YİVSİZ TÜFEĞİNİZDE ALIŞTIRMA / RODAJ GEREKLİ Mİ?

[Sabri]

Bazı görüşlere göre ateşli silahlarda bir alıştırma /rodaj dönemi, bir şehir efsanesidir. Bazılarına göre yayların, mekanizmanın alışıp sağlıklı çalışabilmesi için belirli sayıda bir fişek atılmalıdır.  (Yivli tüfekler içinde namlu konusunda aynı tartışma var.)

Bu konuda Yivsiz tüfek üreten 11 firmaya yazılarak "New Hunters Guide YouTube sitesinde" bir araştırma yapılmış:



Tabloda gördüğünüz gibi standart bir uygulama yok. Hayır gerekli değil diyenler var, gerekli değil ama teknik servisin belirli sayıda fişekle bir alıştırma / rodaj dönemi önerdiğini söyleyenler de, gereklidir diyen de...

Bu konuda sizin görüşleriniz nedir? Lütfen yazın...

[sentinel]

mekanik araçlarda üretim hassasiyeti arttıkça rodaj/alıştırma sürecinin önemi azalsa da tamamen ortadan kalkmadığını düşünüyorum. Ben elime ne geçirirsem ilk önce bir 100 fişekle çalıştırmadan tamamen güvenemem. Bu şekilde rodaj ihtiyacı olmasa bile test etmiş ve kendimi adapte etmiş sayarım. Yani zorunluluk olmaktan çıksa da faydalı bir süreç olduğunu düşünüyorum.

[blacksea]

Düşününce 7 adet yivsiz tüfek almışım sıfır olarak. Bunların 3 ü y. oto, 2 si pompalı. Kutudan çıkan tüfeği iyice temizleyip gerekli yağlama işlemini müteakip kullandım. Özel bir rodaj işlemi yapmadım.

Yivli tüfekte ise namlu açısından rodaj işleminin gerekli olduğunu düşünüyorum. Yivli tüfeğimde elden geldiğince yapmaya çalıştım. Ancak büyükşehirde yaşayan kullanıcı için zaman ve mekan açısından sıkıntılı işler.

[Sabri]

Yivli tüfekte ise namlu açısından rodaj işleminin gerekli olduğunu düşünüyorum. 

Sn.blacksea,

Yivli namlusu için ben de sizin gibi düşünüyordum. Bir sürü makale okudum, herkes ayrı telden çalıyor... Yivsiz için kaynak gösterdiğim sitede Yivli Namlusu için 21 firmaya yazıp anket yapmışlar. Ucuz tüfek namluları için öneren de var. Ancak 21 firmadan 19 u yivli tüfek namlusu için rodaj gereksizdir demiş:

Okuduğum makalelerde yivli namlusu için rodaj önerenler 5-10 mermi yeterli diyor. Önermeyenler zaten iyi üretimde namlu içi honlanıp parlatıldığı için gereksizdir diyorlar. İyi temizlenmiş namluda ilk bir kaç atıştan sonra isabetin düzeldiğini de söylüyorlar.

Yivsizler, yivliler kadar hassas üretilmedikleri için yay, sürgü ve pistonların alışmaları ve sistemin sağlıklı çalışması için  için bir rodaj dönemi bence uygun. Rodaj öncesi iyi çalışmazlar mı? Elbette çalışabilirler. Çoğu kullanıcı bu dönemi farkına varmadan geçirir zaten...

Saygılar

[Shepherd]

Yivsizde rodaja gerek yok. Tüfekler yağlı geldiği için katılığının gitmesi için 3 5 deneme atışı yapılarak silahın çalışması sağlanır. 4 yıldır kutusundan çıkmamış mekanizması yağdan tozdan donmus bir yivsizle 4 atışta tüfeği sıhhatli çalışır hale getirmiştim. 4 yıldır kullanılmayan yağdan kilidi donmus poze ile direk atış yapmıştım.

Asıl rodaj tüfeğin kundagi, kabzası ve nişan hattı gibi kendine has parçalarına atıcınin alışması için yapılan atışlardır.

Yivli tüfeklerle ilgili tecrübem yok. Doğrudan yetkin bir ağızdan mühimmata göre belli aralıklarla atış yapılarak merminin namluya alışması sağlanarak rodaj işleminin gerçekleşeceğini duymuştum.
Dolayli olarak Kanadalı keskin nişancı Rob Furlong'un ilk kez kullandığı Hornary marka mühimmatı Mac Milan Tac 50 ile 2435 metreden vurup zamanın sniper uzun mesafe rekorunu kırmasını okumuştum.

[blacksea]

Yivli tüfekte ise namlu açısından rodaj işleminin gerekli olduğunu düşünüyorum. 

Sn.blacksea,

Yivli namlusu için ben de sizin gibi düşünüyordum. Bir sürü makale okudum, herkes ayrı telden çalıyor... Yivsiz için kaynak gösterdiğim sitede Yivli Namlusu için 21 firmaya yazıp anket yapmışlar. Ucuz tüfek namluları için öneren de var. Ancak 21 firmadan 19 u yivli tüfek namlusu için rodaj gereksizdir demiş:

Okuduğum makalelerde yivli namlusu için rodaj önerenler 5-10 mermi yeterli diyor. Önermeyenler zaten iyi üretimde namlu içi honlanıp parlatıldığı için gereksizdir diyorlar. İyi temizlenmiş namluda ilk bir kaç atıştan sonra isabetin düzeldiğini de söylüyorlar.

Yivsizler, yivliler kadar hassas üretilmedikleri için yay, sürgü ve pistonların alışmaları ve sistemin sağlıklı çalışması için  için bir rodaj dönemi bence uygun. Rodaj öncesi iyi çalışmazlar mı? Elbette çalışabilirler. Çoğu kullanıcı bu dönemi farkına varmadan geçirir zaten...

Saygılar

Sn Sabri,

Bu konuda dediğiniz gibi, bir konsensus yok. Ben de ikilemde kalmıştım. Okuduğum kadarıyla Amerika'da kullanıcılardaki genel kanı eskisi kadar önemli olmadığı yönünde. Zamanla üretim ve malzeme kalitesindeki ilerleme ile rodajın önemini kaybettiği gibi bir eğilim var.

Benim fikrim ise, ülkemizde kullanılan buton çekme (button rifling) metodu ile üretilen yerli yivlilerde yapılsa iyi olur. En azından faydası olmasada zararı olmaz. Bizde tüfeği almak sıkıntı, satmak ayrı sıkıntı. 

Saygılar.

[Sabri]

Konumuz Yivsizler olamsına rağmen, ister istemez YİVLİ namlu rodajı mevzuu işin içine girdi. Sniper Country Web sitesinde okuduğum bir makaleyi sizinle paylaşmak istiyorum. Bence önemli vurgular var:

Aşağıdaki metin, birkaç atıcının ve saygın bir silah markası olan McMillan'ın kurucusu Gale McMillan'ın namlu rodajı (kırma işlemi) ve temizliği hakkındaki düşüncelerinden oluşmaktadır.



Yeni bir namlu ile birlikte gönderilen "önerilen" rodaj yöntemlerini basitçe takip etmek, genellikle faydadan çok zarar verir. Bu işlem büyük ihtimalle namlu üreticisine daha fazla yarar sağlar çünkü namlunun ömrünün yaklaşık %10'u sadece rodaj için harcanır. Bu varsayımla, bir tüfeğin ömrü 1000 atış ise, namlu üreticisi her 10 namlu satışında fazladan bir namlu üretme şansı elde eder. Bu da kârlı bir durumdur.

Rodaj sırasında namlunun içinde gerçekten ne olduğuna ve bunun, harcanan zaman ve mühimmat masrafları göz önüne alındığında, ekstra bir fayda sağladığı iddiasına dikkatlice bakmalısınız. Bu iddiayı destekleyecek bir kanıt bulunmamaktadır.
Ancak, namlunun doğru şekilde temizlenmesi avantajlıdır çünkü temizlik çubukları ve aşındırıcı maddeler nedeniyle oluşan zarar, normal kullanım aşınmasından daha fazla olabilir.

Gale McMillan’ın Görüşü

Gale, namlunun içinden en az 12 kez geçirilen bir pirinç fırça ile iyi bir çözücü kullanarak temizlemeyi ve ardından sadece 2 yumuşak bez parçası kullanmayı önerir. Bu nedenle, benchrest (tezgah destekli) atıcıları her 7-8 atıştan sonra, yüksek güçlü (high-power) atıcılar ise 20 atış yaptıktan sonra hattı terk ettiklerinde temizlik yapabilir. Ancak, rodaj prosedürü sırasında her atıştan sonra ve ardından belirli bir miktar atıştan sonra yapılan temizlik, sadece atılan mermi sayısıyla namlunun ömrünü azaltmaya katkıda bulunur.

Aşırı agresif bir temizlik çözücüsü kullanmayın

J-B bileşiği gibi agresif temizlik çözücüleri, namlu boyutlarını düzensiz şekilde değiştirir ve namluya eklenen kaplamayı çıkarır. Bu kaplama, metal kirlenmesini önlemede etkilidir. Bu nedenle, J-B bileşiği çok az miktarda ve kurşun lapası ile uygulanmadıkça yararlı olabilir, ancak düzenli kullanımda yiv setlerindeki keskin kenarları aşındırır. Bu durum hem fabrika üretimi namlular hem de müsabaka namluları için geçerlidir. Otters Foul gibi bir ürün kullanmak, namluya daha az zarar verirken yine de düzgün bir temizlik sağlar.

Dikkatsizlik namlu ömrünü kısaltır

Yeni bir namlunun yiv setlerinin köşeleri keskindir, ancak birkaç bin atıştan sonra bu köşeler aşınır. Eğer namlu içinde bir aşındırıcıyı ileri geri sürerek rodaj işlemi yapmak istiyorsanız, yivlerin köşelerini aşındırmış olursunuz. Bu durumda, keskin yivlerle başlamanız gerekirken, sanki binlerce atış yapılmış gibi aşınmış yivlerle başlarsınız ve bu da namlu ömrünü kısaltır.

Bileşik namlu içinde ileri geri hareket ederken, namlunun uçlarındaki çapı büyütür. Ayrıca, namlu içinden geçirilen aşındırıcı bir bez, bakır kirlenmesi olan yerlere geldiğinde oradan geçerken aynı miktarda malzeme çıkarır. Eğer kirlenme tamamen gidene kadar devam ederseniz, namlu çeliğinde, metal kirlenmesi olduğunda var olan konturu oluşturmuş olursunuz. Bu nedenle, bir kurşun lapası kullanmak bu kadar kötü olmaz ve Sweats veya Otters Foul gibi bir ürünle iyi bir namlu temizleyicisi kullanarak kirlenmeyi gidermek işi görür.

Aşındırıcı mı kullanıyorsunuz? Artık garantiniz yok.

Gerçek bir örnek vermek gerekirse, Gale bir müşterisi için benchrest tüfeği üretti ve test etmek için 5 grup halinde 5'er atış yaptı ve ortalama sonuçları hesapladı. Sonuç iyi olduğu için tüfek gönderildi ve yeni sahibi bundan memnun kaldı.
Ancak, 4 hafta sonra müşteri tüfeği geri gönderdi ve artık düzgün atış yapmadığını söyledi. Tüfek yeniden test edildiğinde, gönderilmeden önceki teste kıyasla grupman boyutları 3 kat daha büyüktü.

Namlu içi kamera ile yapılan incelemede, namlunun içi ayna gibi görünüyordu ve yivler kare değil, yarı yuvarlaktı. Bu, aşındırıcı kullanılmasından kaynaklanmıştı. Bunun sonucunda McMillan, tüfeklerin garantisinin, herhangi bir aşındırıcı kullanılması durumunda geçersiz sayılacağını belirten bir not ile birlikte gönderilmesine karar verdi.

Pirinç fırça öneriyoruz

Pirinç fırçalar namlu çeliğinden daha yumuşaktır ve zarar vermez, ancak paslanmaz çelik fırçalar kesinlikle kullanılmamalıdır çünkü namlu çeliğinden daha serttir. Naylon da oldukça aşındırıcıdır; bir olta kamışının karbür gözünde, naylon ipliğin nasıl oluklar oluşturduğunu gözlemleyebilirsiniz.

Yuvarlaklaşmış yivlerin isabetliliğe etkisi

Yuvarlaklaşmış yivlerin isabetliliğe etkisi konusunda, yivler mermiye açısal bir hız kazandırır, bu nedenle namlu ağzına yakın bölgede aşındırıcı kullanımı, namlu iç çapında kusurlar oluşturur ve bu da merminin namluyu terk ettiği anda isabetliliği etkiler.
Namlu ağzının iç çapını eşit şekilde temizlemek neredeyse imkansızdır, bu nedenle herhangi bir kusur isabetliliği etkiler. Uygun olmayan veya sert temizlik yöntemleri kullanmak bu kusurlara neden olabilir.

Namlu Rodajı: Son Düşünceler

Namlu rodajı, temizlik ve bakım teknikleri hakkında, namlunun ömrü boyunca nasıl doğru bir şekilde korunması gerektiği konusunda her zaman devam eden tartışmalar olacaktır. Bazı atıcılar agresif fırçalamayı tercih ederken, diğerleri daha az müdahaleci yöntemlere bağlı kalır. Farklı kirlenme sorunları farklı çözümler gerektirir. Kaplamalı namlular için, ilk temizlikten önce yaklaşık 200 atış yapılması, namlunun iç yüzeyini cilalamaya yardımcı olan biraz kalıntının namlu içinde bırakılmasını sağlar.

Çoğu tüfek, ihmal edilmediği veya kötü muamele görmediği sürece iyi performans gösterecektir ve namlunun rodaj yapılması gerektiği bir efsaneden ibarettir. Namlu rodajının sonuçları önemsizdir. Kimse yeni bir tüfeği asla temizlemeyin demiyor, ancak rodaj yapmak gerekli değildir. Namlu rodajını destekleyecek bilimsel bir açıklama yoktur, çünkü bu işlem namlunun fiziksel özelliklerini değiştirmez veya atış hassasiyeti ya da performansı üzerinde fark edilebilir bir iyileşme sağlamaz.

[sentinel]

Konuyla alakalı daha önce izlediğim bir video ekliyorum. Kanalda ilgi çekici başka videolar da var.