geri hareketi sonunda sürgüyü bırakıp yerine döndüğü yarım veya tam otomatik silâh mekanizması.
Ü
ÜST EL KUNDAĞI (Handguard): Genellikle askeri tüfeklerde kullanılan ve namlunun üstünü örten tahta, metal veya kompozit
malzemeden yapılma parça. (Isınan namlunun üstünü örtmek yanı sıra, namludan yükselen ısı dalgalarının nişan hattını bozmasını önler.
V
VARIABLE CHOKE: Bkz.; AYARLANABİLİR ŞOK
VARIABLE SCOPE: Bkz.; NİŞANGÂH.
VELOCITY: Bkz.; HIZ.
VENTILATED RIB: Bkz.; AYAKLI ŞERİT
VERNIER*: Genellikle diopter tipi çok hassas ayarlı gez.
VERY PISTOL: Bkz; İŞARET TABANCASI.
VURUŞ NOKTASI (Point of Impact): Merminin atış neticesinde vurduğu nokta.
W
WAD: Bkz.; TAPA
WADCUTTER*: Tabanca atışlarında hedefi temiz delecek şekilde keskin ön kenarlı olarak imal edilmiş özel mermi
WHEELLOCK: Bkz.; ÇARKLI ÇAKMAK
WINDAGE: Bkz.; DİRİSA/KAYMA
WIND DEFLECTION/DRIFT: Bkz.; KAYMA/İNHİRAF.
X
X-RING: Hedefin orta siyah kısmı içinde maksimum puanlı “10” halkasından daha küçük çaplı daire. Eşit vuruşlu ve eşit puanlı
beraberlikler için bir çözüm olarak kullanılmaktadır.
Y
YALDIZ METALİ (Gilding Metal): Mermi gömleği için kullanılan %5-10 çinko içeren bakır alaşımı. Bakıra yakın kızıl renkli bir
çeşit “pirinç” alaşımı. Mobilya ve silâh süsü olarak kullanılacak ve sonradan altın kaplanacak aksamın, yaldızlamaya daha zengin bir renk vermek maksadıyla, döküldüğü alaşım).
YANAKLIK (Cheekpiece): Tüfek kundaklarında yanağa destekleyecek şekilde yapılmış veya eklenmiş kısım.
YAN DÖNME (Keyholing): Merminin her hangi bir sebeple yan dönerek hedefte yuvarlak yerine uzunlamasına delik açması.
YARIM ÇAKMAK (Box Lock): Kırma tüfeklerde basküle bağlı ateşleme mekanizması. Bkz.; ÇAKMAK.
YARIM OTOMATİK (Semi Automatic): Barut gazı tazyiği veya geri tepme gücüyle çalışan bir mekanik düzenle, tetiğin her bir
çekilişinde fişeği ateşleyip, boş kovanı namludan çıkartıp dışarı atan ve dolu bir fişeği tekrar ateşlenmeye hazır olarak namluya süren ateşli silâh.
YARIŞMA (Match): Müsabaka (Atıcılık)
YARIŞMA FİŞEĞİ (Match Ammunition): Av veya askeri maksatlı fişeklere nazaran daha hassas hazırlanmış özel yarışma
cephanesi.
YATAK BASINCI: Bkz; KUYRUK BASINCI.
YEMLEME: Bkz. AĞIZOTU.
YEMLEME BARUTU (Booster Charge): Bazı fişeklerde kapsül alevini destekleyerek sevk hakkının yanmasını kolaylaştıran/
hızlandıran az miktarda kolay yanıcı barut (genelde karabarut).
YİV(LER) (Grooves): Bak; YİV/SET. Yivler ve bu oluklar arasında çıkıntı şeklinde kalan orijinal namlu çapındaki setler.
YİV/SET İZLERİ (Rifling Marks): Mermi üzerinde oluşan (her biri farklı) yiv-set izleri.
YİV ÇAPI (Groove Diameter): Yivli silâh namlularında iki karşılıklı yivıin arasındaki çap (Namlu çapı + 2 Yiv derinliği). Mermi
çapı genelde yiv çapına eşit olur.
YİVLİ KURŞUN: Bkz.; TEK KURŞUN.
YİVLİ TÜFEK (Rifle): Omuza dayanıp iki elle tutularak, bir defada bir mermi atmaya yarayan yivli namlulu ateşli silâh.
YİVSİZ : Yivleri olmayan namlu veya silâh (KAVAL).
YİVSİZ AV TÜFEĞİ (Shotgun): Çok sayıda kurşun saçmayıı bir seferde atabilmek üzere yapılmış yivsiz namlulu tüfek (Saçma
tüfeklerinden tek kurşun da atılabilir).
YİV/SET (Rifling): Mermiyi döndürerek dengelemek maksadıyla, namlunun iç yüzeyine açılmış spiral (oluklar)
YÜKSEK DİPLİ (High Base/Brass): Metal kısmı yüksek olan av kovanı. 70mm.lik dolu.
YÜKSEK GÜÇLÜ(High Power) : Takriben 2000 fps (610 m/sn) sürati olan ilk dumansız barutlu fişekler için kullanılan bir terim.
YÜKSEK SÜRATLİ (High Velocity): 2700 fps (823 m/sn) veya daha fazla sürati olan fişekler.
Z
ZERO/ZEROING: Bkz.; SIFIRLAMA
ZIPLAMA (Jump) : Mermi fişek yatağından namlu ucuna varana kadar namlu ekseninin dikey ve/veya yatay yer değiştirmesi.
ZIRH DELİCİ (Armor-Piercing): Mermi gömleği içinde, kurşun dolgu önüne sert metal bir parça yerleştirilerek merminin metal
levhaları delmesini sağlamak üzere üretilmiş mermi çekirdeği. (Sadece askeri ve asayiş maksatlı kullanılan bir mermi olup, genelde üçları değişik renklerde boyanarak işaretlenmiştir.)
* Türkçe karşılıkları bulunamadığı için sadece İngilizce olarak bırakılan sözcükler.
‡ Türkçe karşılıkları bulunmadığı için benzetilen/uydurulan sözcükler.
AYAK PARMAĞI‡ (Toe): Dipçik tabanının alt ucu/köşesi. Dipçik bir ayağa benzetilirse, parmaklar.
COMB*: Tüfek kundağında, kabzadan sonra yukarı doğru yükselip dipçiğe dönen köşe. Bkz.; İBİK. TARAK.
HEEL*: Tüfek dipçi tabanının en üst ucu/köşesi. Bkz.; TOPUK.
İBİK‡ (Comb): Tüfek kundağında, kabzadan sonra yukarı doğru yükselip dipçiğe dönen köşe. Kuş gagalarından yükselen ibik
gibi kabzadan yükseldiği için olsa gerek, İngilizce’de bu ismi layık görmüşler.
SIRT: İBİK (Comb) ile TOPUK (Heel) arasında bulunan, atış sırasında elmacık kemiğinin yaslandığı kundak üst hattı.
TOE*: Tüfek kundağı dipçik tabanının alt ucu/köşesi. Bkz.; AYAK PARMAĞI.
TOPUK‡ (Heel): Dipçik tabanının alt ucu/köşesi. Dipçik tabanı bir ayağa benzetilirse, topuk.
( Osman Ortaç revizyonlu Sözlüğe .xls formatında şu bağlantıdan ulaşabilirsiniz: Ali Kozanoğlu Sözlüğü )
S
SAÇMA (Shot): Erimiş sıcak kurşunun yüksek kulelerden veya döner tablalardan damlacıklar halinde dökülmesi/savrulması sonucu
oluşan küçük kurşun bilyacıklar.
ÇELİK SAÇMA (Steel Shot): Su kuşlarında kurşun zehirlenmesini önlemek için imal edilen çelik saçma.
SAÇMA TÜFEĞİ (Shotgun): Bkz.; YİVSİZ AV TÜFEĞİ.
SAFETY: Bkz.; EMNİYET.
SAĞMAL TETİK (Double-Action): Bkz.; TETİK.
SARMA NAMLU (Damascus Barrel): Demir ve çelik şeritlerin veya tellerin bir malafa üzerine spiral bir şekilde (yay gibi) sarılıp
demirci ocağında dövülerek kaynaklanması ile yapılan namlu cinsi. Kaynak yerlerinin kimyasal işlem veya zamanla aldığı renkler namlu yüzeyinde çeşitli şekillerde görülebilir. Dumansız barutla kullanılması çok tehlikelidir.
SCATTERGUN: Bkz.; YİVSİZ AV TÜFEĞİ.
SCATTER LOAD: Bkz.; DİSPERSAN. Ayrıca; saçma doluları için genel tabir.
SCOPE: Bkz.; SİLAH NİŞAN DÜRBÜNÜ.
SCOPE BASES/MOUNTS: Bkz.; DÜRBÜN AYAKLARI
SCOPE RINGS: Bkz.; DÜRBÜN HALKALARI
SEAR: Bkz.; TETİK AYAĞI.
SEÇMELİ / TERCİHLİ TETİK: Bkz.; TETİK.
SEKME (Ricochet): Merminin her hangi bir yüzeye çarparak yön değiştirmesi.
SELECTIVE EJECTOR: Bkz.; EJEKTÖR.
SELECTOR: Bkz.; TETİK.
SELF LOADING/SELF LOADER: Bkz.; YARIM OTOMATİK.
SEMI-AUTOMATIC: Bkz.; YARIM OTOMATİK.
SERBEST TABANCA (Free Pistol): Bir tür müsabaka tabancası.
SERBEST TÜFEK (Free Rifle): Bir tür müsabaka tüfeği.
SERPANTİN (Serpentine): Yılankavi, "S" şekilli. Kavlı çakmaklarda kavı tutan ve aynı zamanda tetik görevi yapan aksam.
SET(LER): Bak; YİV/SET
SET ÇAPI: Bkz; NAMLU ÇAPI.
SET TRIGGER (DOUBLE/SINGLE): Bkz; KURULAN TETİK.
SHELL: Bkz.; FİŞEK.
SHOOTING GLASSES: Bkz.; ATIŞ GÖZLÜĞÜ
SHOOTING RANGE: Bkz.; POLİGON.
SHORT RECOIL*: Bkz; KISA TEPMELİ
SHORT STROKE GAS OPERATED*: Bkz; KISA GAZ BASINÇLI(?)
SHOT: Bkz.; SAÇMA
SHOTGUN: Bkz.; YİVSİZ AV TÜFEĞİ
SHOT PATTERN: Bkz.; PATERN
SHOTSHELL: Bkz.; AV FİŞEĞİ
SHOULDER: Bkz.; OMUZ.
SIDE ARM*: Kemerde taşınmak üzere tasarlanmış silâhlar (Kılıç, kasatura, kama, tabanca, vb.).
SIDE-BY-SIDE*: Klâsik çifte (Yan yana).
SIGHT: Bkz.; NİŞANGÂH.
SIGHTING-IN: Bkz.; SIFIRLAMA.
SIGNAL GUN: Bkz; İŞARET TABANCASI.
SIFIRLAMA (Sighting-in/Zero/Zeroing): Belirli bir mesafede nişan ve vuruş noktalarının bir araya getirilmesi için yapılan ayar.
SINAMA: Bkz.; DENEME.
SINGLE ACTION: Bkz.; TEK HAREKETLİ.
SINGLE SELECTIVE TRIGGER: Bkz.; TETİK.
SINGLE SHOT: Bkz.; TEK ATIŞLI.
SINGLE SET TRIGGER: Bkz.; TEK KURMALI TETİK.
SINGLE TRIGGER: Bkz.; TETİK
SIRT: Kundağın İBİK (Comb) ile TOPUK (Heel) arasında bulunan ve elmacık kemiğinin değdiği üst hattı.
SIZING: Bkz.; MERMİ HADDELEME.
SİLAH KILIFI/KUTUSU (Gun Case): Çanta, torba, kutu veya kılıf tarzında sert veya yumuşak muhafaza.
SİLAH NİŞAN DÜRBÜNÜ (Scope): Silâha monte edilen ve içinde nişan çizgileri bulunan mercekli nişangâh.
SIMPLE BLOWBACK: Bkz; BASİT GERİ FIRLATMALI(?)
SLACK: Bkz.; BOŞLUK(TETİK).
SLIDE ACTION: Bkz.; POMPALI MEKANİZMA.
SLING: Bkz.; KAYIŞ.
SLING SWIVEL: Bkz; KAYIŞ HALKASI.
SLUG: Bkz.; TEK KURŞUN.
SLUG GUN*: Tek kurşun atılacak şekilde nişangâh takılmış (bazıları kısmen/tamamen yivli namlulu) av tüfeği.
SMALL BORE: Bkz.; KÜÇÜK ÇAP.
SMOOTHBORE: Bkz.; KAVAL.
SMOKELESS POWDER: Bkz.; DUMANSIZ BARUT.
SNAP CAP: Bkz.; TETİK DÜŞÜRME FİŞEĞİ.
SNAP SHOOTING: Bkz.; ÖNLEME.
SOLID: Bkz.; TAM GÖMLEKLİ.
SPANNER: Bkz; KURMA ANAHTARI.
SPIN: Bkz; DÖNÜŞ, YİV/SET.
SPREADER LOAD: Bkz.; DİSPERSAN.
SPITZER* : Uçuş sırasında daha iyi bir dengeleme sağlayan ve mermi hızı azalmasını yavaşlatan sivri uçlu
mermi.
STAR CRIMP: Bkz.; KIVIRMA(YILDIZ).
STEEL SHOT: Bkz.; SAÇMA
STOCK: Bkz.; KUNDAK.
SUPERPOSED*: Browning tasarımı “FN” yapısı üst üste namlulu kırma tüfek için “superimposed” sözcüğünden türeme model
ismi. Zamanla tüm üst üste namlulu kırma tüfeklerin genel adı. Bkz.; SÜPERPOZE.
SÜPERPOZE (Superposed)(Over/Under): Üstüste iki namlusu olan av tüfeği/silâh.
SÜPÜRME ÖNLEME: Bkz.; ÖNLEME
SÜRGÜ (Bolt): Silâh mekanizmalarında, ileri geri oynayarak fişek doldurma ve boşaltma işlemini yapan, namlu kuyruğunu kilitleyen ve genellikle ateşleme iğnesi,yayı, kilit kulakları ve fişek tırnağını da içeren uzunca çelik parça.
SÜRGÜLÜ MEKANİZMA (Bolt Action): Bazı kapı sürgüleri gibi ileri itip sapını aşağıya döndürerek fişek sürüp kuyruğu kilitleyen,
sapını yukarı döndürüp geri çekerek kuyruğu açıp boş kovanı dışarı çıkartan ateşli silâh kilitleme düzeni. Günümüzde
kullanılan bütün sürgülü mekanizmalar ateşleme düzenini de içerdiği gibi bir çokları emniyet düzenini de bünyesinde taşır. (Mauser Tipi)
SÜRGÜ KOLU (Bolt Handle): Mekanizma sürgüsüne kumanda etmeyi sağlayan kol.
SÜRGÜ MANDALI (Bolt Release/Bolt Stop): Sürgünün mekanizmadan sökülmesini veya açık kalmasını sağlayan mandal.
SÜRGÜ YÜZÜ : Sürgünün, fişek kovanı dibine dayanan ön sathı. (Ateşleme pimi deliği ve fişek çıkartma tırnağı bu yüzde olur).
SÜRTÜNME (Creep): Tetik ayağının horoz çentiğinde sürtünerek ilerlemesi.
SWING THROUGH LEAD: Bkz.; ÖNLEME
SWIVEL: Bkz.; ASKI
Ş
ŞARJÖR (Magazine): Bir miktar fişeği bir arada tutan, bilhassa tabancalarda genelde silâhtan ayrılabilen, metal kutu/hazne.
ŞARJÖR KİLİDİ/MANDALI (Magazine Catch/Release): Kutu şarjörleri çıkartmak veya sabit şarjörleri boşaltmak için kullanılan
mandal/düğme/vb.
ŞARJÖR KESİCİ)AYIRICI (Magazine Cut-Off/Disconnector): Şarjörü devreden çıkartıp silâhın her atış için tek tek
doldurulmasını sağlayan düzen.
ŞARJÖRLÜ SİLAH (Magazine Gun): Her hangi bir tür şarjör kullanımı ile mükerrer, yarım veya tam otomatik atış yapabilen silâh.
ŞARJÖR TABANI (Floor Plate): Mekanizmalı tüfeklerin şarjörünün altındaki sökülebilir metal tabla.
ŞARJÖR TAKOZU (Magazine Plug): Yüksek kapasiteli şarjörleri yasal kapasiteye indiren parça.
ŞERİT (Rib): Namlu üstü veya namlular arası bandı.
AYAKLI ŞERİT ((Ventilated Rib): Özel ayaklar üzerinde namludan yükseltilmiş bant/şerit.
YÜKSEK ŞERİT (Raised Rib): Yüksek ayaksız şerit.
ŞEV (Cant): Nişan alınırken silâhın sağ veya sol tarafa meyli.
ŞEVROTİN (Buckshot): Çok iri Saçma.
ŞOK (Choke): Av tüfeği namlularının uç kısmında, saçma kitlesinin dağılmasını kontrol eden daralma.
Cylinder Choke: Şoksuz, hiç daralmayan namlu ucu.
Improved-Cylinder Choke: Çeyrek (1/4) şok.
Modified Choke: Yarım (1/2) şok.
Full Choke: Tam (4/4) şok.
Extra-Full Choke: Tam (4/4) şoktan daha toplu saçma atan şok.
ŞOK TÜPÜ (Choke Tube): Namlu ucuna vidalanarak takılan tüplerle değişebilir şok.
T
TABAK: Bkz.; PLÂKA
TABANCA (Handgun): Genelde bir elle kullanılan ateşli silâh.
TABANCA KABZA (Pistol Grip): Tüfek kundaklarında tetik gerisinde tabanca kabzasına benzer el çıkıntısı.
TABANCA KILIFI (Holster): Tabancaların kişi üzerinde taşınması için doğal veya sentetik malzemeden yapılmış kılıf.
TABANCA TOPU (Cylinder): Toplu tabancaların “top”u (Genelde 5 veya 6 fişek yatağı olup bu sayı daha az veya daha çok da
olabilir).
TABLA (Rim): Fişek kovanı dip çevresinde, fişek yatağı dibine dayanarak kovanın daha ileri gitmesini önleyen, ve boşaltma
tırnağının takılmasına yarayan çıkıntı.
TAIL: Bkz.; KUYRUK ŞERİDİ..
TAKEDOWN*: Namlu/mekanizma/kundak kısımları taşıma kolaylığı için ayrılabilen tüfek.
TAM GÖMLEK/Lİ MERMİ (Ball Ammunition)(Full Metal Jacket/ed)(Solid): Askeri maksatla veya atıcılık yarışmaları için imal
edilmiş, (çok büyük hayvanlar dışında) avda kullanılması uygun olmayan, dibi hariç tamamen sert bir metalle kaplı mermi
çekirdeği.
TAM OTOMATİK (Full Automatic): Tetik basılı tutulduğuğunda şarjöründeki fişekleri arka arkaya atmaya devam eden silâh.
TAMBUR (Drum): Bilhassa otomatik silâhlarda yüksek fişek kapasitesi sağlamak için kullanılan silindirik veya kısmen konik
şarjör/ler. (Bazı otomatik silâhlar (Örneğin; HK-11) tek yuvaya iki yandan fişek besleyen çiftli tambur kullanır.)(P-08
(Parabellum) tabancanın 32 fişeklik bir tambur şarjörü de vardır.)
TAMPON (Buffer): Mekanizma veya kundak içerisine şok ve/veya tepme emici olarak yerleştirilmiş sabit veya hareketli parça.
TANG: Bkz.; KUBUZ KUYRUĞU.
TAPA (Wad): Barutla saçmaları ayıran, arkasındaki barut gazını kaçırmadan saçmayı iten, veya saçmanın dökülmemesi için
kullanılan çeşitli malzemelerden disk veya silindir şeklinde yapılmış bir aygıt.
TARAK: Bkz.; İBİK.
TARGET: Bkz.; HEDEF.
TAŞLI ÇAKMAK (Flintlock): 17.yy başlarından itibaren ateşli silâhlarda kullanılan ve çelik bir parçaya çakmak taşının çarparak
çıkarttığı kıvılcımlarla barutu ateşleyen mekanizma.
TEK ATIŞLI (Single Shot): Tek atışlı (her atış için ayrı doldurulan) silâh.
TEK HAREKETLİ (Single Action): Bkz.; TETİK.
TEK KURMALI TETİL (Single Set Trigger): Hassas tetik düşürebilme için kendi başına kurulabilen tetik.
TEK KURŞUN (Slug): Yivsiz av tüfekleri için imal edilmiş çeşitli tiplerde mermi.
YİVLİ KURŞUN(Rifled Slug): Dış yüzeyi yiv/setli tek kurşun.
TEK TETİK: Bkz.; TETİK
TEMİZLEME TAKIMI (Cleaning Kit) : Temizleme takımı. Harbi, fırça, bez, yağ, vs..
TEMİZLEME HARBİSİ (Cleaning Rod): Namlu temizleme harbisi. Tek veya çok parçalı olabilir. Ahşaptan veya metalden yapılır. Tel, ip veya metal boncuklardan mamul yumuşak harbiler de vardır.
TEPME (Kick): Bkz.; GERİ TEPME.
TEPME YASTIĞI (Recoil Pad): Tepmeyi azaltmak için dipçik tabanına takılan kalın, yarı sert, esnek (genelde lâstik veya plâstik)
tampon.
TEPME YAYI (Recoil Spring): Geri tepme etkisiyle çalışan silâhların ana mekanizma yayı.
TETİK (Trigger) : Parmakla çekilerek doğrudan veya tetik ayağı vasıtasıyla horoz veya iğneyi düşürerek ateşleme sürecini başlatan
kol veya düğme.
ÇİFT HAREKETLİ / SAĞMAL TETİK (Double Action): Tabancalarda, horozun tetiğin çekilmesi ile kurulup düştüğü düzen.
TEK HAREKETLİ (Single Action): Atış için horozun elle kurulmasını gerektiren düzen.
TEK TETİK (Single Trigger): Birden fazla namluyu hep aynı sırayla ateşleyen tek tetik.
TERCİH MANDALI (Selector): Ateşleme sırasını seçen mandal/düğme.
TERCİHLİ TEK TETİK (Single Selective Trigger): Namlu tercihli tek tetik.
TETİK AYAĞI (Sear): Silâhın ateşleme düzeni içinde, tetikle horoz veya ateşleme iğnesi irtibatını sağlayan oynar aksam.
TETİK BOYU (Length of Pull): (Ön)Tetikten dipçik taban ortasına kadar olan mesafe.
TETİK DÜŞÜRME FİŞEĞİ (Snap Cap): Boşa tetik düşürürken silâh aksamımı koruyacak şekilde yapılmış özel fişek.
TETİK KÖPRÜSÜ (Trigger Guard): Tetiğin etrafına hem mekanik hem de güvenlik yönlerinden koruyucu olarak silâha takılmış
bir çerçeve.
TETİK PLÂKASI (Trigger Plate): Tetik veya tetik düzenini kundak veya mekanizmaya bağlamaya yarayan aksam.
TETİK SÜRTÜNMESİ (Creep): Tetiğin/tetik ayağının iğne veya horoz düşene kadar kurma çentiğinde sürünerek hareketi..
THUMB SAFETY: Bkz.; EMNİYET
TIRNAK (Extractor): Kovan/Fişek çekme tırnağı.
TIRTIL (Checkering): Ateşli silâhların kabza ve el kundağında tahta üzerine, veya horoz, emniyet mandalı gibi yerlerinde metale, el
kaymaması için yapılan kare veya baklava şeklinde derin çizgiler.
TOE*: Tüfek kundağı dipçik tabanının alt ucu/köşesi. Bkz.; AYAK PARMAĞI.
TOP (Cannon): Hafif silâhlardan daha büyük çaplı ve ferdi silâhtan ziyade ekip silâhı olarak kullanılan ağır ateşli silâhların genel adı.
TOP LEVER: Bkz.; KIRMA MANDALI
TOPLU TABANCA (Revolver): Fişek yatakları namlu gerisinde dönen bir silindirin çeperine açılmış silâh.
TOPUK‡ (Heel): Dipçik tabanının alt ucu/köşesi. Dipçik tabanı bir ayağa benzetilirse, topuk.
TRAJECTORY: Bkz.; MERMİ YOLU.
TROMBONE ACTION: Bkz; POMPALI.
TWIST: Bkz.; HADVE.
TIRNAK (Extractor): Fişek yatağında bulunan dolu fişek veya boş kovanı geri çekmeye yarayan aksam.
TRIGGER: Bkz.; TETİK
TRIGGER GUARD: Bkz.; TETİK KÖPRÜSÜ
TUBULAR MAGAZINE: Bkz.; BORU ŞARJÖR.
TUTMAK (Hold): Tetiği çekerken nişangâhları hedefle bir hizada tutmak.
TUTUKLUK (Jam): Herhangi bir sebepten dolayı silâhın patlamaması veya mekanizmanın çalısmaması.
U
UCU DELİK MERMİ (Hollow Point): Daha çabuk genişleme sağlamak için ucu delik olan mermi çekirdeği
UZUN GAZ BASINÇLI(?) (Long Stroke Gas Operated): Barut gazı basıncının bir pistonu mekanizma çalışma boyunda hareket
ettirerek işlev gören yarım veya tam otomatik silâh mekanizması.
UZUN GERİ TEPMELİ(?) (Long Recoil Operated): Namlu ve sürgü grubunun tepmesi boyunca beraber kilitli kaldığı venamlunun geri hareketi sonunda sürgüyü bırakıp yerine döndüğü yarım veya tam otomatik silâh mekanizması.
Ü
ÜST EL KUNDAĞI (Handguard): Genellikle askeri tüfeklerde kullanılan ve namlunun üstünü örten tahta, metal veya kompozit
malzemeden yapılma parça. (Isınan namlunun üstünü örtmek yanı sıra, namludan yükselen ısı dalgalarının nişan hattını bozmasını önler.
V
VARIABLE CHOKE: Bkz.; AYARLANABİLİR ŞOK
VARIABLE SCOPE: Bkz.; NİŞANGÂH.
VELOCITY: Bkz.; HIZ.
VENTILATED RIB: Bkz.; AYAKLI ŞERİT
VERNIER*: Genellikle diopter tipi çok hassas ayarlı gez.
VERY PISTOL: Bkz; İŞARET TABANCASI.
VURUŞ NOKTASI (Point of Impact): Merminin atış neticesinde vurduğu nokta.
W
WAD: Bkz.; TAPA
WADCUTTER*: Tabanca atışlarında hedefi temiz delecek şekilde keskin ön kenarlı olarak imal edilmiş özel mermi
WHEELLOCK: Bkz.; ÇARKLI ÇAKMAK
WINDAGE: Bkz.; DİRİSA/KAYMA
WIND DEFLECTION/DRIFT: Bkz.; KAYMA/İNHİRAF.
X
X-RING: Hedefin orta siyah kısmı içinde maksimum puanlı “10” halkasından daha küçük çaplı daire. Eşit vuruşlu ve eşit puanlı
beraberlikler için bir çözüm olarak kullanılmaktadır.
Y
YALDIZ METALİ (Gilding Metal): Mermi gömleği için kullanılan %5-10 çinko içeren bakır alaşımı. Bakıra yakın kızıl renkli bir
çeşit “pirinç” alaşımı. Mobilya ve silâh süsü olarak kullanılacak ve sonradan altın kaplanacak aksamın, yaldızlamaya daha zengin bir renk vermek maksadıyla, döküldüğü alaşım).
YANAKLIK (Cheekpiece): Tüfek kundaklarında yanağa destekleyecek şekilde yapılmış veya eklenmiş kısım.
YAN DÖNME (Keyholing): Merminin her hangi bir sebeple yan dönerek hedefte yuvarlak yerine uzunlamasına delik açması.
YARIM ÇAKMAK (Box Lock): Kırma tüfeklerde basküle bağlı ateşleme mekanizması. Bkz.; ÇAKMAK.
YARIM OTOMATİK (Semi Automatic): Barut gazı tazyiği veya geri tepme gücüyle çalışan bir mekanik düzenle, tetiğin her bir
çekilişinde fişeği ateşleyip, boş kovanı namludan çıkartıp dışarı atan ve dolu bir fişeği tekrar ateşlenmeye hazır olarak namluya süren ateşli silâh.
YARIŞMA (Match): Müsabaka (Atıcılık)
YARIŞMA FİŞEĞİ (Match Ammunition): Av veya askeri maksatlı fişeklere nazaran daha hassas hazırlanmış özel yarışma
cephanesi.
YATAK BASINCI: Bkz; KUYRUK BASINCI.
YEMLEME: Bkz. AĞIZOTU.
YEMLEME BARUTU (Booster Charge): Bazı fişeklerde kapsül alevini destekleyerek sevk hakkının yanmasını kolaylaştıran/
hızlandıran az miktarda kolay yanıcı barut (genelde karabarut).
YİV(LER) (Grooves): Bak; YİV/SET. Yivler ve bu oluklar arasında çıkıntı şeklinde kalan orijinal namlu çapındaki setler.
YİV/SET İZLERİ (Rifling Marks): Mermi üzerinde oluşan (her biri farklı) yiv-set izleri.
YİV ÇAPI (Groove Diameter): Yivli silâh namlularında iki karşılıklı yivıin arasındaki çap (Namlu çapı + 2 Yiv derinliği). Mermi
çapı genelde yiv çapına eşit olur.
YİVLİ KURŞUN: Bkz.; TEK KURŞUN.
YİVLİ TÜFEK (Rifle): Omuza dayanıp iki elle tutularak, bir defada bir mermi atmaya yarayan yivli namlulu ateşli silâh.
YİVSİZ : Yivleri olmayan namlu veya silâh (KAVAL).
YİVSİZ AV TÜFEĞİ (Shotgun): Çok sayıda kurşun saçmayıı bir seferde atabilmek üzere yapılmış yivsiz namlulu tüfek (Saçma
tüfeklerinden tek kurşun da atılabilir).
YİV/SET (Rifling): Mermiyi döndürerek dengelemek maksadıyla, namlunun iç yüzeyine açılmış spiral (oluklar)
YÜKSEK DİPLİ (High Base/Brass): Metal kısmı yüksek olan av kovanı. 70mm.lik dolu.
YÜKSEK GÜÇLÜ(High Power) : Takriben 2000 fps (610 m/sn) sürati olan ilk dumansız barutlu fişekler için kullanılan bir terim.
YÜKSEK SÜRATLİ (High Velocity): 2700 fps (823 m/sn) veya daha fazla sürati olan fişekler.
Z
ZERO/ZEROING: Bkz.; SIFIRLAMA
ZIPLAMA (Jump) : Mermi fişek yatağından namlu ucuna varana kadar namlu ekseninin dikey ve/veya yatay yer değiştirmesi.
ZIRH DELİCİ (Armor-Piercing): Mermi gömleği içinde, kurşun dolgu önüne sert metal bir parça yerleştirilerek merminin metal
levhaları delmesini sağlamak üzere üretilmiş mermi çekirdeği. (Sadece askeri ve asayiş maksatlı kullanılan bir mermi olup, genelde üçları değişik renklerde boyanarak işaretlenmiştir.)
* Türkçe karşılıkları bulunamadığı için sadece İngilizce olarak bırakılan sözcükler.
‡ Türkçe karşılıkları bulunmadığı için benzetilen/uydurulan sözcükler.
AYAK PARMAĞI‡ (Toe): Dipçik tabanının alt ucu/köşesi. Dipçik bir ayağa benzetilirse, parmaklar.
COMB*: Tüfek kundağında, kabzadan sonra yukarı doğru yükselip dipçiğe dönen köşe. Bkz.; İBİK. TARAK.
HEEL*: Tüfek dipçi tabanının en üst ucu/köşesi. Bkz.; TOPUK.
İBİK‡ (Comb): Tüfek kundağında, kabzadan sonra yukarı doğru yükselip dipçiğe dönen köşe. Kuş gagalarından yükselen ibik
gibi kabzadan yükseldiği için olsa gerek, İngilizce’de bu ismi layık görmüşler.
SIRT: İBİK (Comb) ile TOPUK (Heel) arasında bulunan, atış sırasında elmacık kemiğinin yaslandığı kundak üst hattı.
TOE*: Tüfek kundağı dipçik tabanının alt ucu/köşesi. Bkz.; AYAK PARMAĞI.
TOPUK‡ (Heel): Dipçik tabanının alt ucu/köşesi. Dipçik tabanı bir ayağa benzetilirse, topuk.
Fortis Fortuna Adiuvat
![[+]](https://www.tabancatufek.com.tr/images/collapse_collapsed.png)