https://www.tabancatufek.com.tr/ Thu, 20 Aug 2026 08:01:40 +0000 MyBB https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=1144 Thu, 23 Jul 2026 18:00:52 +0300 Radihoca]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=1144 .40 S&W (Smith & Wesson) mermisinin hikayesi, silah tarihinde doğrudan yaşanmış trajik bir olaya ve sonrasında yapılan balistik arayışlara dayanır. Bu mermi, 9mm'nin kapasitesi ve boyutları ile .45 ACP'nin durdurucu gücü arasında "altın oran" olması amacıyla geliştirilmiştir.
İşte adım adım .40 S&W'nin doğuş hikayesi:
1. Katalizör: 1986 Miami Çatışması (The Miami Shootout)
Her şey 11 Nisan 1986'da Miami'de yaşanan, silah tarihini değiştiren o meşhur çatışmayla başladı. Sekiz FBI ajanı, ağır silahlı iki banka soyguncusuyla çatışmaya girdi. Ajanlar çoğunlukla 9mm tabancalar ve .38 Special toplu tabancalar kullanıyordu.
Çatışmada soyguncular defalarca vurulmalarına rağmen savaşmaya devam ettiler. Bir soyguncu göğsünden 9mm mermiyle hayati bir yara almasına rağmen (mermi kalbine santimler kala durmuştu) çatışmaya devam edip iki FBI ajanını şehit etti ve beşini yaraladı. Bu trajik olay, FBI'ın mevcut kalibrelerin "durdurucu gücünü" (stopping power) sorgulamasına neden oldu.
2. Çözüm Arayışı ve 10mm Auto
Miami'deki hezimetten sonra FBI, balistik uzmanlarıyla masaya oturdu ve daha büyük, daha ağır bir mermi arayışına girdi. .45 ACP denendi ancak şarjör kapasiteleri FBI için yetersiz görüldü.
Bu sırada efsanevi atıcılık eğitmeni Jeff Cooper tarafından geliştirilen 10mm Auto kalibresi dikkat çekti. 10mm, devasa bir güce ve menzile sahipti. FBI bu mermiyi seçti ve ajanları için Smith & Wesson Model 1076 tabancasını sipariş etti. Ancak ortada büyük bir sorun vardı:

• Geri Tepme (Recoil): 10mm'nin geri tepmesi çok şiddetliydi. Ajanlar peş peşe hızlı ve isabetli atışlar yapmakta zorlanıyordu.
  
• Boyut: 10mm mermiyi barındıran tabancalar büyük gövdeli (large frame) olmak zorundaydı, bu da küçük elli ajanlar için silahı kavramayı imkansız hale getiriyordu.
  

3. "FBI Lite" ve .40 S&W'nin Doğuşu (1990)
FBI, 10mm'nin gücünü ehlileştirmek için kovanın içine daha az barut koyarak "Azaltılmış Güçlü" (Reduced-power veya FBI Lite) 10mm mermiler kullanmaya başladı.
Smith & Wesson mühendisleri ile Winchester mühimmat firması bunu fark ettiklerinde çok parlak bir fikir buldular: Madem kovanın yarısı boş kalıyor, o zaman kovanı kısaltalım!
10mm Auto'nun kovanını 25.2 mm'den 21.6 mm'ye kısalttılar ve barut hakkını buna göre ayarladılar. Yeni merminin çekirdek çapı hala 10mm (.40 inç) idi ancak kovanı daha kısaydı. Bu icat iki devrimsel avantaj sağladı:

1. İstenen balistik performansı (durdurucu güç) daha az geri tepmeyle veriyordu.
   
2. Mermi kısaldığı için standart 9mm tabanca gövdelerine (Medium Frame) sığabiliyordu.
   

Bu yeni kalibreye .40 S&W adı verildi.
4. Glock'un Büyük Sürprizi
Smith & Wesson, .40 S&W mermisiyle birlikte yeni tabancası S&W Model 4006'yı piyasaya sürmeye hazırlanıyordu. Ancak silah dünyasının kurnaz oyuncusu Glock, merminin teknik çizimlerine önceden ulaştı. 9mm tabancası Glock 17'nin namlu ve sürgüsünde ufak modifikasyonlar yaparak Glock 22 modelini yarattı.
Şaşırtıcı bir şekilde Glock, .40 S&W kalibre tabancayı, merminin adını taşıyan Smith & Wesson firmasından daha önce, 1990 yılının başında piyasaya sürdü ve polis departmanlarının pazar payını hızla ele geçirdi.
Günümüzdeki Durumu
.40 S&W, 1990'lardan 2010'ların ortalarına kadar Amerikan kolluk kuvvetlerinin tartımasız 1 numaralı kalibresi oldu. Polis departmanlarının çoğu bu silaha geçti.
Ancak son yıllarda mermi teknolojisindeki gelişmeler, 9mm boşluklu uçlu (hollow-point) mermilerin performansını çok artırdı. 9mm'nin daha yüksek şarjör kapasitesi, daha düşük geri tepmesi ve tabancaların daha az yıpranması gibi nedenlerle, .40 S&W'nin tahtı sarsıldı. Başta FBI olmak üzere birçok kurum günümüzde .40 S&W'yi bırakıp yeniden 9mm'ye dönmüştür. Yine de balistik tarihindeki en başarılı ve amaca yönelik tasarlanmış mühimmatlardan biri olarak efsaneler arasındaki yerini korumaktadır.]]> .40 S&W (Smith & Wesson) mermisinin hikayesi, silah tarihinde doğrudan yaşanmış trajik bir olaya ve sonrasında yapılan balistik arayışlara dayanır. Bu mermi, 9mm'nin kapasitesi ve boyutları ile .45 ACP'nin durdurucu gücü arasında "altın oran" olması amacıyla geliştirilmiştir.
İşte adım adım .40 S&W'nin doğuş hikayesi:
1. Katalizör: 1986 Miami Çatışması (The Miami Shootout)
Her şey 11 Nisan 1986'da Miami'de yaşanan, silah tarihini değiştiren o meşhur çatışmayla başladı. Sekiz FBI ajanı, ağır silahlı iki banka soyguncusuyla çatışmaya girdi. Ajanlar çoğunlukla 9mm tabancalar ve .38 Special toplu tabancalar kullanıyordu.
Çatışmada soyguncular defalarca vurulmalarına rağmen savaşmaya devam ettiler. Bir soyguncu göğsünden 9mm mermiyle hayati bir yara almasına rağmen (mermi kalbine santimler kala durmuştu) çatışmaya devam edip iki FBI ajanını şehit etti ve beşini yaraladı. Bu trajik olay, FBI'ın mevcut kalibrelerin "durdurucu gücünü" (stopping power) sorgulamasına neden oldu.
2. Çözüm Arayışı ve 10mm Auto
Miami'deki hezimetten sonra FBI, balistik uzmanlarıyla masaya oturdu ve daha büyük, daha ağır bir mermi arayışına girdi. .45 ACP denendi ancak şarjör kapasiteleri FBI için yetersiz görüldü.
Bu sırada efsanevi atıcılık eğitmeni Jeff Cooper tarafından geliştirilen 10mm Auto kalibresi dikkat çekti. 10mm, devasa bir güce ve menzile sahipti. FBI bu mermiyi seçti ve ajanları için Smith & Wesson Model 1076 tabancasını sipariş etti. Ancak ortada büyük bir sorun vardı:

• Geri Tepme (Recoil): 10mm'nin geri tepmesi çok şiddetliydi. Ajanlar peş peşe hızlı ve isabetli atışlar yapmakta zorlanıyordu.
  
• Boyut: 10mm mermiyi barındıran tabancalar büyük gövdeli (large frame) olmak zorundaydı, bu da küçük elli ajanlar için silahı kavramayı imkansız hale getiriyordu.
  

3. "FBI Lite" ve .40 S&W'nin Doğuşu (1990)
FBI, 10mm'nin gücünü ehlileştirmek için kovanın içine daha az barut koyarak "Azaltılmış Güçlü" (Reduced-power veya FBI Lite) 10mm mermiler kullanmaya başladı.
Smith & Wesson mühendisleri ile Winchester mühimmat firması bunu fark ettiklerinde çok parlak bir fikir buldular: Madem kovanın yarısı boş kalıyor, o zaman kovanı kısaltalım!
10mm Auto'nun kovanını 25.2 mm'den 21.6 mm'ye kısalttılar ve barut hakkını buna göre ayarladılar. Yeni merminin çekirdek çapı hala 10mm (.40 inç) idi ancak kovanı daha kısaydı. Bu icat iki devrimsel avantaj sağladı:

1. İstenen balistik performansı (durdurucu güç) daha az geri tepmeyle veriyordu.
   
2. Mermi kısaldığı için standart 9mm tabanca gövdelerine (Medium Frame) sığabiliyordu.
   

Bu yeni kalibreye .40 S&W adı verildi.
4. Glock'un Büyük Sürprizi
Smith & Wesson, .40 S&W mermisiyle birlikte yeni tabancası S&W Model 4006'yı piyasaya sürmeye hazırlanıyordu. Ancak silah dünyasının kurnaz oyuncusu Glock, merminin teknik çizimlerine önceden ulaştı. 9mm tabancası Glock 17'nin namlu ve sürgüsünde ufak modifikasyonlar yaparak Glock 22 modelini yarattı.
Şaşırtıcı bir şekilde Glock, .40 S&W kalibre tabancayı, merminin adını taşıyan Smith & Wesson firmasından daha önce, 1990 yılının başında piyasaya sürdü ve polis departmanlarının pazar payını hızla ele geçirdi.
Günümüzdeki Durumu
.40 S&W, 1990'lardan 2010'ların ortalarına kadar Amerikan kolluk kuvvetlerinin tartımasız 1 numaralı kalibresi oldu. Polis departmanlarının çoğu bu silaha geçti.
Ancak son yıllarda mermi teknolojisindeki gelişmeler, 9mm boşluklu uçlu (hollow-point) mermilerin performansını çok artırdı. 9mm'nin daha yüksek şarjör kapasitesi, daha düşük geri tepmesi ve tabancaların daha az yıpranması gibi nedenlerle, .40 S&W'nin tahtı sarsıldı. Başta FBI olmak üzere birçok kurum günümüzde .40 S&W'yi bırakıp yeniden 9mm'ye dönmüştür. Yine de balistik tarihindeki en başarılı ve amaca yönelik tasarlanmış mühimmatlardan biri olarak efsaneler arasındaki yerini korumaktadır.]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=1123 Sun, 17 May 2026 23:48:49 +0300 chief's special]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=1123 Şu an hali hazırda 38. Special markası olarak özkursan ve sellior belliot bulabiliyoruz. Geçmiş dönemlerde hangi marka fişeklerin satıldığı hususunda tecrübelerinizden faydalanmak isterim.]]> Şu an hali hazırda 38. Special markası olarak özkursan ve sellior belliot bulabiliyoruz. Geçmiş dönemlerde hangi marka fişeklerin satıldığı hususunda tecrübelerinizden faydalanmak isterim.]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=1016 Fri, 31 Oct 2025 19:30:52 +0300 blacksea]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=1016 Federal Flitecontrol tapalı şevrotin (9’lu dirhem):

Sayın 1905sss forumdaşımdan konu mühimmatı devir alınca bir fırsatta testini yaptım.
Testte piyasada bolca bulunan normal - bior tapalı yerli bir şevrotin ile mukayese ettim.
 
Piyasada yaygın şekilde bulunan normal tapalı bir şevrotin ve Federal Flitecontrol tapalı şevrotin:


 Tapaların atıldıktan sonraki resmi:
 

 
Federalin konu şevrotinin iddiası normal tapalı bir şevrotinden daha uzak mesafede toplu grupman sağladığı yönünde ki benim denemem de bu sonucu doğruladı.
 
Testte kullanılan tüfek Remington 11-87, şoklu slug namlulu. Kullanılan şok improved cylinder (4 no).
10 - 20 - 30 metre test sonuçları (hedef kağıdı boyutu A2):
 

 
Federal Flitecontrol tapalı şevrotinin özellikleri:
-Bakır kaplı saçmalar.
-Flitecontrol tapa: Bu tapa nedeniyle (power tapalarda olduğu gibi) saçma namlu iç cidarına sürtünmüyor. Ancak tapa normal bir power tapadan farklı mantıkla çalışıyor.
 
Power tapanın önündeki yarıklar, namluyu terk ettikten sonra havanın direnci ile açılarak kanat şeklini alır. Yavaşlayan tapa saçmalardan ayrılır. Saçmalar yoluna devam eder.


 
Flitecontrol tapada ise önde bilinen manada açılan kanatlar yok (hafif açılıp, tapayı yavaşlatmaya yarayan yardımcı kanatçıklar önde mevcut). Esas tapayı yavaşlatan unsur; tapanın arkasında dizayn edilen ve gaz basıncı ile açılan arka kanatlar. Bu şekildeki tapa dizaynı ile saçma daha uzun süre ve mesafe tapa ile yoluna devam ediyor, bu nedenle de hedefte daha toplu grupman elde ediliyor. Enteresan ve ince bir mühendislik.
 
Okyanus ötesinde Federal’in yukarıda bahsedilen ve bize de ithal edilmiş olan 9’lu şevrotininden başka aynı tapayı ihtiva eden bir de 8’li şevrotini varmış. 8’li de düşük basınçlı barut kullanılmış veya barut hakkı az yani geri tepmesi daha düşük. Ayrıca şaçmalar arasına birbirlerine çarpıp, grupmanı bozmaması için tampon malzemesi konulmuş.
 


Bir not: 9’lu şevrotinde çoğu zaman 1 saçmanın kaçak yaptığı, bu nedenle 8’linin daha toplu grupmanı olduğu gibi bir görüş var Amerikonyada. Bizde 8’li şevrotin pek mevcut olmadığından deneme imkanımız yok. Sn Sabri Hocamın aşağıdaki konu başlığında bu konuda daha ayrıntılı bilgi var:
 
https://www.tabancatufek.com.tr/showthre...%B1s%C4%B1
 
Federal (Flitecontrol tapa) ve rakibi Hornady (Versa-Tite tapa) bu tip ürününde aynı tapayı farklı isimle kullanıyormuş. Tahmin edilen; ya tapayı aynı üreticiden aldıkları ya da her iki üreticiye birisinin patentli ürününü üretme izni verdiği. Minimal farklarla aynı tapalar. Bu husus şunun için önemli; yerli bir muadilini görme şansımız pek yok.
 
Aşağıdaki resimde Hornady tapaları siyah ve solda. Federal tapaları sağda.



Yerli üreticilerden Sterling’in Long Range adlı bir şevrotini var. Saçmalar (resimden görebildiğim kadarıyla) power tapa içinde olduğundan hem namluya sürtünmez hem de tapa ile daha uzak mesafeye toplu gidebilir ama neticede tapası Flitecontrol değil. Bu mühimmatı alışveriş yaptığım bayilerde bulamadım, yoksa onu da teste götürmeyi planlıyordum


Saygılar]]> Federal Flitecontrol tapalı şevrotin (9’lu dirhem):

Sayın 1905sss forumdaşımdan konu mühimmatı devir alınca bir fırsatta testini yaptım.
Testte piyasada bolca bulunan normal - bior tapalı yerli bir şevrotin ile mukayese ettim.
 
Piyasada yaygın şekilde bulunan normal tapalı bir şevrotin ve Federal Flitecontrol tapalı şevrotin:


 Tapaların atıldıktan sonraki resmi:
 

 
Federalin konu şevrotinin iddiası normal tapalı bir şevrotinden daha uzak mesafede toplu grupman sağladığı yönünde ki benim denemem de bu sonucu doğruladı.
 
Testte kullanılan tüfek Remington 11-87, şoklu slug namlulu. Kullanılan şok improved cylinder (4 no).
10 - 20 - 30 metre test sonuçları (hedef kağıdı boyutu A2):
 

 
Federal Flitecontrol tapalı şevrotinin özellikleri:
-Bakır kaplı saçmalar.
-Flitecontrol tapa: Bu tapa nedeniyle (power tapalarda olduğu gibi) saçma namlu iç cidarına sürtünmüyor. Ancak tapa normal bir power tapadan farklı mantıkla çalışıyor.
 
Power tapanın önündeki yarıklar, namluyu terk ettikten sonra havanın direnci ile açılarak kanat şeklini alır. Yavaşlayan tapa saçmalardan ayrılır. Saçmalar yoluna devam eder.


 
Flitecontrol tapada ise önde bilinen manada açılan kanatlar yok (hafif açılıp, tapayı yavaşlatmaya yarayan yardımcı kanatçıklar önde mevcut). Esas tapayı yavaşlatan unsur; tapanın arkasında dizayn edilen ve gaz basıncı ile açılan arka kanatlar. Bu şekildeki tapa dizaynı ile saçma daha uzun süre ve mesafe tapa ile yoluna devam ediyor, bu nedenle de hedefte daha toplu grupman elde ediliyor. Enteresan ve ince bir mühendislik.
 
Okyanus ötesinde Federal’in yukarıda bahsedilen ve bize de ithal edilmiş olan 9’lu şevrotininden başka aynı tapayı ihtiva eden bir de 8’li şevrotini varmış. 8’li de düşük basınçlı barut kullanılmış veya barut hakkı az yani geri tepmesi daha düşük. Ayrıca şaçmalar arasına birbirlerine çarpıp, grupmanı bozmaması için tampon malzemesi konulmuş.
 


Bir not: 9’lu şevrotinde çoğu zaman 1 saçmanın kaçak yaptığı, bu nedenle 8’linin daha toplu grupmanı olduğu gibi bir görüş var Amerikonyada. Bizde 8’li şevrotin pek mevcut olmadığından deneme imkanımız yok. Sn Sabri Hocamın aşağıdaki konu başlığında bu konuda daha ayrıntılı bilgi var:
 
https://www.tabancatufek.com.tr/showthre...%B1s%C4%B1
 
Federal (Flitecontrol tapa) ve rakibi Hornady (Versa-Tite tapa) bu tip ürününde aynı tapayı farklı isimle kullanıyormuş. Tahmin edilen; ya tapayı aynı üreticiden aldıkları ya da her iki üreticiye birisinin patentli ürününü üretme izni verdiği. Minimal farklarla aynı tapalar. Bu husus şunun için önemli; yerli bir muadilini görme şansımız pek yok.
 
Aşağıdaki resimde Hornady tapaları siyah ve solda. Federal tapaları sağda.



Yerli üreticilerden Sterling’in Long Range adlı bir şevrotini var. Saçmalar (resimden görebildiğim kadarıyla) power tapa içinde olduğundan hem namluya sürtünmez hem de tapa ile daha uzak mesafeye toplu gidebilir ama neticede tapası Flitecontrol değil. Bu mühimmatı alışveriş yaptığım bayilerde bulamadım, yoksa onu da teste götürmeyi planlıyordum


Saygılar]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=1006 Wed, 08 Oct 2025 21:12:54 +0300 Sabri]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=1006
Forumda ABD'den ithal "Ev savunması" konusu her geçtiğinde, bazı forumdaşlarımız hemen plastik mermi kullanımını gündeme getiriyor. Evet, kimsenin karşınızda saldırgan biri de olsa, hayatına son vermek istemediğini anlıyorum. Hem vicdani hem hukuki endişeleri de anlıyorum . Ama, amaç saldırganı durdurmak olduğunda, başta "öldürmeyen" (Non-lethal), sonralarda "Az Öldürücü" (Less-lethal) diye nitelendirilen plastik mühimmatın yararsızlığını, hatta zararlarını dile getirme ihtiyacı duydum.

1960’lı yıllarda ABD ve Avrupa’da toplumsal olayların artması, güvenlik güçlerini ölümcül olmayan müdahale yöntemleri aramaya yöneltti. Bu dönemde ilk defa “non-lethal weapons” (ölümcül olmayan silahlar) kavramı ortaya çıktı.
İlk örnekler:

• Kauçuk mermiler (İngiltere, Kuzey İrlanda’da 1970’lerde kullanıldı).
  
• Plastik mermiler.
  
• Göz yaşartıcı gaz (CS gazı).
  
• Ses bombaları.
  
• Tazer (elektro-şok) tabancaları
  

Amaç: Kalabalık kontrolünde ölüm oranlarını düşürmek, kolluk kuvvetine “ölümcül olmayan” bir seçenek sunmaktı.

Ancak uygulamada Sorunlar ortaya çıktı: “Non-lethal” yani “ölümcül olmayan” adı, gerçek hayatta yanıltıcı oldu.
Çünkü bu mühimmatlar yanlış mesafede, yanlış hedef bölgesine (baş, göğüs vb.) isabet ettiğinde ölümcül yaralanmalara yol açtı. Örneğin Kuzey İrlanda’da kauçuk mermiyle çok sayıda sivil ölümü rapor edildi. ABD’de bean bag fişekleri kafa travması ve iç organ yaralanmalarına sebep oldu.
Dolayısıyla, “non-lethal” ifadesi teknik olarak doğru değildi.

1990’lı yıllardan itibaren güvenlik literatüründe “non-lethal” yerine “less-lethal” (daha az ölümcül) kavramı kullanılmaya başlandı.
Bu değişimin nedenleri:

1. Hukuki doğruluk: Hiçbir mühimmat %100 ölümcül olmayan değildir; sadece ölüm riski daha düşüktür.
   
2. Etik sorumluluk: Kolluk kuvvetleri, ölüm ihtimalini tamamen ortadan kaldırmadıklarını kabul etti.
   
3. Bilimsel kesinlik: Balistik testlerde lastik mermi, bean bag, gaz mühimmatı gibi araçların ölümcül sonuç doğurabileceği kanıtlandı.
   

Günümüzde NATO, ABD Adalet Bakanlığı ve birçok güvenlik kurumu, artık “less-lethal” terimini kullanmaktadır. “Non-lethal” hâlâ halk arasında duyulsa da, resmi belgelerde yerini “less-lethal” kavramına bırakmıştır.

Az ölümcül mühimmatların günümüzdeki Modern sınıflandırması şöyle:

• Kinetik Etkili Mühimmat: Lastik mermi, plastik mermi, bean bag.
  
• Kimyasal Ajanlar: OC (biber gazı), CS gazı.
  
• Elektroşok Sistemleri: Taser mühimmatı.
  

Önce biraz "Balistik Bilgi" paylaşayım:

İnsan derisini (en zayıf noktalarında) delebilmek için yaklaşık 60-70 m/s (metre/saniye) (200-230 fps)  hız yeterli olabilir. Bu, bazı havalı tüfeklerin ve yüksek güçlü havalı tabancaların menzilindedir. Deriyi delmek için gereken kinetik enerji için genel bir eşik 10-15 Joule civarında kabul edilir. Ancak bu, merminin şekil, biçim, ağırlığı gibi faktörlere bağlı olarak büyük ölçüde değişir.

Kemik kırmak, özellikle büyük ve yoğun kemikler için çok daha fazla enerji gerektirir. Küçük/kırılgan kemikleri (burun, kaburga) kırmak için ~80-100 m/s yeterli olabilirken, büyük bir kemik (uyluk kemiği) için 120-150 m/s ve üzeri hızlar gerekebilir. Kemik kırma için gereken enerji genellikle 50-100 Joule'den başlar ve çok daha yükseklere çıkabilir. Örneğin, bir uyluk kemiğini kırmak için 200 Joule civarında bir enerji gerekebilir.


Yukarıdaki tabloya bakarsanız az öldürücü mühimmatların ev içi yakın mesafede deriyi delecek, hatta kemik kıracak kadar hız ve enerjiye sahip olduklarını görürsünüz. Göze gelirse kör eder hatta okülo-kardiyak refleks ile kalbi durdurabilir, kaburga arasında göğüse girerse kalbe ulaşabilir, akciğerleri delebilir (pnömotoraks). Kasıkta ve uyluk iç yüzünde başparmak kalınlığına yakın bir atar damar var (Femoral arter) delinirse feci kanar, karın derisini delerse ayrı sorun...

Az öldürücü (Türkçesi komik bir ifade) mühimmatın, hiç de tehlikesiz olmadığını gösteren, balistik jel ve kontrplak üzerinde etkisini araştıran güzel bir video var. İzlerseniz göreceksiniz ki, sanıldığı kadar masum değil:



Türk hukuk sisteminde az öldürücü mühimmat gri alanda yer alıyor. Her ne kadar ben öldürmek kastıyla atmadım deseniz de, ateşli silahla ağır yaralanma veya ölüm durumunda niyetiniz sizi kurtarmıyor. Bu konuda sayın ceycey hukukçu kimliğiyle herhalde bir açıklama yapar.

Türk Ceza Kanunu’nun meşru müdafaa hükümleri, savunmanın saldırıyı defedecek ölçüde yapılmasına izin vermektedir. Ölümcül mühimmat yerine less-lethal seçeneklerin tercih edilmesi, savunmacının niyetinin orantılı ve gerekli olduğu yönünde değerlendirilebilir. Ancak, saldırganın silahlı olması veya hayati tehlike yaratması halinde less-lethal mühimmatın yetersiz kalması ciddi risk doğurur. 

Az ölümcül mühimmat çoğunlukla düşük basınçlı olduğundan otomatik silahları (özellikle kinetik türü) kurmayabilir. Özelikle silahlı yada uyuşturucu etkisindeki saldırganı durduramadığınız takdirde, gerçek mühimmat yükleyip, atıncaya kadar geçen süre hayatınıza mal olabilir. Ayrıca, plastik mermi ve şevrotinlerin geri sekip sizede zarar verme olasılığını da gözardı etmemek gerekir.

Ev savunmasında less-lethal mühimmat kullanımı, ölüm riskini azaltmak isteyen bireyler için önemli bir alternatif olarak görülebilir. Bununla birlikte, durduruculuk gücü sınırlı olduğundan tek başına kesin çözüm değildir. En uygun yaklaşım, bireyin yasal çerçevede hareket etmesi, güvenlik stratejisini çeşitlendirmesi ve gerekirse ölümcül mühimmatla birlikte yapabileceklerini planlaması ve değerlendirmesidir

Saygılar]]>
Forumda ABD'den ithal "Ev savunması" konusu her geçtiğinde, bazı forumdaşlarımız hemen plastik mermi kullanımını gündeme getiriyor. Evet, kimsenin karşınızda saldırgan biri de olsa, hayatına son vermek istemediğini anlıyorum. Hem vicdani hem hukuki endişeleri de anlıyorum . Ama, amaç saldırganı durdurmak olduğunda, başta "öldürmeyen" (Non-lethal), sonralarda "Az Öldürücü" (Less-lethal) diye nitelendirilen plastik mühimmatın yararsızlığını, hatta zararlarını dile getirme ihtiyacı duydum.

1960’lı yıllarda ABD ve Avrupa’da toplumsal olayların artması, güvenlik güçlerini ölümcül olmayan müdahale yöntemleri aramaya yöneltti. Bu dönemde ilk defa “non-lethal weapons” (ölümcül olmayan silahlar) kavramı ortaya çıktı.
İlk örnekler:

• Kauçuk mermiler (İngiltere, Kuzey İrlanda’da 1970’lerde kullanıldı).
  
• Plastik mermiler.
  
• Göz yaşartıcı gaz (CS gazı).
  
• Ses bombaları.
  
• Tazer (elektro-şok) tabancaları
  

Amaç: Kalabalık kontrolünde ölüm oranlarını düşürmek, kolluk kuvvetine “ölümcül olmayan” bir seçenek sunmaktı.

Ancak uygulamada Sorunlar ortaya çıktı: “Non-lethal” yani “ölümcül olmayan” adı, gerçek hayatta yanıltıcı oldu.
Çünkü bu mühimmatlar yanlış mesafede, yanlış hedef bölgesine (baş, göğüs vb.) isabet ettiğinde ölümcül yaralanmalara yol açtı. Örneğin Kuzey İrlanda’da kauçuk mermiyle çok sayıda sivil ölümü rapor edildi. ABD’de bean bag fişekleri kafa travması ve iç organ yaralanmalarına sebep oldu.
Dolayısıyla, “non-lethal” ifadesi teknik olarak doğru değildi.

1990’lı yıllardan itibaren güvenlik literatüründe “non-lethal” yerine “less-lethal” (daha az ölümcül) kavramı kullanılmaya başlandı.
Bu değişimin nedenleri:

1. Hukuki doğruluk: Hiçbir mühimmat %100 ölümcül olmayan değildir; sadece ölüm riski daha düşüktür.
   
2. Etik sorumluluk: Kolluk kuvvetleri, ölüm ihtimalini tamamen ortadan kaldırmadıklarını kabul etti.
   
3. Bilimsel kesinlik: Balistik testlerde lastik mermi, bean bag, gaz mühimmatı gibi araçların ölümcül sonuç doğurabileceği kanıtlandı.
   

Günümüzde NATO, ABD Adalet Bakanlığı ve birçok güvenlik kurumu, artık “less-lethal” terimini kullanmaktadır. “Non-lethal” hâlâ halk arasında duyulsa da, resmi belgelerde yerini “less-lethal” kavramına bırakmıştır.

Az ölümcül mühimmatların günümüzdeki Modern sınıflandırması şöyle:

• Kinetik Etkili Mühimmat: Lastik mermi, plastik mermi, bean bag.
  
• Kimyasal Ajanlar: OC (biber gazı), CS gazı.
  
• Elektroşok Sistemleri: Taser mühimmatı.
  

Önce biraz "Balistik Bilgi" paylaşayım:

İnsan derisini (en zayıf noktalarında) delebilmek için yaklaşık 60-70 m/s (metre/saniye) (200-230 fps)  hız yeterli olabilir. Bu, bazı havalı tüfeklerin ve yüksek güçlü havalı tabancaların menzilindedir. Deriyi delmek için gereken kinetik enerji için genel bir eşik 10-15 Joule civarında kabul edilir. Ancak bu, merminin şekil, biçim, ağırlığı gibi faktörlere bağlı olarak büyük ölçüde değişir.

Kemik kırmak, özellikle büyük ve yoğun kemikler için çok daha fazla enerji gerektirir. Küçük/kırılgan kemikleri (burun, kaburga) kırmak için ~80-100 m/s yeterli olabilirken, büyük bir kemik (uyluk kemiği) için 120-150 m/s ve üzeri hızlar gerekebilir. Kemik kırma için gereken enerji genellikle 50-100 Joule'den başlar ve çok daha yükseklere çıkabilir. Örneğin, bir uyluk kemiğini kırmak için 200 Joule civarında bir enerji gerekebilir.


Yukarıdaki tabloya bakarsanız az öldürücü mühimmatların ev içi yakın mesafede deriyi delecek, hatta kemik kıracak kadar hız ve enerjiye sahip olduklarını görürsünüz. Göze gelirse kör eder hatta okülo-kardiyak refleks ile kalbi durdurabilir, kaburga arasında göğüse girerse kalbe ulaşabilir, akciğerleri delebilir (pnömotoraks). Kasıkta ve uyluk iç yüzünde başparmak kalınlığına yakın bir atar damar var (Femoral arter) delinirse feci kanar, karın derisini delerse ayrı sorun...

Az öldürücü (Türkçesi komik bir ifade) mühimmatın, hiç de tehlikesiz olmadığını gösteren, balistik jel ve kontrplak üzerinde etkisini araştıran güzel bir video var. İzlerseniz göreceksiniz ki, sanıldığı kadar masum değil:



Türk hukuk sisteminde az öldürücü mühimmat gri alanda yer alıyor. Her ne kadar ben öldürmek kastıyla atmadım deseniz de, ateşli silahla ağır yaralanma veya ölüm durumunda niyetiniz sizi kurtarmıyor. Bu konuda sayın ceycey hukukçu kimliğiyle herhalde bir açıklama yapar.

Türk Ceza Kanunu’nun meşru müdafaa hükümleri, savunmanın saldırıyı defedecek ölçüde yapılmasına izin vermektedir. Ölümcül mühimmat yerine less-lethal seçeneklerin tercih edilmesi, savunmacının niyetinin orantılı ve gerekli olduğu yönünde değerlendirilebilir. Ancak, saldırganın silahlı olması veya hayati tehlike yaratması halinde less-lethal mühimmatın yetersiz kalması ciddi risk doğurur. 

Az ölümcül mühimmat çoğunlukla düşük basınçlı olduğundan otomatik silahları (özellikle kinetik türü) kurmayabilir. Özelikle silahlı yada uyuşturucu etkisindeki saldırganı durduramadığınız takdirde, gerçek mühimmat yükleyip, atıncaya kadar geçen süre hayatınıza mal olabilir. Ayrıca, plastik mermi ve şevrotinlerin geri sekip sizede zarar verme olasılığını da gözardı etmemek gerekir.

Ev savunmasında less-lethal mühimmat kullanımı, ölüm riskini azaltmak isteyen bireyler için önemli bir alternatif olarak görülebilir. Bununla birlikte, durduruculuk gücü sınırlı olduğundan tek başına kesin çözüm değildir. En uygun yaklaşım, bireyin yasal çerçevede hareket etmesi, güvenlik stratejisini çeşitlendirmesi ve gerekirse ölümcül mühimmatla birlikte yapabileceklerini planlaması ve değerlendirmesidir

Saygılar]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=985 Thu, 04 Sep 2025 10:47:35 +0300 barisss]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=985 Geçtiğimiz günlerde MKE'de satılıp elimde bulunan fişeklerle chrono ölçümü yapma fırsatı buldum.
Bu testler aşağıdaki 4 farklı tabanca ile  her fişekten 3'er atış gerçekleştirildi. Test sonuçları ve ortam bilgileri (irtifa, sıcaklık vs testte yer almaktadır.)
CANİK SFT PRO
CANİK SF METE
CANİK MC9 PRIME
DERYA DY9


Saygılarımla]]> Geçtiğimiz günlerde MKE'de satılıp elimde bulunan fişeklerle chrono ölçümü yapma fırsatı buldum.
Bu testler aşağıdaki 4 farklı tabanca ile  her fişekten 3'er atış gerçekleştirildi. Test sonuçları ve ortam bilgileri (irtifa, sıcaklık vs testte yer almaktadır.)
CANİK SFT PRO
CANİK SF METE
CANİK MC9 PRIME
DERYA DY9


Saygılarımla]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=984 Tue, 02 Sep 2025 16:59:07 +0300 Sabri]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=984
Mutlaka balistik jel ağır çekim videoları izlemişsinizdir. Muhtemelen, jel olarak ölçülen penetrasyon derinliği ve yara boşluğu ile ilgili birkaç grafikten daha fazlasını okumuşsunuzdur.

Balistik jelin insan vücudunun tam bir kopyası olmadığı doğrudur, ancak insan kas dokusunun adil bir taklididir. Ve üzerine bir bez örterseniz, belirli bir merminin, altındaki sahte dokuya nüfuz etmeden önce farklı malzeme türlerine ve kalınlıklarına nasıl nüfuz edeceği konusunda iyi bir fikir edinebilirsiniz. Balistik jel size her şeyi söyleyemez, ancak kendini savunma mühimmatı seçme konusunda karar vermenize yardımcı olacak önemli bilgiler sağlayabilir.

Eski forumda bu konu ile ilgili bir yazı yazmış, sığır jelatininden balistik jelin nasıl yapıldığını video ile de anlatmış,  forumdan Sayın XIII  ile yivsiz fişeklerle yaptığımız, çalışmayı da bu yazıya eklemiştim. Ancak maalesef eski forumun tüm kayıtlarına ulaşamıyoruz.

Bu kez de forumumuzdan Sn. Kanuni ile birlikte piyasada mevcut tüm 9 mm fişekleri balistik jel testine tabi tutmak gibi uzun soluklu, meşakkatli ve maliyetli bir işe giriştik. (Bu konuda LuckyGunner sitesinde kapsamlı bir test var, ancak ABD de kullanılan mühimmatların hepsi HollowPoint mermi ve bu testte bizdeki FMJ mermiler hiç yok. https://www.luckygunner.com/labs/self-de...tic-tests/ ) 

Öncelikle testi uygulayacağımız test ortamını yaratmamız gerekiyordu. Sığır jelatininden FBI standartlarında balistik jel yapabiliyoruz. Ancak jelin +4 - +10 dereceler arasında sıcaklıkta test yapma zorunluluğu var. Nakli ancak buz kutusundan mümkün ve şu sıralar havalar sıcak. Ayrıca bu jeli tek sefer kullanabiliyorsunuz. Enflasyon nedeniyle sığır jeli pahalandı. Test için 240-250 Bloom kıvamda saf jel bulmak ayrı sorun. Saflık derecesi şeffaflığını etkiliyor. Clear Ballistics jeli gibi şeffaflık elde etmek pek mümkün değil.

FBI bu konuda katı protokollar uygulamaktadır. Testte kullanılacak Jel bloğu +4 ile +10 santigrat derecede olmalı, soğuk alandan alındıktan sonra 20 dakika içinde kullanılmalı. Kalibrasyon testi olarak da .177 kalibre (4.5 mm) havalı silahtan 180 m/s (590 fps) hızda atılan 10 adet  çelik bilyelerin 8-8,5 cm kadar içeri girmesi gerekir. 

Elimde geçmişten kalma 1200 Gm. kadar Sığır jelatini vardı. Şeffaflık sağlamak için %3 lük Hidrojen Peroksit (%5 oranında) ekledik ve jeli eziyetle yaptım:

Eziyeti, elektrikli blender işlem esnasında iflas ettiğinden, uzun süre el mikseri ile jelatini eritmek için kas gücü harcamak ve yorgunluk. 

Neyse +4 derecede 24 saat tuttuk (48 saat olsa daha iyiydi). 15x15x50 cm kalıbın duyarlarını iyi yağlayamadığımdan olacak, kalıptan çıkarırken jel ikiye bölündü. Evde havalı tabanca ile test edelim dedik. Maalesef benim elimdeki Swiss arms .177 bilye atan Beretta FS92 klonu yeni CO2 tüpüyle maalesef 375 fps hızının üstüne çıkamıyor. (FBI 590 +/- 5 fps istiyor). Malum yapay zekalar bilmedikleri konuda palavra sıkma (hallüsinasyon ve fabulasyon) ile ünlü. Sn. Kanuni ChatGPT ve DeepSeek yapay zekalarını kapıştırdı. Sonuçta 320 fps için BB nin jel penetrasyonunda 2,5 cm üzerinde anlaştılar. Bizim jele attık 5 cm penetrasyon var, jel biraz yumuşak demek.

Piyasada bu testi yapabileceğimiz Crossman, Hatsan ve Zoraki marka yaylı-kurmalı havalı tabancalar var. Ama ilk ikisi BB değil paraşüt tarzı pellet atıyor. Zoraki uygun ama o da yivli namlu. Bir de bunlar 7.5 jül üstü enerjisi olunca yasalara göre ruhsat alma zorunluluğu var. Biz de yasalara uygun davranmakla yükümlüyüz. Eğer forumdaşlarımızdan .177 BB yi 590 fps hızda atan düz namlulu (smoothbore) havalı tabancası olan varsa ilerki testler için ödünç veya satın almak istiyoruz.

Neyse, geldik ikinci zorluğa. Günümüzde hepinizin malumu meskun mahal dışı yer bulmak sorun. Orman alanlarına yangınlar nedeniyle girmek yasak. Google Earth de bulduğumuz benim köye 2,5 km mesafede her türlü ölçümde meskun mahal dışı 100 m çapında bir yangın havuzu var. Çevresinde zaten bu seneki yangınlarda bitki bırakmamış. Havuz da kurumuş. Ama 30 m kadar çok dik bir yamaç tırmanıp, bir o kadar da inmek, ayrıca onca ağır malzemeyi buraya taşımak da bizi bitirdi. Taşikardi nedeniyle her ikimizde bilim uğruna mortu çekecek hale geldik.

Sonuçta teşkilatı kurup ilk deneme testimizi yaptık, aşağıdaki videoda izleyebilirsiniz:



FBI standartlarına uygun 10 yarda (3 metre) mesafeden atışlarımızı yaptık. İlk atış Sterling Luger 115 grain ile. Dış duvara biraz yakın gitmiş olarak geçici kaviteyi, sonrasında kalıcı kaviteyi izlemek mümkün. Daha sonraki mermilerde bu görüntüyü yakalayamadık. Arkaya koyacak ikinci bir jelimiz olmadığından (50 cm boyu var = 20 inç) delip geçen mermileri yakalayamadık. (Bir YouTube videosunda FMJ mermiler ardışık iki jel içinde 24-26 inç mesafe gidiyordu) 

Bu testten çıkardığımız sonuç 240 Bloom Saf Sığır jelatini  bulsak bile şeffaflık konusunda yeterlilik pek olmayacak, görüntü kalitesi kayda geçmek için yeterli olmayacak. Jelin standardizasyon testi için uygun havalı tabanca bulmamız lazım. Yoksa testin güvenilirliği azalacak.

İkinci projemiz ŞEFFAF sentetik Balistik jel yapmak. (Bugünün ithalat rejiminde ABD'den Clear Ballistics Gele getirtmek hem çok pahalı hemde büroksasisi engel). ChatGPT ve DeepSeek yapay zekalarını kapıştırarak biri yerli 3 bilimsel makale bulduk. Ayrıca bu konuda bir ABD  patent başvurusuna da ulaştık. 

Şeffaf Balistik jelin nasıl yapılacağı konusunda tüm bilgilere şu anda sahibiz. Plastisol ile yapılan formüller FBI standartına uymuyor. Likid parafin ve bazı polimerler ile bunu yapabiliriz. Üstelik bir kez yapınca eritip eritip 10-15 belki daha fazla kullanma imkanı var, ayrıca sıcaklık ile ilgili nakil sorunu yok ve cam gibi şeffaf. Ancak 140-180 santigrad derece ısıda çalışacak 15-20 litrelik  bir ben-mari ve çok iyi bir karıştırıcıya ihtiyacımız var. Sanırım onları da biz imal edeceğiz. Kimyasalların bazılarını zorlukla temin ettik (Bazıları ülkemizde yok) . Yavaş yavaş toparlayacağız. Başarabilirsek, çok iyi bir test olacağını düşünüyoruz. Zor olanı hemen yaparız, imkansız biraz zaman alır...

Sağlıcakla kalın]]>
Mutlaka balistik jel ağır çekim videoları izlemişsinizdir. Muhtemelen, jel olarak ölçülen penetrasyon derinliği ve yara boşluğu ile ilgili birkaç grafikten daha fazlasını okumuşsunuzdur.

Balistik jelin insan vücudunun tam bir kopyası olmadığı doğrudur, ancak insan kas dokusunun adil bir taklididir. Ve üzerine bir bez örterseniz, belirli bir merminin, altındaki sahte dokuya nüfuz etmeden önce farklı malzeme türlerine ve kalınlıklarına nasıl nüfuz edeceği konusunda iyi bir fikir edinebilirsiniz. Balistik jel size her şeyi söyleyemez, ancak kendini savunma mühimmatı seçme konusunda karar vermenize yardımcı olacak önemli bilgiler sağlayabilir.

Eski forumda bu konu ile ilgili bir yazı yazmış, sığır jelatininden balistik jelin nasıl yapıldığını video ile de anlatmış,  forumdan Sayın XIII  ile yivsiz fişeklerle yaptığımız, çalışmayı da bu yazıya eklemiştim. Ancak maalesef eski forumun tüm kayıtlarına ulaşamıyoruz.

Bu kez de forumumuzdan Sn. Kanuni ile birlikte piyasada mevcut tüm 9 mm fişekleri balistik jel testine tabi tutmak gibi uzun soluklu, meşakkatli ve maliyetli bir işe giriştik. (Bu konuda LuckyGunner sitesinde kapsamlı bir test var, ancak ABD de kullanılan mühimmatların hepsi HollowPoint mermi ve bu testte bizdeki FMJ mermiler hiç yok. https://www.luckygunner.com/labs/self-de...tic-tests/ ) 

Öncelikle testi uygulayacağımız test ortamını yaratmamız gerekiyordu. Sığır jelatininden FBI standartlarında balistik jel yapabiliyoruz. Ancak jelin +4 - +10 dereceler arasında sıcaklıkta test yapma zorunluluğu var. Nakli ancak buz kutusundan mümkün ve şu sıralar havalar sıcak. Ayrıca bu jeli tek sefer kullanabiliyorsunuz. Enflasyon nedeniyle sığır jeli pahalandı. Test için 240-250 Bloom kıvamda saf jel bulmak ayrı sorun. Saflık derecesi şeffaflığını etkiliyor. Clear Ballistics jeli gibi şeffaflık elde etmek pek mümkün değil.

FBI bu konuda katı protokollar uygulamaktadır. Testte kullanılacak Jel bloğu +4 ile +10 santigrat derecede olmalı, soğuk alandan alındıktan sonra 20 dakika içinde kullanılmalı. Kalibrasyon testi olarak da .177 kalibre (4.5 mm) havalı silahtan 180 m/s (590 fps) hızda atılan 10 adet  çelik bilyelerin 8-8,5 cm kadar içeri girmesi gerekir. 

Elimde geçmişten kalma 1200 Gm. kadar Sığır jelatini vardı. Şeffaflık sağlamak için %3 lük Hidrojen Peroksit (%5 oranında) ekledik ve jeli eziyetle yaptım:

Eziyeti, elektrikli blender işlem esnasında iflas ettiğinden, uzun süre el mikseri ile jelatini eritmek için kas gücü harcamak ve yorgunluk. 

Neyse +4 derecede 24 saat tuttuk (48 saat olsa daha iyiydi). 15x15x50 cm kalıbın duyarlarını iyi yağlayamadığımdan olacak, kalıptan çıkarırken jel ikiye bölündü. Evde havalı tabanca ile test edelim dedik. Maalesef benim elimdeki Swiss arms .177 bilye atan Beretta FS92 klonu yeni CO2 tüpüyle maalesef 375 fps hızının üstüne çıkamıyor. (FBI 590 +/- 5 fps istiyor). Malum yapay zekalar bilmedikleri konuda palavra sıkma (hallüsinasyon ve fabulasyon) ile ünlü. Sn. Kanuni ChatGPT ve DeepSeek yapay zekalarını kapıştırdı. Sonuçta 320 fps için BB nin jel penetrasyonunda 2,5 cm üzerinde anlaştılar. Bizim jele attık 5 cm penetrasyon var, jel biraz yumuşak demek.

Piyasada bu testi yapabileceğimiz Crossman, Hatsan ve Zoraki marka yaylı-kurmalı havalı tabancalar var. Ama ilk ikisi BB değil paraşüt tarzı pellet atıyor. Zoraki uygun ama o da yivli namlu. Bir de bunlar 7.5 jül üstü enerjisi olunca yasalara göre ruhsat alma zorunluluğu var. Biz de yasalara uygun davranmakla yükümlüyüz. Eğer forumdaşlarımızdan .177 BB yi 590 fps hızda atan düz namlulu (smoothbore) havalı tabancası olan varsa ilerki testler için ödünç veya satın almak istiyoruz.

Neyse, geldik ikinci zorluğa. Günümüzde hepinizin malumu meskun mahal dışı yer bulmak sorun. Orman alanlarına yangınlar nedeniyle girmek yasak. Google Earth de bulduğumuz benim köye 2,5 km mesafede her türlü ölçümde meskun mahal dışı 100 m çapında bir yangın havuzu var. Çevresinde zaten bu seneki yangınlarda bitki bırakmamış. Havuz da kurumuş. Ama 30 m kadar çok dik bir yamaç tırmanıp, bir o kadar da inmek, ayrıca onca ağır malzemeyi buraya taşımak da bizi bitirdi. Taşikardi nedeniyle her ikimizde bilim uğruna mortu çekecek hale geldik.

Sonuçta teşkilatı kurup ilk deneme testimizi yaptık, aşağıdaki videoda izleyebilirsiniz:



FBI standartlarına uygun 10 yarda (3 metre) mesafeden atışlarımızı yaptık. İlk atış Sterling Luger 115 grain ile. Dış duvara biraz yakın gitmiş olarak geçici kaviteyi, sonrasında kalıcı kaviteyi izlemek mümkün. Daha sonraki mermilerde bu görüntüyü yakalayamadık. Arkaya koyacak ikinci bir jelimiz olmadığından (50 cm boyu var = 20 inç) delip geçen mermileri yakalayamadık. (Bir YouTube videosunda FMJ mermiler ardışık iki jel içinde 24-26 inç mesafe gidiyordu) 

Bu testten çıkardığımız sonuç 240 Bloom Saf Sığır jelatini  bulsak bile şeffaflık konusunda yeterlilik pek olmayacak, görüntü kalitesi kayda geçmek için yeterli olmayacak. Jelin standardizasyon testi için uygun havalı tabanca bulmamız lazım. Yoksa testin güvenilirliği azalacak.

İkinci projemiz ŞEFFAF sentetik Balistik jel yapmak. (Bugünün ithalat rejiminde ABD'den Clear Ballistics Gele getirtmek hem çok pahalı hemde büroksasisi engel). ChatGPT ve DeepSeek yapay zekalarını kapıştırarak biri yerli 3 bilimsel makale bulduk. Ayrıca bu konuda bir ABD  patent başvurusuna da ulaştık. 

Şeffaf Balistik jelin nasıl yapılacağı konusunda tüm bilgilere şu anda sahibiz. Plastisol ile yapılan formüller FBI standartına uymuyor. Likid parafin ve bazı polimerler ile bunu yapabiliriz. Üstelik bir kez yapınca eritip eritip 10-15 belki daha fazla kullanma imkanı var, ayrıca sıcaklık ile ilgili nakil sorunu yok ve cam gibi şeffaf. Ancak 140-180 santigrad derece ısıda çalışacak 15-20 litrelik  bir ben-mari ve çok iyi bir karıştırıcıya ihtiyacımız var. Sanırım onları da biz imal edeceğiz. Kimyasalların bazılarını zorlukla temin ettik (Bazıları ülkemizde yok) . Yavaş yavaş toparlayacağız. Başarabilirsek, çok iyi bir test olacağını düşünüyoruz. Zor olanı hemen yaparız, imkansız biraz zaman alır...

Sağlıcakla kalın]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=947 Tue, 22 Jul 2025 10:00:37 +0300 Sabri]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=947


Bu, silah yazarlığıyla uğraşan bizlerin sıkça karşılaştığı bir sorudur: “Kendini savunma amaçlı bir tabanca için en iyi kalibre hangisidir?” Benden bir ila üç rakamdan oluşan basit bir cevap bekleyenler hayal kırıklığına uğrayacaktır. Çünkü onların basit sorusuna, karmaşık bir soruyla karşılık veririm: “Taşımaktan sıkılmayacağın kadar rahat olan bir tabancada, isabetli ve yetkin bir şekilde ateş edebildiğin en güçlü fişek hangisi?” Bu sorunun cevabı kişiye göre değişir. Bazıları için bu, tam boy bir .357 Magnum ya da 10 mm Auto olabilir. Diğerleri için 9 mm boyutundaki tabancalarda sunulan modern .380 ACP’lerdir. Bazı durumlarda ise cevap, .22 LR olur.

Birçok kolluk kuvveti .40 S&W kalibresinden 9 mm Luger’a geçtiğinde, internet forumları “9 mm’nin balistik olarak .40 S&W kadar iyi olduğunu” iddia eden tartışmalarla dolup taştı. Hayır, .40 S&W daha büyük çapta ve daha ağır bir mermiyi daha yüksek hızla gönderen bir fişektir. Bu basit fizik. Ancak kolluk kuvvetleri için tercih edilecek kalibreyi belirleyen yalnızca balistik değildir. Mermi maliyeti, silahların hizmet ömrü ve personelin kısa sürede yeterli isabet oranına ulaşabilme becerisi gibi faktörler de değerlendirmeye alınır. Tüm bu nedenlerle 9 mm gitgide daha fazla tercih edilmeye başlandı.

Kendini savunma amacıyla silah taşıyan siviller de benzer faktörleri değerlendiriyor: Mermi fiyatı, bulunabilirlik vs. Ancak en önemli kıstas, güvenilir bir silahla hedefe tutarlı şekilde isabet ettirebilmektir. Mermi hedefe ulaşmadıysa, balistik avantajların hiçbir önemi kalmaz. Beş tane tam isabetli .22 LR, hedefi tamamen ıskalayan bir adet .44 Magnum’dan daha etkilidir. Ünlü kanun adamı Bill Jordan’ı serbestçe alıntılamak gerekirse: Balistik önemlidir ama nihai olan isabettir.

Geri tepme, isabeti olumsuz etkileyebilecek faktörlerden biridir. Güç spektrumunun alt sınırlarında yer alan .380 ACP gibi fişekler bile günümüzdeki ultra hafif, mikro kompakt tabancalarla kullanıldığında hissedilir düzeyde geri tepme yaratabilir. Geri tepmenin az olması, .22 LR’nin isabet açısından en büyük avantajıdır. .22 LR’nin bir kendini savunma fişeği olarak uygun olup olmadığı konusu sayısız dijital ve basılı mecrada defalarca tartışılmıştır.

Bu yazının amacı, .22 LR’nin “en iyi” savunma fişeği olduğunu iddia etmek değildir. Hatta daha güçlü fişekleri rahatlıkla kullanabilen çoğu silah sahibi için iyi bir tercih olduğunu bile söylemiyoruz. Ancak bazı atıcılar için .22 LR, birincil ya da yedek tabanca olarak en uygun seçenek olabilir. Eğer durum buysa, bu kişilerin iş için en uygun fişek ve tabancayı seçmeleri gerekir. Bu amaçla hazırladığımız iki bölümlük seride, hem Federal Punch .22 LR ve Winchester Silvertip .22 LR gibi savunma için tasarlanmış fişekleri hem de bu fişeği kullanmak üzere özel olarak üretilmiş Smith & Wesson Model 43C tabancasını inceleyeceğiz.



.22 kenardan ateşlemeli (rimfire) fişeklerin, kendini savunma amaçlı kullanım açısından uzun bir geçmişi vardır. Bu fişek, 1857 yılında Smith & Wesson tarafından tanıtıldı; ilk tabancaları olan Model 1’i bu küçük kenardan ateşlemeli fişekle uyumlu olarak ürettiler. Bu zarif tabanca, ne askeri ne de kolluk kuvvetlerine yönelikti. Tamamen sivil özsavunma amacıyla tasarlanmıştı. Silindiri yedi adet kendi içerisinde barut, mermi ve kapsülü barındıran .22 rimfire fişek alabiliyordu. Bu, o dönemde yaygın olan tek atışlık tabancalara veya her biri için ayrı ayrı mermi çekirdeği, barut ve kapsül doldurulması gereken beş ya da altı atışlık barutlu revolver’lara kıyasla belirgin bir ateş gücü avantajı sağlıyordu. Her ne kadar .22 Short (daha sonra bu ismi aldı) kara barut fişeğinin balistik performansı zayıf olsa da (29 grain’lik mermileri sadece 800 fps hızla fırlatıyor ve yaklaşık 44 ft-lbs enerji sağlıyordu), bu tabanca yakın mesafede bir “son çare” silahı olarak iş görüyordu.

Yıllar geçtikçe, .22 rimfire fişeğin performansı arttı. 1871’de “Long” versiyonu tanıtıldı, onu 1884’te “Long Rifle” fişeği takip etti. Bugün en yaygın olan Long Rifle (LR) .22 rimfire fişeği, orijinal .22 Short’un gücünü neredeyse üç katına çıkardı. Kapsüllü fişek teknolojisi geliştikçe daha güçlü mermiler piyasaya sürüldü ve bunlar da .22 rimfire gibi hızlı doldurma avantajlarına sahipti. Ancak .22 LR yine de özsavunma amaçlı kullanımda popülerliğini korudu. Bu kalibrede çok sayıda küçük ve uygun fiyatlı tabanca mevcuttu. Kırsal bölgelerde ise .22 kalibre tüfekler hem sofraya et koymak, hem haşaratla mücadele etmek, hem de potansiyel iki ayaklı tehditleri caydırmak için çok yönlü olarak kullanıldı.

.22 LR modern dönemde askeri ve kolluk kuvveti kullanımında da yer buldu, özellikle ses seviyesi ya da aşırı delip geçme gibi faktörlerin önemli olduğu durumlarda. Susturucu takıldığında çok sessiz çalışması sayesinde, II. Dünya Savaşı sırasında ABD Stratejik Hizmetler Ofisi (OSS) ve İngiliz Özel Operasyonlar İdaresi (SOE) gibi istihbarat kurumları tarafından kullanıldı. Aynı savaşta uzun menzilli Amerikan bombardıman uçağı mürettebatına, hayatta kalma silahı olarak Stevens 22-410 (tüfek ve av tüfeği kombinasyonu) verilmişti. Mürettebata, savunma amacıyla kullanmaları gerekirse diye tam metal kovanlı .22 LR mermiler de temin edilmişti.

Savaş sonrası dönemde de askeri ve kolluk kuvvetleri .22 LR’yi kullanmaya devam etti. U-2 casus uçağı pilotları, susturuculu High Standard marka .22 kalibre tabanca taşıyordu. 1970’lerde İngiliz ordusu, Kuzey İrlanda’daki askerlerine, görev dışı zamanlarda özsavunma amacıyla kullanmaları için .22 kalibre Walther PP (L66A1 olarak adlandırıldı) tabancalar verdi. İsrail de .22 LR’yi çeşitli kolluk ve askeri görevlerde kullandı. İsrailli hava güvenlik görevlileri, .22 LR kalibreli Beretta Model 71 tabancalar taşıdı ve bu silahları, silahlı teröristlerin uçak kaçırma girişimlerine karşı başarıyla kullandı. İsrail ayrıca ArmaLite AR-7 hayatta kalma tüfeğinin bir versiyonunu modifiye ederek F-4 Phantom pilotları için “kişisel savunma silahı” haline getirdi.


Ateşli silahlar alanında teknolojik ilerlemeler yavaş yavaş devam etse de, son yirmi yıldaki en büyük devrimlerden biri mühimmat alanında yaşandı. Modern barut ve mermi tasarımlarındaki gelişmeler, eskiden “modası geçmiş” ya da “yetersiz” kabul edilen .32 S&W veya .32 ACP gibi fişekleri, özsavunma için geçerli seçenekler hâline getirdi. Son dönemde .22 Winchester Magnum fişeği de ciddi biçimde özsavunma amaçlı kullanımlar için değerlendirmeye alındı; birçok üretici, bu kenardan ateşlemeli fişek için üst düzey savunma serilerinde özel mühimmatlar geliştirmeye başladı.

2021 yılında, Federal ve Winchester olmak üzere iki mühimmat üreticisi, özellikle özsavunma uygulamaları için tasarlanmış .22 LR fişeği tanıttı. Bu iki fişek, işleyiş açısından farklı yaklaşımlar benimsemektedir. Federal Punch .22 LR, yaygın gizli taşımaya uygun kısa namlulu tabancalardan ateşlendiğinde, FBI’ın belirlediği balistik jelatin içinde 12 inç (yaklaşık 30 cm) penetrasyon standardını karşılayacak şekilde tasarlanmıştır.

Standart .22 rimfire fişeğinde bulunan yağlanmış kurşun mermi yerine, Punch fişeğinde kurşun çekirdek üzerine nikel kaplamalı, 29 grain ağırlığında ve düz uçlu (flat-nose) bir mermi kullanılır. Öte yandan, Winchester Silvertip .22 LR, kaplamalı, bölünmüş uçlu (segmented hollow point) bir mermiye sahiptir ve bu mermi 37 grain ağırlığındadır. Bu mermi, hedefe çarptığında dört parçaya ayrılacak şekilde tasarlanmıştır: üç “yaprak” parça ilk yara kanalını oluştururken, merminin taban kısmı daha derine doğru nüfuz etmeye devam eder.


Özsavunma için geliştirilen bu iki .22 LR fişek, farklı tasarım yaklaşımları benimser. Federal Punch .22 LR (solda), maksimum delici etki sağlamak amacıyla tam nikel kaplamalı düz uçlu (flat-nose) bir mermi tasarımına sahiptir. Winchester Silvertip .22 LR (sağda) ise, hedefe çarptığında üç “yaprak” oluşturarak ilk yara kanalını meydana getiren ve merminin taban kısmının daha derine nüfuz etmeye devam ettiği kaplamalı, bölünmüş uçlu (segmented hollow-point) bir mermi kullanır.

Federal Premium Punch .22 LR, özellikle delici etki için tasarlanmıştır. Fabrika testlerinde, bu mermi %10 yoğunluktaki balistik jelatin içinde 13,75 inç (yaklaşık 35 cm) penetrasyon sağlamıştır. (Fotoğraf: Federal Ammunition)


Her iki fişek de kısa namludan çıkan hıza göre optimize edilmiştir. Federal, 2 inçlik namludan 1070 fps hız iddia ederken, Smith & Wesson Model 43C’nin 1,875 inç namlusundan Punch fişeğiyle yapılan ölçümde 1196 fps ortalama hız elde edilmiştir. Aynı tabancadan, Silvertip fişeği 1008 fps hız üretmiştir; bu, Winchester’ın 3,5 inç namludan elde edileceğini belirttiği 1080 fps fabrika verisinin biraz altındadır.

İsabet testlerinde Smith & Wesson Model 43C, Punch fişeğiyle 7 yard (yaklaşık 6,4 metre) mesafede yapılan beş atışlık gruplarda yaklaşık 2 inç altı, Silvertip fişeğiyle ise yaklaşık 1,5 inç altı grupman elde etmiştir.

.22 LR’nin özsavunmada kullanılmasındaki sorunlardan biri güvenilirliktir. Toplu paket (bulk pack) .22 LR fişek kullanan herkesin bildiği gibi, rimfire fişeklerde ara sıra ateşleme hatası yaşanır. Bu küçük kenardan ateşlemeli fişekler daha hassastır—sert kullanım kovanların ezilmesine, mermilerin eğilmesine veya kovan içindeki konumlarının bozulmasına neden olabilir. Bu zayıflıkları aşmak adına, Federal firması Punch .22 LR fişeğinin üretiminde sıkı kalite kontrol ve test uyguladığını belirtmektedir.

Ayrıca fişeğin kovanı, defalarca tak-çıkar işlemi gören savunma mühimmatında oluşabilecek korozyonu önlemek ve şarjör doldurma/boşaltma ile atım yatağından çıkarma işlemlerini kolaylaştırmak amacıyla nikel kaplıdır. Winchester da, Silvertip fişeğindeki kaplamalı mermilerin güvenilirliğe katkı sağladığını belirtmektedir.

Yaptığımız testler sırasında, her 50’lik kutuda yaklaşık bir adet Punch .22 LR fişeğinin, farklı tabancalarla birden fazla iğne darbesine rağmen ateşlenemediğini gözlemledik. Buna karşılık, Silvertip fişeklerin hiçbirinde ateşleme hatası yaşanmadı.


.22 LR kalibresindeki özsavunma tabancaları, özel olarak savunma amacıyla tasarlanmış modellerden, hedef atışı ve plinking (keyfi atış) için üretilmiş ama gerektiğinde bu role adapte edilebilecek silahlara kadar çeşitlilik gösterir. Yukarıdaki fotoğrafta soldan sağa görülen modeller şunlardır: Walther TPH, Glock 44, North American Arms (NAA) 22MC, Smith & Wesson 43C ve Walther P22.

Bu yazı dizisinin ikinci bölümünde de değineceğimiz gibi, .22 LR’yi özsavunmada kullanırken revolver (altıpatlar) tipi tabancaların belirli avantajları vardır. Ancak, yarı otomatik (semi-automatic) .22 LR savunma tabancaları da piyasada mevcuttur ve bazı kullanıcılar için oldukça cazip olacaktır. Bu nedenle hem Federal Punch hem de Winchester Silvertip fişeklerini yarı otomatik tabancalarda da test ettik.

Kullandığımız modellerde her iki fişek de sorunsuz şekilde çalıştı; bu modellere, daha önceki değerlendirmemizde 40 grain altı mermilerle sorun yaşadığı gözlemlenen Glock 44 de dahildi. Genel olarak, .22 LR kullanan yarı otomatik tabancalar seçici olma eğilimindedir—özellikle de kompakt boyutlular. Bu nedenle, özsavunma için .22 LR kullanan bir yarı otomatik tabanca tercih edecek olan kullanıcıların, kullanacakları mühimmatı güvenilirlik açısından iyice test etmeleri gerekir.

Peki, .22 LR'nin balistik performansı, insanların genellikle taşıdığı kısa namlulu tabancalarda kullanılan diğer popüler savunma kalibreleriyle nasıl karşılaştırılır? Aşağıdaki tabloda, popüler tabancalar ve fişeklerin balistik performanslarını karşılaştırdık.
Özellikle .22 WMR (Winchester Magnum Rimfire) kalibresine dikkat çekmek gerekir. Bu fişek ilk olarak haşarat avı için tasarlanmıştır, ancak tüfek uzunluğundaki namludan atıldığında .22 LR’nin namlu çıkış enerjisinin iki katından fazlasını sağlar. Ancak namlu boyu kısaldıkça, bu magnum avantajı da azalır.

İki inçlik bir namludan, her ikisi de 40 grain mermi taşıyan .22 LR ve .22 Magnum arasında hız farkı yaklaşık 100 fps, yani 14 ft-lbs enerji farkı kadardır.


Peki ya geri tepme? Bir atıcının bir silahın geri tepmeyi nasıl algıladığını nicel olarak ölçmek oldukça zordur. Namlunun gövdeye olan yüksekliği, kabza açısı ve boyutu, gövde malzemesi gibi faktörler, aynı kalibre ve ağırlıktaki farklı tabancalarda aynı miktardaki geri tepmenin çok farklı hissedilmesine neden olabilir.

.22 LR kalibresindeki bir silahın diğer savunma fişekleriyle kâğıt üzerindeki karşılaştırmasını yapabilmek için, hesaplanmış serbest geri tepme (free recoil) verisini kullandık.
Bu hesaplama; silahın ağırlığını, fişekteki mermi ve barut miktarını ve merminin çıkış hızını dikkate alır. Bu faktörlere dayanarak, aşağıdaki popüler özsavunma tabancası ve fişek kombinasyonları kullanılarak serbest geri tepme karşılaştırması yaptık:



Peki bu kâğıt üzerindeki sayılar “gerçek dünyaya” nasıl yansıyor? Enerjiyi ve geri tepme kuvvetini görsel olarak nicelendirmek ve karşılaştırmak için, bilimsel olmayan bir su bidonu testi yaptık. Bu testte iki farklı .22 LR özsavunma fişeğini, diğer yaygın özsavunma mühimmatları ve tabancalarıyla karşılaştırdık.

Elbette su bidonları balistik jelatini taklit etmez ve bu fişeklerin fabrika testlerini tekrar etmeye çalışmadık. Ancak farklı mühimmat türlerinin çarpma kuvveti ve penetrasyonunu görsel olarak, eşit şartlarda karşılaştırmak ve ayrıca mermiyi durdurabilecek bir ortam oluşturmak açısından bu test işe yarar bir yöntemdir.

Bidonlar, tabanca namlusundan 5 yard (yaklaşık 4,5 metre) mesafeye yerleştirildi. İlk olarak, bu mesafede mermilerin çarpma anındaki hızını ölçerek isabet ettikleri andaki enerjilerini belirledik. Ardından, mermilerin su bidonlarına çarptığı andaki tepkiyi ve tabancanın geri tepmelerini, referans ızgaralı bir arka plan önünde videoya kaydettik. Bu kayıtlar, makalenin başındaki videoda karşılaştırmalı olarak sunulmuştur.

Federal Punch .22 LR, tasarlandığı gibi yüksek penetrasyon kabiliyetini ortaya koydu. Üç bidonu delip geçti ve dördüncü bidonda durdu. Mermi bütünlüğünü korudu, herhangi bir hasar göstermedi; yalnızca namlu yiv izleri mermi üzerinde görüldü.

Winchester Silvertip .22 LR de tam olarak ilan edildiği gibi davrandı. Hollow point (oyuk uçlu) mermi ilk bidonda segmentlere ayrıldı; üç yapraktan ikisi ilk bidonda kaldı, biri yan taraftan dışarı çıktı. Yaklaşık 26 grain ağırlığındaki mermi tabanı, üçüncü bidona kadar ilerledi ve orada durdu.



Değerlendirmemizin bir parçası olarak, yeni .22 LR fişeklerin çarpma gücünü ve penetrasyon kabiliyetini kısa namlulu tabancalarda kullanılan diğer yaygın özsavunma fişekleriyle karşılaştırdığımız gayriresmî bir balistik testi yaptık. Testte su dolu bidonlar kullanıldı.

Testin geri kalan kısmında kullanılan .22 WMR Hornady Critical Defense, Federal Punch .380 ACP, 9 mm Luger ve .38 Special fişeklerin tamamı üçüncü bidonda durdu ve mermiler, üreticilerinin vaat ettiği şekilde genişleyerek deformasyona uğradı. Bu farklı fişeklerin hemen hemen aynı seviyede delici etki göstermesi, modern özsavunma mermi tasarımının ne denli mükemmelleştiğinin bir göstergesidir. Ancak aynı penetrasyon, aynı performans anlamına gelmez. Fişekler arasındaki geri tepme ve çarpma enerjisi farkı, test videomuzda açıkça görülebilir. Daha büyük mermi = daha yüksek enerji demektir, fakat bu güç, atıcıya daha fazla geri tepme olarak geri döner.

Peki, eğer özsavunma için kenardan ateşlemeli (.22 rimfire) bir silah kullanacaksanız, bu tür özel amaçlı fişekler ekstra maliyete değer mi? Bunu anlamak için kontrol amaçlı olarak Federal Champion .22 WMR fişeğini de bidon testine tabi tuttuk. Bu fişekteki 40 grain FMJ (tam metal kaplamalı) mermi beş bidonu delip geçti ve durmaksızın arka durdurucuya çarptı. Son bidonun çıkış deliğinde neredeyse hiç genişleme gözlenmedi.

Özsavunma mühimmatı, tek bir amaç doğrultusunda özel olarak tasarlanır ve performans avantajları, zaten performans ölçeğinin alt sınırlarında yer alan kenardan ateşlemeli fişekleri kişisel korunma amacıyla kullanıyorsanız çok daha kritik hâle gelir.

.22 LR’nin özsavunma için sunduğu avantajlar iki temel noktada toplanır: geri tepme ve mühimmat maliyeti. Kompakt bir tabancada dahi, .22 LR fişeğinden gelen geri tepme, ses ve barut gazı basıncı düşüktür. Bu da yaşlı, sakatlık geçirmiş ya da tecrübesiz atıcılar için büyük avantaj sağlar. Aynı zamanda hedefe yeniden toparlanma ve ikinci atışı yapma süresi daha kısa ve daha kolay olur.
Eğer “isabet nihai sonuçtur” diyorsak, bunun yolu bolca pratikten geçer.

Federal Punch .22 için 50’lik kutu tavsiye edilen perakende satış fiyatı (MSRP) 10.99 USD’dir. Karşılaştırma için: Federal Premium’un .38 Spl. +P Punch yüklemesi 20’lik kutu için 26.99 USD’dir. Winchester Silvertip .22 LR ise 50’lik kutu için 9.99 USD, buna karşılık şirketin Silvertip .38 Spl. yüklemesi 20’lik kutu için 25.99 USD’dir.

(Not: MSRP, yani “Üretici Tavsiyeli Satış Fiyatı,” ürünün gerçek mağaza fiyatından farklı olabilir.)
Yani sadece premium .22 özsavunma fişekleri, centerfire (orta ateşlemeli) muadillerine göre daha ucuz olmakla kalmaz, aynı zamanda .22 LR hedef fişekleri daha da büyük maliyet avantajı sağlar. Bu da kullanıcıların düzenli pratik yaparak yetkinleşmelerini daha ulaşılabilir hâle getirir.

Sonuç olarak, .22 LR fişeği belki balistik açıdan “en iyi” özsavunma seçeneği olmayabilir; fakat modern mühimmatlar —örneğin Federal Punch ve Winchester Silvertip— sayesinde, .22 rimfire fişeğini tercih etmek zorunda olan kullanıcılar için çok daha geçerli bir seçenek hâline gelmiştir.]]>


Bu, silah yazarlığıyla uğraşan bizlerin sıkça karşılaştığı bir sorudur: “Kendini savunma amaçlı bir tabanca için en iyi kalibre hangisidir?” Benden bir ila üç rakamdan oluşan basit bir cevap bekleyenler hayal kırıklığına uğrayacaktır. Çünkü onların basit sorusuna, karmaşık bir soruyla karşılık veririm: “Taşımaktan sıkılmayacağın kadar rahat olan bir tabancada, isabetli ve yetkin bir şekilde ateş edebildiğin en güçlü fişek hangisi?” Bu sorunun cevabı kişiye göre değişir. Bazıları için bu, tam boy bir .357 Magnum ya da 10 mm Auto olabilir. Diğerleri için 9 mm boyutundaki tabancalarda sunulan modern .380 ACP’lerdir. Bazı durumlarda ise cevap, .22 LR olur.

Birçok kolluk kuvveti .40 S&W kalibresinden 9 mm Luger’a geçtiğinde, internet forumları “9 mm’nin balistik olarak .40 S&W kadar iyi olduğunu” iddia eden tartışmalarla dolup taştı. Hayır, .40 S&W daha büyük çapta ve daha ağır bir mermiyi daha yüksek hızla gönderen bir fişektir. Bu basit fizik. Ancak kolluk kuvvetleri için tercih edilecek kalibreyi belirleyen yalnızca balistik değildir. Mermi maliyeti, silahların hizmet ömrü ve personelin kısa sürede yeterli isabet oranına ulaşabilme becerisi gibi faktörler de değerlendirmeye alınır. Tüm bu nedenlerle 9 mm gitgide daha fazla tercih edilmeye başlandı.

Kendini savunma amacıyla silah taşıyan siviller de benzer faktörleri değerlendiriyor: Mermi fiyatı, bulunabilirlik vs. Ancak en önemli kıstas, güvenilir bir silahla hedefe tutarlı şekilde isabet ettirebilmektir. Mermi hedefe ulaşmadıysa, balistik avantajların hiçbir önemi kalmaz. Beş tane tam isabetli .22 LR, hedefi tamamen ıskalayan bir adet .44 Magnum’dan daha etkilidir. Ünlü kanun adamı Bill Jordan’ı serbestçe alıntılamak gerekirse: Balistik önemlidir ama nihai olan isabettir.

Geri tepme, isabeti olumsuz etkileyebilecek faktörlerden biridir. Güç spektrumunun alt sınırlarında yer alan .380 ACP gibi fişekler bile günümüzdeki ultra hafif, mikro kompakt tabancalarla kullanıldığında hissedilir düzeyde geri tepme yaratabilir. Geri tepmenin az olması, .22 LR’nin isabet açısından en büyük avantajıdır. .22 LR’nin bir kendini savunma fişeği olarak uygun olup olmadığı konusu sayısız dijital ve basılı mecrada defalarca tartışılmıştır.

Bu yazının amacı, .22 LR’nin “en iyi” savunma fişeği olduğunu iddia etmek değildir. Hatta daha güçlü fişekleri rahatlıkla kullanabilen çoğu silah sahibi için iyi bir tercih olduğunu bile söylemiyoruz. Ancak bazı atıcılar için .22 LR, birincil ya da yedek tabanca olarak en uygun seçenek olabilir. Eğer durum buysa, bu kişilerin iş için en uygun fişek ve tabancayı seçmeleri gerekir. Bu amaçla hazırladığımız iki bölümlük seride, hem Federal Punch .22 LR ve Winchester Silvertip .22 LR gibi savunma için tasarlanmış fişekleri hem de bu fişeği kullanmak üzere özel olarak üretilmiş Smith & Wesson Model 43C tabancasını inceleyeceğiz.



.22 kenardan ateşlemeli (rimfire) fişeklerin, kendini savunma amaçlı kullanım açısından uzun bir geçmişi vardır. Bu fişek, 1857 yılında Smith & Wesson tarafından tanıtıldı; ilk tabancaları olan Model 1’i bu küçük kenardan ateşlemeli fişekle uyumlu olarak ürettiler. Bu zarif tabanca, ne askeri ne de kolluk kuvvetlerine yönelikti. Tamamen sivil özsavunma amacıyla tasarlanmıştı. Silindiri yedi adet kendi içerisinde barut, mermi ve kapsülü barındıran .22 rimfire fişek alabiliyordu. Bu, o dönemde yaygın olan tek atışlık tabancalara veya her biri için ayrı ayrı mermi çekirdeği, barut ve kapsül doldurulması gereken beş ya da altı atışlık barutlu revolver’lara kıyasla belirgin bir ateş gücü avantajı sağlıyordu. Her ne kadar .22 Short (daha sonra bu ismi aldı) kara barut fişeğinin balistik performansı zayıf olsa da (29 grain’lik mermileri sadece 800 fps hızla fırlatıyor ve yaklaşık 44 ft-lbs enerji sağlıyordu), bu tabanca yakın mesafede bir “son çare” silahı olarak iş görüyordu.

Yıllar geçtikçe, .22 rimfire fişeğin performansı arttı. 1871’de “Long” versiyonu tanıtıldı, onu 1884’te “Long Rifle” fişeği takip etti. Bugün en yaygın olan Long Rifle (LR) .22 rimfire fişeği, orijinal .22 Short’un gücünü neredeyse üç katına çıkardı. Kapsüllü fişek teknolojisi geliştikçe daha güçlü mermiler piyasaya sürüldü ve bunlar da .22 rimfire gibi hızlı doldurma avantajlarına sahipti. Ancak .22 LR yine de özsavunma amaçlı kullanımda popülerliğini korudu. Bu kalibrede çok sayıda küçük ve uygun fiyatlı tabanca mevcuttu. Kırsal bölgelerde ise .22 kalibre tüfekler hem sofraya et koymak, hem haşaratla mücadele etmek, hem de potansiyel iki ayaklı tehditleri caydırmak için çok yönlü olarak kullanıldı.

.22 LR modern dönemde askeri ve kolluk kuvveti kullanımında da yer buldu, özellikle ses seviyesi ya da aşırı delip geçme gibi faktörlerin önemli olduğu durumlarda. Susturucu takıldığında çok sessiz çalışması sayesinde, II. Dünya Savaşı sırasında ABD Stratejik Hizmetler Ofisi (OSS) ve İngiliz Özel Operasyonlar İdaresi (SOE) gibi istihbarat kurumları tarafından kullanıldı. Aynı savaşta uzun menzilli Amerikan bombardıman uçağı mürettebatına, hayatta kalma silahı olarak Stevens 22-410 (tüfek ve av tüfeği kombinasyonu) verilmişti. Mürettebata, savunma amacıyla kullanmaları gerekirse diye tam metal kovanlı .22 LR mermiler de temin edilmişti.

Savaş sonrası dönemde de askeri ve kolluk kuvvetleri .22 LR’yi kullanmaya devam etti. U-2 casus uçağı pilotları, susturuculu High Standard marka .22 kalibre tabanca taşıyordu. 1970’lerde İngiliz ordusu, Kuzey İrlanda’daki askerlerine, görev dışı zamanlarda özsavunma amacıyla kullanmaları için .22 kalibre Walther PP (L66A1 olarak adlandırıldı) tabancalar verdi. İsrail de .22 LR’yi çeşitli kolluk ve askeri görevlerde kullandı. İsrailli hava güvenlik görevlileri, .22 LR kalibreli Beretta Model 71 tabancalar taşıdı ve bu silahları, silahlı teröristlerin uçak kaçırma girişimlerine karşı başarıyla kullandı. İsrail ayrıca ArmaLite AR-7 hayatta kalma tüfeğinin bir versiyonunu modifiye ederek F-4 Phantom pilotları için “kişisel savunma silahı” haline getirdi.


Ateşli silahlar alanında teknolojik ilerlemeler yavaş yavaş devam etse de, son yirmi yıldaki en büyük devrimlerden biri mühimmat alanında yaşandı. Modern barut ve mermi tasarımlarındaki gelişmeler, eskiden “modası geçmiş” ya da “yetersiz” kabul edilen .32 S&W veya .32 ACP gibi fişekleri, özsavunma için geçerli seçenekler hâline getirdi. Son dönemde .22 Winchester Magnum fişeği de ciddi biçimde özsavunma amaçlı kullanımlar için değerlendirmeye alındı; birçok üretici, bu kenardan ateşlemeli fişek için üst düzey savunma serilerinde özel mühimmatlar geliştirmeye başladı.

2021 yılında, Federal ve Winchester olmak üzere iki mühimmat üreticisi, özellikle özsavunma uygulamaları için tasarlanmış .22 LR fişeği tanıttı. Bu iki fişek, işleyiş açısından farklı yaklaşımlar benimsemektedir. Federal Punch .22 LR, yaygın gizli taşımaya uygun kısa namlulu tabancalardan ateşlendiğinde, FBI’ın belirlediği balistik jelatin içinde 12 inç (yaklaşık 30 cm) penetrasyon standardını karşılayacak şekilde tasarlanmıştır.

Standart .22 rimfire fişeğinde bulunan yağlanmış kurşun mermi yerine, Punch fişeğinde kurşun çekirdek üzerine nikel kaplamalı, 29 grain ağırlığında ve düz uçlu (flat-nose) bir mermi kullanılır. Öte yandan, Winchester Silvertip .22 LR, kaplamalı, bölünmüş uçlu (segmented hollow point) bir mermiye sahiptir ve bu mermi 37 grain ağırlığındadır. Bu mermi, hedefe çarptığında dört parçaya ayrılacak şekilde tasarlanmıştır: üç “yaprak” parça ilk yara kanalını oluştururken, merminin taban kısmı daha derine doğru nüfuz etmeye devam eder.


Özsavunma için geliştirilen bu iki .22 LR fişek, farklı tasarım yaklaşımları benimser. Federal Punch .22 LR (solda), maksimum delici etki sağlamak amacıyla tam nikel kaplamalı düz uçlu (flat-nose) bir mermi tasarımına sahiptir. Winchester Silvertip .22 LR (sağda) ise, hedefe çarptığında üç “yaprak” oluşturarak ilk yara kanalını meydana getiren ve merminin taban kısmının daha derine nüfuz etmeye devam ettiği kaplamalı, bölünmüş uçlu (segmented hollow-point) bir mermi kullanır.

Federal Premium Punch .22 LR, özellikle delici etki için tasarlanmıştır. Fabrika testlerinde, bu mermi %10 yoğunluktaki balistik jelatin içinde 13,75 inç (yaklaşık 35 cm) penetrasyon sağlamıştır. (Fotoğraf: Federal Ammunition)


Her iki fişek de kısa namludan çıkan hıza göre optimize edilmiştir. Federal, 2 inçlik namludan 1070 fps hız iddia ederken, Smith & Wesson Model 43C’nin 1,875 inç namlusundan Punch fişeğiyle yapılan ölçümde 1196 fps ortalama hız elde edilmiştir. Aynı tabancadan, Silvertip fişeği 1008 fps hız üretmiştir; bu, Winchester’ın 3,5 inç namludan elde edileceğini belirttiği 1080 fps fabrika verisinin biraz altındadır.

İsabet testlerinde Smith & Wesson Model 43C, Punch fişeğiyle 7 yard (yaklaşık 6,4 metre) mesafede yapılan beş atışlık gruplarda yaklaşık 2 inç altı, Silvertip fişeğiyle ise yaklaşık 1,5 inç altı grupman elde etmiştir.

.22 LR’nin özsavunmada kullanılmasındaki sorunlardan biri güvenilirliktir. Toplu paket (bulk pack) .22 LR fişek kullanan herkesin bildiği gibi, rimfire fişeklerde ara sıra ateşleme hatası yaşanır. Bu küçük kenardan ateşlemeli fişekler daha hassastır—sert kullanım kovanların ezilmesine, mermilerin eğilmesine veya kovan içindeki konumlarının bozulmasına neden olabilir. Bu zayıflıkları aşmak adına, Federal firması Punch .22 LR fişeğinin üretiminde sıkı kalite kontrol ve test uyguladığını belirtmektedir.

Ayrıca fişeğin kovanı, defalarca tak-çıkar işlemi gören savunma mühimmatında oluşabilecek korozyonu önlemek ve şarjör doldurma/boşaltma ile atım yatağından çıkarma işlemlerini kolaylaştırmak amacıyla nikel kaplıdır. Winchester da, Silvertip fişeğindeki kaplamalı mermilerin güvenilirliğe katkı sağladığını belirtmektedir.

Yaptığımız testler sırasında, her 50’lik kutuda yaklaşık bir adet Punch .22 LR fişeğinin, farklı tabancalarla birden fazla iğne darbesine rağmen ateşlenemediğini gözlemledik. Buna karşılık, Silvertip fişeklerin hiçbirinde ateşleme hatası yaşanmadı.


.22 LR kalibresindeki özsavunma tabancaları, özel olarak savunma amacıyla tasarlanmış modellerden, hedef atışı ve plinking (keyfi atış) için üretilmiş ama gerektiğinde bu role adapte edilebilecek silahlara kadar çeşitlilik gösterir. Yukarıdaki fotoğrafta soldan sağa görülen modeller şunlardır: Walther TPH, Glock 44, North American Arms (NAA) 22MC, Smith & Wesson 43C ve Walther P22.

Bu yazı dizisinin ikinci bölümünde de değineceğimiz gibi, .22 LR’yi özsavunmada kullanırken revolver (altıpatlar) tipi tabancaların belirli avantajları vardır. Ancak, yarı otomatik (semi-automatic) .22 LR savunma tabancaları da piyasada mevcuttur ve bazı kullanıcılar için oldukça cazip olacaktır. Bu nedenle hem Federal Punch hem de Winchester Silvertip fişeklerini yarı otomatik tabancalarda da test ettik.

Kullandığımız modellerde her iki fişek de sorunsuz şekilde çalıştı; bu modellere, daha önceki değerlendirmemizde 40 grain altı mermilerle sorun yaşadığı gözlemlenen Glock 44 de dahildi. Genel olarak, .22 LR kullanan yarı otomatik tabancalar seçici olma eğilimindedir—özellikle de kompakt boyutlular. Bu nedenle, özsavunma için .22 LR kullanan bir yarı otomatik tabanca tercih edecek olan kullanıcıların, kullanacakları mühimmatı güvenilirlik açısından iyice test etmeleri gerekir.

Peki, .22 LR'nin balistik performansı, insanların genellikle taşıdığı kısa namlulu tabancalarda kullanılan diğer popüler savunma kalibreleriyle nasıl karşılaştırılır? Aşağıdaki tabloda, popüler tabancalar ve fişeklerin balistik performanslarını karşılaştırdık.
Özellikle .22 WMR (Winchester Magnum Rimfire) kalibresine dikkat çekmek gerekir. Bu fişek ilk olarak haşarat avı için tasarlanmıştır, ancak tüfek uzunluğundaki namludan atıldığında .22 LR’nin namlu çıkış enerjisinin iki katından fazlasını sağlar. Ancak namlu boyu kısaldıkça, bu magnum avantajı da azalır.

İki inçlik bir namludan, her ikisi de 40 grain mermi taşıyan .22 LR ve .22 Magnum arasında hız farkı yaklaşık 100 fps, yani 14 ft-lbs enerji farkı kadardır.


Peki ya geri tepme? Bir atıcının bir silahın geri tepmeyi nasıl algıladığını nicel olarak ölçmek oldukça zordur. Namlunun gövdeye olan yüksekliği, kabza açısı ve boyutu, gövde malzemesi gibi faktörler, aynı kalibre ve ağırlıktaki farklı tabancalarda aynı miktardaki geri tepmenin çok farklı hissedilmesine neden olabilir.

.22 LR kalibresindeki bir silahın diğer savunma fişekleriyle kâğıt üzerindeki karşılaştırmasını yapabilmek için, hesaplanmış serbest geri tepme (free recoil) verisini kullandık.
Bu hesaplama; silahın ağırlığını, fişekteki mermi ve barut miktarını ve merminin çıkış hızını dikkate alır. Bu faktörlere dayanarak, aşağıdaki popüler özsavunma tabancası ve fişek kombinasyonları kullanılarak serbest geri tepme karşılaştırması yaptık:



Peki bu kâğıt üzerindeki sayılar “gerçek dünyaya” nasıl yansıyor? Enerjiyi ve geri tepme kuvvetini görsel olarak nicelendirmek ve karşılaştırmak için, bilimsel olmayan bir su bidonu testi yaptık. Bu testte iki farklı .22 LR özsavunma fişeğini, diğer yaygın özsavunma mühimmatları ve tabancalarıyla karşılaştırdık.

Elbette su bidonları balistik jelatini taklit etmez ve bu fişeklerin fabrika testlerini tekrar etmeye çalışmadık. Ancak farklı mühimmat türlerinin çarpma kuvveti ve penetrasyonunu görsel olarak, eşit şartlarda karşılaştırmak ve ayrıca mermiyi durdurabilecek bir ortam oluşturmak açısından bu test işe yarar bir yöntemdir.

Bidonlar, tabanca namlusundan 5 yard (yaklaşık 4,5 metre) mesafeye yerleştirildi. İlk olarak, bu mesafede mermilerin çarpma anındaki hızını ölçerek isabet ettikleri andaki enerjilerini belirledik. Ardından, mermilerin su bidonlarına çarptığı andaki tepkiyi ve tabancanın geri tepmelerini, referans ızgaralı bir arka plan önünde videoya kaydettik. Bu kayıtlar, makalenin başındaki videoda karşılaştırmalı olarak sunulmuştur.

Federal Punch .22 LR, tasarlandığı gibi yüksek penetrasyon kabiliyetini ortaya koydu. Üç bidonu delip geçti ve dördüncü bidonda durdu. Mermi bütünlüğünü korudu, herhangi bir hasar göstermedi; yalnızca namlu yiv izleri mermi üzerinde görüldü.

Winchester Silvertip .22 LR de tam olarak ilan edildiği gibi davrandı. Hollow point (oyuk uçlu) mermi ilk bidonda segmentlere ayrıldı; üç yapraktan ikisi ilk bidonda kaldı, biri yan taraftan dışarı çıktı. Yaklaşık 26 grain ağırlığındaki mermi tabanı, üçüncü bidona kadar ilerledi ve orada durdu.



Değerlendirmemizin bir parçası olarak, yeni .22 LR fişeklerin çarpma gücünü ve penetrasyon kabiliyetini kısa namlulu tabancalarda kullanılan diğer yaygın özsavunma fişekleriyle karşılaştırdığımız gayriresmî bir balistik testi yaptık. Testte su dolu bidonlar kullanıldı.

Testin geri kalan kısmında kullanılan .22 WMR Hornady Critical Defense, Federal Punch .380 ACP, 9 mm Luger ve .38 Special fişeklerin tamamı üçüncü bidonda durdu ve mermiler, üreticilerinin vaat ettiği şekilde genişleyerek deformasyona uğradı. Bu farklı fişeklerin hemen hemen aynı seviyede delici etki göstermesi, modern özsavunma mermi tasarımının ne denli mükemmelleştiğinin bir göstergesidir. Ancak aynı penetrasyon, aynı performans anlamına gelmez. Fişekler arasındaki geri tepme ve çarpma enerjisi farkı, test videomuzda açıkça görülebilir. Daha büyük mermi = daha yüksek enerji demektir, fakat bu güç, atıcıya daha fazla geri tepme olarak geri döner.

Peki, eğer özsavunma için kenardan ateşlemeli (.22 rimfire) bir silah kullanacaksanız, bu tür özel amaçlı fişekler ekstra maliyete değer mi? Bunu anlamak için kontrol amaçlı olarak Federal Champion .22 WMR fişeğini de bidon testine tabi tuttuk. Bu fişekteki 40 grain FMJ (tam metal kaplamalı) mermi beş bidonu delip geçti ve durmaksızın arka durdurucuya çarptı. Son bidonun çıkış deliğinde neredeyse hiç genişleme gözlenmedi.

Özsavunma mühimmatı, tek bir amaç doğrultusunda özel olarak tasarlanır ve performans avantajları, zaten performans ölçeğinin alt sınırlarında yer alan kenardan ateşlemeli fişekleri kişisel korunma amacıyla kullanıyorsanız çok daha kritik hâle gelir.

.22 LR’nin özsavunma için sunduğu avantajlar iki temel noktada toplanır: geri tepme ve mühimmat maliyeti. Kompakt bir tabancada dahi, .22 LR fişeğinden gelen geri tepme, ses ve barut gazı basıncı düşüktür. Bu da yaşlı, sakatlık geçirmiş ya da tecrübesiz atıcılar için büyük avantaj sağlar. Aynı zamanda hedefe yeniden toparlanma ve ikinci atışı yapma süresi daha kısa ve daha kolay olur.
Eğer “isabet nihai sonuçtur” diyorsak, bunun yolu bolca pratikten geçer.

Federal Punch .22 için 50’lik kutu tavsiye edilen perakende satış fiyatı (MSRP) 10.99 USD’dir. Karşılaştırma için: Federal Premium’un .38 Spl. +P Punch yüklemesi 20’lik kutu için 26.99 USD’dir. Winchester Silvertip .22 LR ise 50’lik kutu için 9.99 USD, buna karşılık şirketin Silvertip .38 Spl. yüklemesi 20’lik kutu için 25.99 USD’dir.

(Not: MSRP, yani “Üretici Tavsiyeli Satış Fiyatı,” ürünün gerçek mağaza fiyatından farklı olabilir.)
Yani sadece premium .22 özsavunma fişekleri, centerfire (orta ateşlemeli) muadillerine göre daha ucuz olmakla kalmaz, aynı zamanda .22 LR hedef fişekleri daha da büyük maliyet avantajı sağlar. Bu da kullanıcıların düzenli pratik yaparak yetkinleşmelerini daha ulaşılabilir hâle getirir.

Sonuç olarak, .22 LR fişeği belki balistik açıdan “en iyi” özsavunma seçeneği olmayabilir; fakat modern mühimmatlar —örneğin Federal Punch ve Winchester Silvertip— sayesinde, .22 rimfire fişeğini tercih etmek zorunda olan kullanıcılar için çok daha geçerli bir seçenek hâline gelmiştir.]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=935 Tue, 08 Jul 2025 08:41:53 +0300 Sabri]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=935


Kendini savunma amaçlı mühimmat seçenekleriyle dolup taşan bir piyasada, hayatınızı emanet edeceğiniz mermiyi seçmek pek de kolay değil. Eskiden işler bu kadar karmaşık değildi. Zamanında, .45 Automatic Colt Pistol (ACP) neredeyse tek tercihti. Yavaş ama iri çekirdeği, genişleme gerekmeden tehditleri hızlı şekilde durdurmasıyla ün yapmıştı. Bir şarjörü .45 ACP tam metal kaplı mermilerle doldurmak, ciddi bir soruna net bir yanıt gibi hissedilirdi.
Ama her şey 2014 yılında FBI’ın yeniden 9 mm’ye geçiş kararı almasıyla değişti. Bu yalnızca bir tercih değişikliği değil, mühimmat dünyasında sarsıcı bir dönüşümdü. Üreticiler, 9 mm’yi sınırlarına kadar zorlamak zorunda kaldı. Yeni geliştirilen oyuk uçlu (hollow point) mermiler artık tutarlı genişleme, derin delici etki ve güvenilir nihai performans sunacak şekilde tasarlandı.

Ama işin püf noktası şu: Her oyuk uçlu mermi aynı değil. Bazıları çok çabuk genişleyip sığ kalıyor, bazıları hiç genişlemiyor, bazılarıysa kıyafet veya alçıpan gibi engellere çarptığında öngörülemez davranıyor. Bu durum, üreticileri en iyi genişleme, delici güç ve kalabalık ortamlarda güvenli kullanım açısından yarışa soktu. Son 8 yılda bu inovasyon hızı azalmadı, hatta daha da arttı. Ancak bu da doğru mühimmatı seçmeyi daha da karmaşık hale getirdi.
İşte bu rehberin amacı tam olarak bu: Tüm pazarlama gürültüsünü kesip gerçek dünya performansına, bilimsel verilere ve hukuki gri alanlara odaklanmak. İster ilk gizli taşıma silahınızı yeni almış olun, ister yıllardır taşıyor olun, bu rehber size güvenebileceğiniz mühimmatları seçme konusunda yol gösterecek.

1. Genişleyen Tam Metal Kaplama (EFMJ – Expanding Full Metal Jacket)

Artık pek duymadığımız bu mermi, Federal firması tarafından geliştirildi. Klasik tam metal kaplamanın besleme güvenilirliğini sunarken, oyuk uçlu mermilere benzer genişleme performansı sağlar. İçerisinde yumuşak kurşun çekirdek ve ön kısmında polimer bir dolgu bulunur. Hedefe çarptığında, polimer sıkışır ve merminin burnunu genişlemeye zorlar. Açık uç olmadığı için bazı tabancalarda yaşanan besleme problemlerini de önler.
EFMJ'nin en büyük avantajı, oyuk uçlu mühimmatın yasaklandığı New Jersey gibi eyaletlerde yasal olarak taşınabilmesidir. Teknik olarak oyuk uçlu mermi sayılmadığından yasal sorun çıkarmaz. Ancak performans olarak bazı eksileri vardır. Özellikle kalın kıyafetler veya alçıpan gibi engellerde tutarsızlık gösterebilir ve delme derinliği değişkenlik gösterebilir. Üstelik Federal artık bu mermileri üretmiyor, dolayısıyla bulmak zorlaşıyor. Ancak hâlâ yasaklarla uğraşanlar için geçerli bir seçenek olabilir.

2. Parçalanabilir Mermiler (Frangible Ammunition)

Bu mühimmat tipi, geçmişte atış galerilerinde sekme yaralanmalarını önlemek amacıyla geliştirilmişti. Günümüzde Centerfire gibi firmalar, bu konsepti gerçek dünya kullanımı için yeniden şekillendirdi. Parçalanabilir mermiler, genellikle bakır veya kalay tozlarının sıkıştırılmasıyla üretilir. Sert yüzeylere çarptığında parçalanarak sekme riskini minimuma indirir ve aşırı delme riskini azaltır.
Örneğin Centerfire 9mm Special Duty, 100 grain’lik bir parçalanabilir oyuk uçlu mermidir. Duvar gibi sert engellere çarptığında dağılır; bu da apartmanlar, ofisler veya kalabalık ev ortamlarında önemli bir avantajdır. Ancak bu mermiler genellikle derin delici değildir. Ayrıca daha fazla namlu kirlenmesine neden olabilir, bu yüzden temizlik alışkanlıkları önemlidir.

3. Ceketli Oyuk Uç (JHP – Jacketed Hollow Point)

Modern kendini savunma mühimmatlarının bel kemiğidir. İlk olarak 19. yüzyılda ortaya çıkmış, ancak 1960’larda Lee Jurras’ın geliştirdiği Super Vel serisi ile ciddi bir sıçrama yaşamıştır. O dönemden itibaren her üretici daha güvenilir genişleyen mermiler geliştirmeye başladı.
Bugün JHP’ler, en tutarlı genişleme ve iyi engel geçişi sunan mühimmatlar arasında yer alır. Ancak pahalı olmaları ve kalın giysi veya cam gibi engellerde genişleme sorunları yaşayabilmeleri dezavantajlarıdır. Yine de FBI’ın 9 mm’ye geri dönmesinin önemli nedenlerinden biridir.

4. Ceketli Yumuşak Uç (JSP – Jacketed Soft Point)

Tam metal kaplama ile oyuk uç arasında bir yerde durur. Ucu kısmen açık kurşun, gövdesi bakır kaplıdır. Bu sayede kontrollü genişleme ve iyi delme derinliği sunar. Örneğin Magtech’in 95 grain’lik düz burun JSP’si hem savunmada hem orta büyüklükte avcılıkta kullanışlıdır. Ancak yüksek hızlı kalibrelerde (9 mm gibi) fazla delme yapabilir; bu da kalabalık yerlerde risklidir. New Jersey gibi yerlerde yasal bir alternatif olabilir.

5. Kurşun Yarım Düz Kafa Oyuk Uç (LSWCHP – Lead Semi-Wadcutter Hollow Point)

1970’lerde FBI’ın favorisi olan bu mühimmat, yarı düz kesik kenarlı tasarımı sayesinde genişleme olmasa bile yıkıcı yara kanalları oluşturur. Özellikle kısa namlulu .38 revolverlerde etkili olmuştur. Düşük hız nedeniyle kalın giysilere karşı etkisiz kalabilir. Ancak “snubby” taşıyanlar için halen geçerli bir tercihtir.

6. Yarı Ceketli Oyuk Uç (SJHP – Semi-Jacketed Hollow Point)

1970–80’lerde özellikle büyük kalibreli revolver kullanan kolluk kuvvetleri tarafından tercih edilmiştir. Ucunda daha fazla açık kurşun bulunur, bu da çarptığında hemen genişlemesini sağlar. Özellikle Remington’un taraklı SJHP tasarımları popülerdir. Fakat hız arttıkça genişleme kontrolü zorlaşır ve namluyu çabuk kirletir. Yine de fiyat/performans oranı yüksektir ve bazı eyaletlerde yasaklı değildir.

7. Balistik Uçlu Mermiler (Ballistic Tip Projectiles)

İlk olarak 1984’te Nosler tarafından geliştirilen bu mühimmat tipi, uç kısmında sivri bir polimer uç barındırır. Bu uç hem daha düz uçuş sağlar hem de çarpma anında genişlemeyi tetikler. Hornady’nin FTX (Flex Tip eXpanding) serisi bu konsepti daha da ileriye taşımıştır. Hem bastırılmış (susturucu) sistemlerle uyumlu hem de kısa namlulu silahlarda etkilidir.

8. Katı Bakır Oyuk Uç (SCP – Solid Copper Hollow Point)

Çevresel kaygılarla geliştirilen bu mühimmat, tamamen bakırdan işlenmiştir ve kurşun içermez. Bu sayede parçalanmaz ve çok tutarlı performans sunar. Barnes TAC-XPD gibi modeller yüksek genişleme, derin delme ve düşük namlu aşınması sunar. Kurşun içermediğinden temizlik kolaylığı da sağlar. Ancak pahalıdır. Özellikle yüksek basınçlı .357 Magnum gibi tabancalarda namlu kesilmesini önlemeye yardımcı olur.

9. Akışkan Transferli Monolitik Mermiler (FTM – Fluid Transfer Monolithic / Fluted Rounds)

En yenilikçi ve tartışmalı mühimmat tipidir. Lehigh Defense’in "Extreme Defense" ve PolyCase’in “ARX” serisiyle piyasaya sürülmüştür. Bu mühimmatlar, genişleme yerine sıvı dinamiği ile hasar oluşturur. Burnundaki oluklar, yumuşak dokuya çarptığında yüksek basınçla sıvıyı dışa fırlatarak geniş yara kanalları açar. Deforme olmazlar, dolayısıyla engelleri kolay geçerler. Bu da aşırı delme riski doğurabilir. Pahalıdırlar ama en ileri teknolojiye sahip savunma mühimmatlarıdır.]]>


Kendini savunma amaçlı mühimmat seçenekleriyle dolup taşan bir piyasada, hayatınızı emanet edeceğiniz mermiyi seçmek pek de kolay değil. Eskiden işler bu kadar karmaşık değildi. Zamanında, .45 Automatic Colt Pistol (ACP) neredeyse tek tercihti. Yavaş ama iri çekirdeği, genişleme gerekmeden tehditleri hızlı şekilde durdurmasıyla ün yapmıştı. Bir şarjörü .45 ACP tam metal kaplı mermilerle doldurmak, ciddi bir soruna net bir yanıt gibi hissedilirdi.
Ama her şey 2014 yılında FBI’ın yeniden 9 mm’ye geçiş kararı almasıyla değişti. Bu yalnızca bir tercih değişikliği değil, mühimmat dünyasında sarsıcı bir dönüşümdü. Üreticiler, 9 mm’yi sınırlarına kadar zorlamak zorunda kaldı. Yeni geliştirilen oyuk uçlu (hollow point) mermiler artık tutarlı genişleme, derin delici etki ve güvenilir nihai performans sunacak şekilde tasarlandı.

Ama işin püf noktası şu: Her oyuk uçlu mermi aynı değil. Bazıları çok çabuk genişleyip sığ kalıyor, bazıları hiç genişlemiyor, bazılarıysa kıyafet veya alçıpan gibi engellere çarptığında öngörülemez davranıyor. Bu durum, üreticileri en iyi genişleme, delici güç ve kalabalık ortamlarda güvenli kullanım açısından yarışa soktu. Son 8 yılda bu inovasyon hızı azalmadı, hatta daha da arttı. Ancak bu da doğru mühimmatı seçmeyi daha da karmaşık hale getirdi.
İşte bu rehberin amacı tam olarak bu: Tüm pazarlama gürültüsünü kesip gerçek dünya performansına, bilimsel verilere ve hukuki gri alanlara odaklanmak. İster ilk gizli taşıma silahınızı yeni almış olun, ister yıllardır taşıyor olun, bu rehber size güvenebileceğiniz mühimmatları seçme konusunda yol gösterecek.

1. Genişleyen Tam Metal Kaplama (EFMJ – Expanding Full Metal Jacket)

Artık pek duymadığımız bu mermi, Federal firması tarafından geliştirildi. Klasik tam metal kaplamanın besleme güvenilirliğini sunarken, oyuk uçlu mermilere benzer genişleme performansı sağlar. İçerisinde yumuşak kurşun çekirdek ve ön kısmında polimer bir dolgu bulunur. Hedefe çarptığında, polimer sıkışır ve merminin burnunu genişlemeye zorlar. Açık uç olmadığı için bazı tabancalarda yaşanan besleme problemlerini de önler.
EFMJ'nin en büyük avantajı, oyuk uçlu mühimmatın yasaklandığı New Jersey gibi eyaletlerde yasal olarak taşınabilmesidir. Teknik olarak oyuk uçlu mermi sayılmadığından yasal sorun çıkarmaz. Ancak performans olarak bazı eksileri vardır. Özellikle kalın kıyafetler veya alçıpan gibi engellerde tutarsızlık gösterebilir ve delme derinliği değişkenlik gösterebilir. Üstelik Federal artık bu mermileri üretmiyor, dolayısıyla bulmak zorlaşıyor. Ancak hâlâ yasaklarla uğraşanlar için geçerli bir seçenek olabilir.

2. Parçalanabilir Mermiler (Frangible Ammunition)

Bu mühimmat tipi, geçmişte atış galerilerinde sekme yaralanmalarını önlemek amacıyla geliştirilmişti. Günümüzde Centerfire gibi firmalar, bu konsepti gerçek dünya kullanımı için yeniden şekillendirdi. Parçalanabilir mermiler, genellikle bakır veya kalay tozlarının sıkıştırılmasıyla üretilir. Sert yüzeylere çarptığında parçalanarak sekme riskini minimuma indirir ve aşırı delme riskini azaltır.
Örneğin Centerfire 9mm Special Duty, 100 grain’lik bir parçalanabilir oyuk uçlu mermidir. Duvar gibi sert engellere çarptığında dağılır; bu da apartmanlar, ofisler veya kalabalık ev ortamlarında önemli bir avantajdır. Ancak bu mermiler genellikle derin delici değildir. Ayrıca daha fazla namlu kirlenmesine neden olabilir, bu yüzden temizlik alışkanlıkları önemlidir.

3. Ceketli Oyuk Uç (JHP – Jacketed Hollow Point)

Modern kendini savunma mühimmatlarının bel kemiğidir. İlk olarak 19. yüzyılda ortaya çıkmış, ancak 1960’larda Lee Jurras’ın geliştirdiği Super Vel serisi ile ciddi bir sıçrama yaşamıştır. O dönemden itibaren her üretici daha güvenilir genişleyen mermiler geliştirmeye başladı.
Bugün JHP’ler, en tutarlı genişleme ve iyi engel geçişi sunan mühimmatlar arasında yer alır. Ancak pahalı olmaları ve kalın giysi veya cam gibi engellerde genişleme sorunları yaşayabilmeleri dezavantajlarıdır. Yine de FBI’ın 9 mm’ye geri dönmesinin önemli nedenlerinden biridir.

4. Ceketli Yumuşak Uç (JSP – Jacketed Soft Point)

Tam metal kaplama ile oyuk uç arasında bir yerde durur. Ucu kısmen açık kurşun, gövdesi bakır kaplıdır. Bu sayede kontrollü genişleme ve iyi delme derinliği sunar. Örneğin Magtech’in 95 grain’lik düz burun JSP’si hem savunmada hem orta büyüklükte avcılıkta kullanışlıdır. Ancak yüksek hızlı kalibrelerde (9 mm gibi) fazla delme yapabilir; bu da kalabalık yerlerde risklidir. New Jersey gibi yerlerde yasal bir alternatif olabilir.

5. Kurşun Yarım Düz Kafa Oyuk Uç (LSWCHP – Lead Semi-Wadcutter Hollow Point)

1970’lerde FBI’ın favorisi olan bu mühimmat, yarı düz kesik kenarlı tasarımı sayesinde genişleme olmasa bile yıkıcı yara kanalları oluşturur. Özellikle kısa namlulu .38 revolverlerde etkili olmuştur. Düşük hız nedeniyle kalın giysilere karşı etkisiz kalabilir. Ancak “snubby” taşıyanlar için halen geçerli bir tercihtir.

6. Yarı Ceketli Oyuk Uç (SJHP – Semi-Jacketed Hollow Point)

1970–80’lerde özellikle büyük kalibreli revolver kullanan kolluk kuvvetleri tarafından tercih edilmiştir. Ucunda daha fazla açık kurşun bulunur, bu da çarptığında hemen genişlemesini sağlar. Özellikle Remington’un taraklı SJHP tasarımları popülerdir. Fakat hız arttıkça genişleme kontrolü zorlaşır ve namluyu çabuk kirletir. Yine de fiyat/performans oranı yüksektir ve bazı eyaletlerde yasaklı değildir.

7. Balistik Uçlu Mermiler (Ballistic Tip Projectiles)

İlk olarak 1984’te Nosler tarafından geliştirilen bu mühimmat tipi, uç kısmında sivri bir polimer uç barındırır. Bu uç hem daha düz uçuş sağlar hem de çarpma anında genişlemeyi tetikler. Hornady’nin FTX (Flex Tip eXpanding) serisi bu konsepti daha da ileriye taşımıştır. Hem bastırılmış (susturucu) sistemlerle uyumlu hem de kısa namlulu silahlarda etkilidir.

8. Katı Bakır Oyuk Uç (SCP – Solid Copper Hollow Point)

Çevresel kaygılarla geliştirilen bu mühimmat, tamamen bakırdan işlenmiştir ve kurşun içermez. Bu sayede parçalanmaz ve çok tutarlı performans sunar. Barnes TAC-XPD gibi modeller yüksek genişleme, derin delme ve düşük namlu aşınması sunar. Kurşun içermediğinden temizlik kolaylığı da sağlar. Ancak pahalıdır. Özellikle yüksek basınçlı .357 Magnum gibi tabancalarda namlu kesilmesini önlemeye yardımcı olur.

9. Akışkan Transferli Monolitik Mermiler (FTM – Fluid Transfer Monolithic / Fluted Rounds)

En yenilikçi ve tartışmalı mühimmat tipidir. Lehigh Defense’in "Extreme Defense" ve PolyCase’in “ARX” serisiyle piyasaya sürülmüştür. Bu mühimmatlar, genişleme yerine sıvı dinamiği ile hasar oluşturur. Burnundaki oluklar, yumuşak dokuya çarptığında yüksek basınçla sıvıyı dışa fırlatarak geniş yara kanalları açar. Deforme olmazlar, dolayısıyla engelleri kolay geçerler. Bu da aşırı delme riski doğurabilir. Pahalıdırlar ama en ileri teknolojiye sahip savunma mühimmatlarıdır.]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=907 Sat, 24 May 2025 05:49:55 +0300 Sabri]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=907
Piyasada çok çeşitli kalibrede mühimmatlar var. Tarih boyunca daha güçlü, daha etkili mühimmat arayışı da hep sürdü, sürecek. 9x17 mm (.380 auto) dah sonra 9x19 çıktığı ve günümüzde en yaygın kullanılan tabanca mühimmatı olduğu gibi, modası geçmeye başlayan .40 SW den daha güçlü, aynı çapta 10 mm auto piyasaya sürüldü. 





Tabanca fişekleri söz konusu olduğunda, .40 S&W ile 10mm, hem meraklılar hem de profesyoneller arasında popüler seçenekler olarak öne çıkar. Her iki fişek de 9mm'den daha fazla güç sunar ve kendine has sadık bir kullanıcı kitlesine sahiptir. Son yıllarda .40 S&W’ye olan ilgi azalmış olsa da, 10mm yeniden popülerlik kazanmıştır. Bu artışta, üreticilerin bu güçlü fişeği kullanacak yeni tabancalar üretmeye başlaması etkili olmuştur. Hangi fişeği seçeceğiniz konusunda kararsız kaldıysanız, bu makale size bilinçli bir karar vermeniz için yardımcı olacaktır.

Her iki fişeğin de kendine özgü bir tarihi, teknik özellikleri ve kullanım alanları vardır. Bu yazıda her fişeğin geçmişini inceleyecek, özelliklerini karşılaştıracak ve en uygun oldukları kullanım senaryolarını tartışacağız.

10mm fişek, 1980’li yılların başında, efsanevi silah uzmanı Yarbay Jeff Cooper’ın çabalarıyla ortaya çıktı. Cooper, yüksek durdurma gücüne ve delici etkiye sahip güçlü bir tabanca fişeği hayal etmişti. Onun tasarımıyla FBI, saha ajanlarına verilmek üzere daha hafif bir 10mm yükü (yüksek performanslı olmayan versiyon) geliştirdi. Ancak Smith & Wesson da bu sırada kendi .40 kalibrelik fişeği üzerinde çalışıyordu.

Smith & Wesson, FBI’ın hafif 10mm fişeğiyle aynı balistik performansı sağlayabilecek bir .40 kalibre fişek geliştirdiklerine inanıyordu. Ayrıca bu fişek, daha kısa kovan yapısıyla 9mm boyutundaki tabancalara da uyuyordu. FBI’nın 10mm fişek üzerinde çalıştığını duyurması, muhtemelen S&W’nin kendi fişeğini piyasaya sürme sürecini hızlandırdı. FBI, Kasım 1989'da resmi olarak 10mm fişeği benimsedi. Smith & Wesson ise Ocak 1990'da SHOT Show’da .40 S&W fişeğini tanıttı.

FBI’ın 10mm fişeğinden neden kısa sürede vazgeçtiği konusunda çeşitli söylentiler vardır. En yaygın söylenti, geri tepmelerin bazı ajanlar için fazla olmasıdır. FBI’dan bu yönde resmi bir açıklama olmasa da, güvenilirlik, silah boyutu ve ağırlık gibi faktörlerin değişim kararında rol oynadığı resmi belgelerle sabittir. Gayriresmî olarak, FBI’nın .40 S&W’nin 10mm’yi kendi ihtiyaçları için gereksiz hale getirdiğini fark etmesi ve bütçesini korumak adına bu yönde karar almış olması muhtemeldir.

Bugün, ABD’de pek çok kolluk kuvveti hâlâ .40 S&W fişeğini kullanmaktadır. Bireysel silah sahipleri arasında da yaygın bir tercihtir; ancak 9mm hâlâ en popüler fişek olarak öne çıkar. Öte yandan, 10mm daha az yaygındır, çünkü geri tepmesi fazladır ve mermi maliyeti daha yüksektir.

10mm ve .40 S&W Karşılaştırması
Bu iki fişeği karşılaştırırken dikkate alınması gereken başlıca faktörler şunlardır:
Güç:

• 10mm, daha yüksek namlu çıkış hızı ve enerji ile daha güçlüdür.
  

Geri Tepme:

• .40 S&W, daha düşük geri tepme sunar. Bu, özellikle yeni başlayanlar veya el gücü düşük atıcılar için avantajdır.
  

Şarjör Kapasitesi:

• Mermi çapları aynıdır, bu yüzden aynı boyuttaki şarjörler aynı sayıda mermi alabilir.
  
• Ancak 10mm’nin toplam uzunluğu daha fazladır ve kovanı daha geniştir, yani daha fazla barut içerir.
  
• 10mm tabancalar, genellikle .40 S&W’ye göre daha büyük gövdelerde üretilir; fakat şarjör kapasiteleri genelde aynıdır. Örneğin:
  • Glock 22: 15+1 adet .40 S&W
    
  • Glock 20: 15+1 adet 10mm
    

Fiyat ve Bulunabilirlik:

• 10mm, nadir bir fişek değildir ancak .40 S&W’ye göre bulmak daha zordur ve fiyatı daha yüksektir.
  
• Her iki fişek için de piyasada çeşitli tipte mermi (FMJ eğitim fişeği, JHP savunma fişeği vb.) mevcuttur.
  

10mm Avantajları ve Dezavantajları
Artıları:

• Üstün durdurma gücü ve delici etki.
  
• Avcılık ve belirli kolluk kuvveti uygulamaları için uygundur.
  
• Daha büyük yırtıcı hayvanlara karşı öz savunma için etkilidir.
  
• Uzun mesafelerde iyi balistik performans sunar.
  
• Bu fişekle uyumlu revolver (toplu tabanca) ve PCC (karabina tipi tabanca) seçenekleri mevcuttur.
  

Eksileri:

• Yüksek geri tepme bazı atıcılar için zorlayıcı olabilir.
  
• Tabancaya bağlı olarak şarjör kapasitesi sınırlı olabilir.
  
• Şehir ortamında aşırı delip geçme (overpenetration) riski taşır.
  
• Ortalama olarak .40 S&W tabancalardan daha pahalıdır.
  
• Daha küçük fişeklere kıyasla mermi ve eğitim maliyeti daha yüksektir.
  

.40 S&W Avantajları ve Dezavantajları
Artıları:

• Geri tepme canlıdır ama daha geniş bir atıcı kitlesi için daha kolay yönetilebilir.
  
• Kolluk kuvvetleri tarafından yaygın olarak kullanılır, geçmişi başarılarla doludur.
  
• Ortalama olarak 10mm tabancalara göre daha ucuzdur. Kullanılmış emniyet tabancalarında iyi fırsatlar bulunabilir.
  
• Tabancaya bağlı olarak daha yüksek kapasiteli şarjör seçenekleri mevcuttur.
  
• Bu fişekle uyumlu revolver ve PCC seçenekleri mevcuttur.
  

Eksileri:

• 10mm’ye kıyasla daha düşük güç ve delici etkiye sahiptir.
  
• Uzak mesafelerde 10mm’ye göre daha düşük durdurma gücü.
  
• Balistik performansı, 9mm gibi daha küçük fişeklere daha çok benzer.
  
• Daha küçük kalibreli fişeklere kıyasla daha az tabanca/aksesuar seçeneği vardır.
  
• Daha küçük fişeklere kıyasla mermi ve eğitim maliyeti hâlâ yüksektir.
  Görüldüğü gibi, açık ara “en iyi” olan bir seçenek yoktur. Karar tamamen sizin amacınıza, atıcı becerinize, fiziksel yapınıza ve bütçenize bağlıdır.

En önemli değişken, silahı ne için kullanmak istediğinizdir. Daha küçük yapılı, yetenekli bir atıcı 10mm ile gayet iyi başa çıkabilir; ancak .40 S&W ihtiyacınız olan performansı zaten sağlıyorsa, neden fazlasını tercih edesiniz?

Her iki fişek türünün de çok sayıda kullanım alanı vardır. .40 S&W daha çok yönlü bir fişekken, 10mm daha güçlü bir durdurma etkisine sahiptir. İşte her iki fişeğin tipik kullanım senaryoları:

10mm Kullanım Alanları

10mm, avcılık ve büyük hayvanlara karşı korunma gibi doğa temelli faaliyetlerde yan silah olarak ideal bir fişektir. Aynı zamanda, kırsal bölgelerde daha uzun menzilli atışların gerekebileceği durumlar için, bazı özel kolluk kuvveti birimleri tarafından da tercih edilmektedir.

.40 S&W Kullanım Alanları

.40 S&W, öz savunma ve şehir içi kolluk kuvveti kullanımı için oldukça uygun, çok yönlü bir fişektir. Güç ve kontrol dengesinden dolayı ev savunması için mükemmel bir tercihtir ve görevde güvenilir, etkili bir yan silah ihtiyacı olan polisler tarafından da yaygın olarak kullanılır. Ayrıca, maliyeti daha düşük olduğu için eğlence amaçlı atışlar için de harika bir seçenektir.

Balistik Genel Bakış

Balistik açısından bakıldığında, 10mm genellikle .40 S&W’ye kıyasla daha yüksek namlu çıkış hızı ve enerji sunar. Bu da daha iyi delici etki ve potansiyel olarak daha yüksek durdurma gücü anlamına gelir.

.40 S&W ise çoğu öz savunma senaryosu için yeterli güç sağlar ve özellikle seri atışlarda kontrolü daha kolaydır.
Elbette her fişeğin balistik performansı çeşitli faktörlere bağlı olarak değişebilir. Bu faktörler arasında silahın kalitesi, namlu uzunluğu ve kullanılan mermi markası veya tipi yer alır.

Balistik Karşılaştırma:

.40 S&W ile 10mm karşılaştırıldığında:

• 10mm, daha yüksek durdurma gücü ve delici etki sağlar. Balistik jel çalışmalarında .40 S&W yterli bir penetrasyon 17-18 inç sağlarken, 10 mm auto 24-25 inç bir penetrasyon sağlamaktadır  
  
• .40 S&W ise daha ucuz, daha az geri tepme üretir ve daha kolay kontrol edilebilir.
  

10mm ve .40 S&W, kendine özgü avantajlara ve ideal kullanım alanlarına sahip fişeklerdir. Bu iki fişek arasında yapılacak tercih, büyük ölçüde sizin özel ihtiyaçlarınıza ve kişisel tercihlerinize bağlıdır.

• Eğer avcılık yapıyorsanız ya da daha büyük tehditlere karşı savunma amacıyla maksimum güç istiyorsanız ve yüksek geri tepme ile başa çıkabilecek durumdaysanız, 10mm’yi tercih edin.
  
• Eğer hem öz savunma hem de kolluk kuvveti kullanımı için dengeli, yeterli güce sahip ve daha kolay kontrol edilebilir bir fişek arıyorsanız, .40 S&W sizin için daha uygun olacaktır.
  
  

Seçiminiz ne olursa olsun, her iki fişek de çeşitli senaryolarda kendini kanıtlamış ve silah camiasında saygı gören mühimmatlardır. Unutmayın, en iyi fişek, ihtiyacınıza en uygun olan ve elinizde kendinizi en rahat hissettiğiniz fişektir.

Neden .40 S&W Eskisi Kadar Popüler Değil?

1. 9mm'nin Yükselişi
   • Gelişen mühimmat teknolojisi sayesinde modern 9mm mermiler, .40 S&W’ye yakın durdurma gücü sunuyor.
     
   • Daha az geri tepme, daha fazla kapasite ve daha düşük maliyet gibi avantajlar, kullanıcıları 9mm’ye yöneltti.
     
2. Geri Tepme ve Atış Kontrolü
   • .40 S&W, 9mm’ye göre  sarsıntılı bir geri tepme üretir. Bu da özellikle seri atışlarda isabet oranını düşürebilir.
     
   • Kolluk kuvvetleri ve siviller daha kontrol edilebilir ve hızlı atış yapmaya uygun fişekleri tercih ediyor.
     
3. Silah Kapasitesi
   • Aynı büyüklükteki tabancalar genellikle 9mm ile daha fazla mermi taşır. Bu, taktiksel avantaj sağlar.
     
4. Fiyat ve Bulunabilirlik
   • 9mm mühimmat daha ucuz ve yaygın.
     
   • 10mm ise daha güçlü senaryolarda .40'ın yerini alabiliyor.
     

Ama Henüz Tamamen Bitmedi!

• Bazı kolluk kuvvetleri hâlâ .40 S&W kullanıyor (özellikle daha eski silah sistemlerine sahip olanlar).
  
• İkinci el piyasasında bolca uygun fiyatlı .40 S&W tabanca bulmak mümkün.
  
• Ev savunması, taşıma veya atış pratiği için hâlâ işe yarar, özellikle uygun fiyatlı mühimmatla çalışmak isteyenler için.
  
• Kompromis bir çözüm arayanlar (9mm’den güçlü, 10mm’den daha kontrol edilebilir) için hâlâ makul bir seçenektir.
  

Konuyla ilgili deneyimleriniz, katkı ve değerli görüşleriniz forum için yararlı olacaktır.

Saygılar]]>
Piyasada çok çeşitli kalibrede mühimmatlar var. Tarih boyunca daha güçlü, daha etkili mühimmat arayışı da hep sürdü, sürecek. 9x17 mm (.380 auto) dah sonra 9x19 çıktığı ve günümüzde en yaygın kullanılan tabanca mühimmatı olduğu gibi, modası geçmeye başlayan .40 SW den daha güçlü, aynı çapta 10 mm auto piyasaya sürüldü. 





Tabanca fişekleri söz konusu olduğunda, .40 S&W ile 10mm, hem meraklılar hem de profesyoneller arasında popüler seçenekler olarak öne çıkar. Her iki fişek de 9mm'den daha fazla güç sunar ve kendine has sadık bir kullanıcı kitlesine sahiptir. Son yıllarda .40 S&W’ye olan ilgi azalmış olsa da, 10mm yeniden popülerlik kazanmıştır. Bu artışta, üreticilerin bu güçlü fişeği kullanacak yeni tabancalar üretmeye başlaması etkili olmuştur. Hangi fişeği seçeceğiniz konusunda kararsız kaldıysanız, bu makale size bilinçli bir karar vermeniz için yardımcı olacaktır.

Her iki fişeğin de kendine özgü bir tarihi, teknik özellikleri ve kullanım alanları vardır. Bu yazıda her fişeğin geçmişini inceleyecek, özelliklerini karşılaştıracak ve en uygun oldukları kullanım senaryolarını tartışacağız.

10mm fişek, 1980’li yılların başında, efsanevi silah uzmanı Yarbay Jeff Cooper’ın çabalarıyla ortaya çıktı. Cooper, yüksek durdurma gücüne ve delici etkiye sahip güçlü bir tabanca fişeği hayal etmişti. Onun tasarımıyla FBI, saha ajanlarına verilmek üzere daha hafif bir 10mm yükü (yüksek performanslı olmayan versiyon) geliştirdi. Ancak Smith & Wesson da bu sırada kendi .40 kalibrelik fişeği üzerinde çalışıyordu.

Smith & Wesson, FBI’ın hafif 10mm fişeğiyle aynı balistik performansı sağlayabilecek bir .40 kalibre fişek geliştirdiklerine inanıyordu. Ayrıca bu fişek, daha kısa kovan yapısıyla 9mm boyutundaki tabancalara da uyuyordu. FBI’nın 10mm fişek üzerinde çalıştığını duyurması, muhtemelen S&W’nin kendi fişeğini piyasaya sürme sürecini hızlandırdı. FBI, Kasım 1989'da resmi olarak 10mm fişeği benimsedi. Smith & Wesson ise Ocak 1990'da SHOT Show’da .40 S&W fişeğini tanıttı.

FBI’ın 10mm fişeğinden neden kısa sürede vazgeçtiği konusunda çeşitli söylentiler vardır. En yaygın söylenti, geri tepmelerin bazı ajanlar için fazla olmasıdır. FBI’dan bu yönde resmi bir açıklama olmasa da, güvenilirlik, silah boyutu ve ağırlık gibi faktörlerin değişim kararında rol oynadığı resmi belgelerle sabittir. Gayriresmî olarak, FBI’nın .40 S&W’nin 10mm’yi kendi ihtiyaçları için gereksiz hale getirdiğini fark etmesi ve bütçesini korumak adına bu yönde karar almış olması muhtemeldir.

Bugün, ABD’de pek çok kolluk kuvveti hâlâ .40 S&W fişeğini kullanmaktadır. Bireysel silah sahipleri arasında da yaygın bir tercihtir; ancak 9mm hâlâ en popüler fişek olarak öne çıkar. Öte yandan, 10mm daha az yaygındır, çünkü geri tepmesi fazladır ve mermi maliyeti daha yüksektir.

10mm ve .40 S&W Karşılaştırması
Bu iki fişeği karşılaştırırken dikkate alınması gereken başlıca faktörler şunlardır:
Güç:

• 10mm, daha yüksek namlu çıkış hızı ve enerji ile daha güçlüdür.
  

Geri Tepme:

• .40 S&W, daha düşük geri tepme sunar. Bu, özellikle yeni başlayanlar veya el gücü düşük atıcılar için avantajdır.
  

Şarjör Kapasitesi:

• Mermi çapları aynıdır, bu yüzden aynı boyuttaki şarjörler aynı sayıda mermi alabilir.
  
• Ancak 10mm’nin toplam uzunluğu daha fazladır ve kovanı daha geniştir, yani daha fazla barut içerir.
  
• 10mm tabancalar, genellikle .40 S&W’ye göre daha büyük gövdelerde üretilir; fakat şarjör kapasiteleri genelde aynıdır. Örneğin:
  • Glock 22: 15+1 adet .40 S&W
    
  • Glock 20: 15+1 adet 10mm
    

Fiyat ve Bulunabilirlik:

• 10mm, nadir bir fişek değildir ancak .40 S&W’ye göre bulmak daha zordur ve fiyatı daha yüksektir.
  
• Her iki fişek için de piyasada çeşitli tipte mermi (FMJ eğitim fişeği, JHP savunma fişeği vb.) mevcuttur.
  

10mm Avantajları ve Dezavantajları
Artıları:

• Üstün durdurma gücü ve delici etki.
  
• Avcılık ve belirli kolluk kuvveti uygulamaları için uygundur.
  
• Daha büyük yırtıcı hayvanlara karşı öz savunma için etkilidir.
  
• Uzun mesafelerde iyi balistik performans sunar.
  
• Bu fişekle uyumlu revolver (toplu tabanca) ve PCC (karabina tipi tabanca) seçenekleri mevcuttur.
  

Eksileri:

• Yüksek geri tepme bazı atıcılar için zorlayıcı olabilir.
  
• Tabancaya bağlı olarak şarjör kapasitesi sınırlı olabilir.
  
• Şehir ortamında aşırı delip geçme (overpenetration) riski taşır.
  
• Ortalama olarak .40 S&W tabancalardan daha pahalıdır.
  
• Daha küçük fişeklere kıyasla mermi ve eğitim maliyeti daha yüksektir.
  

.40 S&W Avantajları ve Dezavantajları
Artıları:

• Geri tepme canlıdır ama daha geniş bir atıcı kitlesi için daha kolay yönetilebilir.
  
• Kolluk kuvvetleri tarafından yaygın olarak kullanılır, geçmişi başarılarla doludur.
  
• Ortalama olarak 10mm tabancalara göre daha ucuzdur. Kullanılmış emniyet tabancalarında iyi fırsatlar bulunabilir.
  
• Tabancaya bağlı olarak daha yüksek kapasiteli şarjör seçenekleri mevcuttur.
  
• Bu fişekle uyumlu revolver ve PCC seçenekleri mevcuttur.
  

Eksileri:

• 10mm’ye kıyasla daha düşük güç ve delici etkiye sahiptir.
  
• Uzak mesafelerde 10mm’ye göre daha düşük durdurma gücü.
  
• Balistik performansı, 9mm gibi daha küçük fişeklere daha çok benzer.
  
• Daha küçük kalibreli fişeklere kıyasla daha az tabanca/aksesuar seçeneği vardır.
  
• Daha küçük fişeklere kıyasla mermi ve eğitim maliyeti hâlâ yüksektir.
  Görüldüğü gibi, açık ara “en iyi” olan bir seçenek yoktur. Karar tamamen sizin amacınıza, atıcı becerinize, fiziksel yapınıza ve bütçenize bağlıdır.

En önemli değişken, silahı ne için kullanmak istediğinizdir. Daha küçük yapılı, yetenekli bir atıcı 10mm ile gayet iyi başa çıkabilir; ancak .40 S&W ihtiyacınız olan performansı zaten sağlıyorsa, neden fazlasını tercih edesiniz?

Her iki fişek türünün de çok sayıda kullanım alanı vardır. .40 S&W daha çok yönlü bir fişekken, 10mm daha güçlü bir durdurma etkisine sahiptir. İşte her iki fişeğin tipik kullanım senaryoları:

10mm Kullanım Alanları

10mm, avcılık ve büyük hayvanlara karşı korunma gibi doğa temelli faaliyetlerde yan silah olarak ideal bir fişektir. Aynı zamanda, kırsal bölgelerde daha uzun menzilli atışların gerekebileceği durumlar için, bazı özel kolluk kuvveti birimleri tarafından da tercih edilmektedir.

.40 S&W Kullanım Alanları

.40 S&W, öz savunma ve şehir içi kolluk kuvveti kullanımı için oldukça uygun, çok yönlü bir fişektir. Güç ve kontrol dengesinden dolayı ev savunması için mükemmel bir tercihtir ve görevde güvenilir, etkili bir yan silah ihtiyacı olan polisler tarafından da yaygın olarak kullanılır. Ayrıca, maliyeti daha düşük olduğu için eğlence amaçlı atışlar için de harika bir seçenektir.

Balistik Genel Bakış

Balistik açısından bakıldığında, 10mm genellikle .40 S&W’ye kıyasla daha yüksek namlu çıkış hızı ve enerji sunar. Bu da daha iyi delici etki ve potansiyel olarak daha yüksek durdurma gücü anlamına gelir.

.40 S&W ise çoğu öz savunma senaryosu için yeterli güç sağlar ve özellikle seri atışlarda kontrolü daha kolaydır.
Elbette her fişeğin balistik performansı çeşitli faktörlere bağlı olarak değişebilir. Bu faktörler arasında silahın kalitesi, namlu uzunluğu ve kullanılan mermi markası veya tipi yer alır.

Balistik Karşılaştırma:

.40 S&W ile 10mm karşılaştırıldığında:

• 10mm, daha yüksek durdurma gücü ve delici etki sağlar. Balistik jel çalışmalarında .40 S&W yterli bir penetrasyon 17-18 inç sağlarken, 10 mm auto 24-25 inç bir penetrasyon sağlamaktadır  
  
• .40 S&W ise daha ucuz, daha az geri tepme üretir ve daha kolay kontrol edilebilir.
  

10mm ve .40 S&W, kendine özgü avantajlara ve ideal kullanım alanlarına sahip fişeklerdir. Bu iki fişek arasında yapılacak tercih, büyük ölçüde sizin özel ihtiyaçlarınıza ve kişisel tercihlerinize bağlıdır.

• Eğer avcılık yapıyorsanız ya da daha büyük tehditlere karşı savunma amacıyla maksimum güç istiyorsanız ve yüksek geri tepme ile başa çıkabilecek durumdaysanız, 10mm’yi tercih edin.
  
• Eğer hem öz savunma hem de kolluk kuvveti kullanımı için dengeli, yeterli güce sahip ve daha kolay kontrol edilebilir bir fişek arıyorsanız, .40 S&W sizin için daha uygun olacaktır.
  
  

Seçiminiz ne olursa olsun, her iki fişek de çeşitli senaryolarda kendini kanıtlamış ve silah camiasında saygı gören mühimmatlardır. Unutmayın, en iyi fişek, ihtiyacınıza en uygun olan ve elinizde kendinizi en rahat hissettiğiniz fişektir.

Neden .40 S&W Eskisi Kadar Popüler Değil?

1. 9mm'nin Yükselişi
   • Gelişen mühimmat teknolojisi sayesinde modern 9mm mermiler, .40 S&W’ye yakın durdurma gücü sunuyor.
     
   • Daha az geri tepme, daha fazla kapasite ve daha düşük maliyet gibi avantajlar, kullanıcıları 9mm’ye yöneltti.
     
2. Geri Tepme ve Atış Kontrolü
   • .40 S&W, 9mm’ye göre  sarsıntılı bir geri tepme üretir. Bu da özellikle seri atışlarda isabet oranını düşürebilir.
     
   • Kolluk kuvvetleri ve siviller daha kontrol edilebilir ve hızlı atış yapmaya uygun fişekleri tercih ediyor.
     
3. Silah Kapasitesi
   • Aynı büyüklükteki tabancalar genellikle 9mm ile daha fazla mermi taşır. Bu, taktiksel avantaj sağlar.
     
4. Fiyat ve Bulunabilirlik
   • 9mm mühimmat daha ucuz ve yaygın.
     
   • 10mm ise daha güçlü senaryolarda .40'ın yerini alabiliyor.
     

Ama Henüz Tamamen Bitmedi!

• Bazı kolluk kuvvetleri hâlâ .40 S&W kullanıyor (özellikle daha eski silah sistemlerine sahip olanlar).
  
• İkinci el piyasasında bolca uygun fiyatlı .40 S&W tabanca bulmak mümkün.
  
• Ev savunması, taşıma veya atış pratiği için hâlâ işe yarar, özellikle uygun fiyatlı mühimmatla çalışmak isteyenler için.
  
• Kompromis bir çözüm arayanlar (9mm’den güçlü, 10mm’den daha kontrol edilebilir) için hâlâ makul bir seçenektir.
  

Konuyla ilgili deneyimleriniz, katkı ve değerli görüşleriniz forum için yararlı olacaktır.

Saygılar]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=884 Wed, 07 May 2025 19:21:13 +0300 Aquila54]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=884  

Herkese selamlar ;

Yaklaşık 1 ay önce atış sonunda silah bakımı ve şarjör dolumu yaparken 2024 üretimi kutudan çıkan mermidir.Nedense Mke 7.65 mm mermilerde bu tarz hatalarla 2 yada 3. karşılaşmam. Bir kaç yıl öncede 7.65 diye satılan ama ölçüsü farklı olan bir mermi Mod 81 F'in namlusuna sıkışmış Allaha şükür ateşleme olacak kadar sürgü kapanmadığından Out Off Batery yada farklı bir emniyetsiz durum ile karşılaşmadık. Bu hatalı mermiler sık sık karşıma çıkınca aldığım tüm mermileri gözle kontrol edip, namluyu tabancadan söküp tek tek tüm mermileri atım yatağına sokup çıkartıp tekrar kutuya dizip kutuları işaretliyorum ?
İşin ilginci bir ara MKE 7.65 mermi üretmediğinde sadece Özkursan kullanmak zorunda kalmıştık, bu markada hiç böyle bir durum yaşamadım. Bu olumsuz ve emniyetsiz durumu sizlerle paylaşmak istedim.
Saygılar ...]]>  

Herkese selamlar ;

Yaklaşık 1 ay önce atış sonunda silah bakımı ve şarjör dolumu yaparken 2024 üretimi kutudan çıkan mermidir.Nedense Mke 7.65 mm mermilerde bu tarz hatalarla 2 yada 3. karşılaşmam. Bir kaç yıl öncede 7.65 diye satılan ama ölçüsü farklı olan bir mermi Mod 81 F'in namlusuna sıkışmış Allaha şükür ateşleme olacak kadar sürgü kapanmadığından Out Off Batery yada farklı bir emniyetsiz durum ile karşılaşmadık. Bu hatalı mermiler sık sık karşıma çıkınca aldığım tüm mermileri gözle kontrol edip, namluyu tabancadan söküp tek tek tüm mermileri atım yatağına sokup çıkartıp tekrar kutuya dizip kutuları işaretliyorum ?
İşin ilginci bir ara MKE 7.65 mermi üretmediğinde sadece Özkursan kullanmak zorunda kalmıştık, bu markada hiç böyle bir durum yaşamadım. Bu olumsuz ve emniyetsiz durumu sizlerle paylaşmak istedim.
Saygılar ...]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=853 Fri, 18 Apr 2025 23:57:17 +0300 alpSaral]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=853
CZ-75B Omega (100 fişek) ve S&W 686 (50 fişek - 35 remington 15 fiocchi) ile atış yapacaktım.

Önce S&W ile başladım ilk 6 atışı bitirdim sonraki 6 mermiyi yükledim 4.atıştan sonra horozu tam kuramadığımı fark ettim.

Silindir oynuyor ancak kurulana dek dönmüyordu.

Bir aksilik olduğunu anladım. Namluyu hedefte tutarak silahı sağ ve sola döndürerek kontrol etmeye başladım. Herhangi bir sorun yoktu. Düğmeye basıp silindiri açmaya çalıştım. Açılır gibi oluyor ancak açamıyordum. Bu sefer silindir yataklarına bakınca durum anlaşıldı. Namlu girişinin tam sağında kalan yuvadaki merminin çekirdeği dışarıya doğru taşmış, namlu uzantısına takıldığı için silindirin tam dönmesine veya açılmasına engel oluyordu.

Biraz elimle itip zorlayınca silindir açıldı. Mermiyi ayırdım yeniden doldurdum ve atışlara devam ettim. Yine 4. atıştan sonra tamamen yukarıda durumun aynısını yaşadım.

O mermiyi de ayırdım.

Kalan tüm mermileri sorunsuz bir şekilde ateşledim, ancak demoralize oldum. Sürekli silahı takip edip bir sorun çıkacak mı diye endişe ettim.

Tüm mermiler bitince kalan 2 mermiyi tekrar inceledim. Çekirdekler tam çıkmamış ancak dışarıya içeriye şekilde yerlerinde oynuyordu. Parmağımla biraz içeriye ittim ancak tabi tam oturmadılar.

Hem etekli hem eteksiz fişek doldurabilen birisiyim. Risk alarak mermileri attım bu aslında doğru bir davranış değildir poligondaki arkadaşımda abi boşver atma dedi ama mermilerin bir aşırı basınç sorunu olmayacağını anladığım için bunu yaptım. Hatta çekirdeğin namluda kalma ihtimali vardı risk oydu orada bu arızayı giderebilecek durumda olduğum için atmayı tercih ettim. Poligon envanterinde olan SR-38 olsaydı kesinlikle atmazdım, bu noktada silahıma da güvendim. Özetle böyle bir durumda mermiyi kullanmamanızı tavsiye ederim.

Mermiler bunlardı, sağdaki merminin çekirdeğini biraz içeri ittiğim halde, çekirdekte görülen çigzili alanın ortasına dek kovana gömülmüş olması gerekirdi. İlk aldığımda soldaki kadar dışarı çıkmış haldeydi.



Mermileri ateşledikten sonra kovanlar neredeyse aynı noktalardan aynı şekilde yarılma oluştu, bunun nedeni patlamadan önce merminin yapısının bozulmasıyla ilgili olduğunu düşünüyorum. Remington zaten sert patlayan bir mermi, yanma odası değişimi buna neden olmuş gibi duruyor.



Bunlarda iki fişeğin kapsül kısımları. Aslında normal patlayanlardan çekmeyi unuttum ancak Sn.Sabri görünce hemen "krater oluşmuş bunlarda" diyerek sorunu tespit etti. Evet çekirdeklerin gevşemesi ve kovanların yarılması nedeniyle aslında fişekler olması gerekenden zayıf patladıkları için geri basıncın düşüşü kapsüllerin iğne izlerinden görülebiliyor.


Poligonda güvenlik kursunun eğitim atışları olduğundan ana baba günü gibiydi. Bana bir atış yolunu hatır için ayırdıklarından düzgün fotoğraflayamadım yoksa silindirin nasıl açılmadığını filanda çekmek istiyordum.


Gelelim asıl soruna. Bir revolverde bir mermi patlarken hazırda bekleyen bir diğer merminin çekirdeği nasıl yerinden çıkabilir? Sn.Ortaç gibi daha deneyimli üstadlar bunun yaşandığını söylüyorlar. Ben 2000 civarı atışta ilk kez yaşadım bu durumu o yüzden çok garipsedim. Tahminim şudur, S&W 686 gövdelerinde silindir ejectorünün kafasının geldiği yer biraz tıraşlı ve derinliklidir. Silah tam doluyken buradaki fişek (alttaki fotoğrafta ortada kalan görüldüğü üzere biraz geride duruyor) hep yerinden oynar sallanır. Teorim buradaki fişeğin diğer fişek patlarken oluşan enerjiyle geri-ileri hareketiyle oluşan kinetik enerjinin çekirdeği yerinden oynattığı yönünde. Zira attığım mermilerde takriben 25 yıllık her ne kadar daha önce sorun yaşamamış olsamda arka arkaya 2 kez denk gelmesi de garip.



Biraz uzun tuttum belki başına gelenlerde vardır bu konuyu tartışmaya açmak istedim. Acaba bu neden oluyor?


Saygılarımla.]]>
CZ-75B Omega (100 fişek) ve S&W 686 (50 fişek - 35 remington 15 fiocchi) ile atış yapacaktım.

Önce S&W ile başladım ilk 6 atışı bitirdim sonraki 6 mermiyi yükledim 4.atıştan sonra horozu tam kuramadığımı fark ettim.

Silindir oynuyor ancak kurulana dek dönmüyordu.

Bir aksilik olduğunu anladım. Namluyu hedefte tutarak silahı sağ ve sola döndürerek kontrol etmeye başladım. Herhangi bir sorun yoktu. Düğmeye basıp silindiri açmaya çalıştım. Açılır gibi oluyor ancak açamıyordum. Bu sefer silindir yataklarına bakınca durum anlaşıldı. Namlu girişinin tam sağında kalan yuvadaki merminin çekirdeği dışarıya doğru taşmış, namlu uzantısına takıldığı için silindirin tam dönmesine veya açılmasına engel oluyordu.

Biraz elimle itip zorlayınca silindir açıldı. Mermiyi ayırdım yeniden doldurdum ve atışlara devam ettim. Yine 4. atıştan sonra tamamen yukarıda durumun aynısını yaşadım.

O mermiyi de ayırdım.

Kalan tüm mermileri sorunsuz bir şekilde ateşledim, ancak demoralize oldum. Sürekli silahı takip edip bir sorun çıkacak mı diye endişe ettim.

Tüm mermiler bitince kalan 2 mermiyi tekrar inceledim. Çekirdekler tam çıkmamış ancak dışarıya içeriye şekilde yerlerinde oynuyordu. Parmağımla biraz içeriye ittim ancak tabi tam oturmadılar.

Hem etekli hem eteksiz fişek doldurabilen birisiyim. Risk alarak mermileri attım bu aslında doğru bir davranış değildir poligondaki arkadaşımda abi boşver atma dedi ama mermilerin bir aşırı basınç sorunu olmayacağını anladığım için bunu yaptım. Hatta çekirdeğin namluda kalma ihtimali vardı risk oydu orada bu arızayı giderebilecek durumda olduğum için atmayı tercih ettim. Poligon envanterinde olan SR-38 olsaydı kesinlikle atmazdım, bu noktada silahıma da güvendim. Özetle böyle bir durumda mermiyi kullanmamanızı tavsiye ederim.

Mermiler bunlardı, sağdaki merminin çekirdeğini biraz içeri ittiğim halde, çekirdekte görülen çigzili alanın ortasına dek kovana gömülmüş olması gerekirdi. İlk aldığımda soldaki kadar dışarı çıkmış haldeydi.



Mermileri ateşledikten sonra kovanlar neredeyse aynı noktalardan aynı şekilde yarılma oluştu, bunun nedeni patlamadan önce merminin yapısının bozulmasıyla ilgili olduğunu düşünüyorum. Remington zaten sert patlayan bir mermi, yanma odası değişimi buna neden olmuş gibi duruyor.



Bunlarda iki fişeğin kapsül kısımları. Aslında normal patlayanlardan çekmeyi unuttum ancak Sn.Sabri görünce hemen "krater oluşmuş bunlarda" diyerek sorunu tespit etti. Evet çekirdeklerin gevşemesi ve kovanların yarılması nedeniyle aslında fişekler olması gerekenden zayıf patladıkları için geri basıncın düşüşü kapsüllerin iğne izlerinden görülebiliyor.


Poligonda güvenlik kursunun eğitim atışları olduğundan ana baba günü gibiydi. Bana bir atış yolunu hatır için ayırdıklarından düzgün fotoğraflayamadım yoksa silindirin nasıl açılmadığını filanda çekmek istiyordum.


Gelelim asıl soruna. Bir revolverde bir mermi patlarken hazırda bekleyen bir diğer merminin çekirdeği nasıl yerinden çıkabilir? Sn.Ortaç gibi daha deneyimli üstadlar bunun yaşandığını söylüyorlar. Ben 2000 civarı atışta ilk kez yaşadım bu durumu o yüzden çok garipsedim. Tahminim şudur, S&W 686 gövdelerinde silindir ejectorünün kafasının geldiği yer biraz tıraşlı ve derinliklidir. Silah tam doluyken buradaki fişek (alttaki fotoğrafta ortada kalan görüldüğü üzere biraz geride duruyor) hep yerinden oynar sallanır. Teorim buradaki fişeğin diğer fişek patlarken oluşan enerjiyle geri-ileri hareketiyle oluşan kinetik enerjinin çekirdeği yerinden oynattığı yönünde. Zira attığım mermilerde takriben 25 yıllık her ne kadar daha önce sorun yaşamamış olsamda arka arkaya 2 kez denk gelmesi de garip.



Biraz uzun tuttum belki başına gelenlerde vardır bu konuyu tartışmaya açmak istedim. Acaba bu neden oluyor?


Saygılarımla.]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=849 Tue, 15 Apr 2025 11:35:20 +0300 Sabri]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=849
Sayın Osman Ortaç, bazı MKE mermilerinin atılmış kovan resimlerini paylaşarak "MKE gerçekten MKE mi?" başlığıyla yayınladı. Haklı olarak hem damgalama hemde kapsüldeki izlere bakarak bazıları "yüksek basınçlı mı?" gibi doğru bir soru sordu.

Bizde yivli fişek doldurmak Yassah! Ama yivsiz fişek dolduranlarında bu konuyu bilmesi ŞART. Ayrıca, Bazı fabrika dolumlarında da sorunlar yaşayabiliyoruz. Atılmış fişeklerin "Kovan dipliği ve kapsüle" bakarak, fişeğin yüksek basınçlı olduğunu tahmin etmek mümkün. Bu konuda "Mass Gun Ownership" web sitesinde okuduğum bilgilendirici güzel bir makaleyi sizlerle paylaşmak istedim:

Basınç Belirtilerini Okumak
Çoğu yeniden doldurucu, kartuşların yeniden doldurma kılavuzunda belirtilen maksimum veya minimum barut miktarlarının dışına çıkılmaması gerektiğini bilir. Ancak bazı yeniden doldurucular, barut miktarı önerilen sınırlar içinde kalsa bile aşırı basıncın oluşabileceğini anlamazlar.

Peki bu nasıl mümkün olabilir? Bunun birkaç nedeni olabilir. Yeniden doldurma kılavuzundaki veriler, üretici tarafından belirli bir barut, kovan, kapsül, mermi ve en önemlisi - belirtilen bir silah kullanılarak test edilip güvenli bulunmuştur. Bu parametrelerden herhangi birini değiştirirseniz, kartuşun oluşturduğu basınç da değişecektir. Birden fazla parametreyi değiştirirseniz, küçük basınç artışlarının “üst üste binmesi” sonucu tehlikeli seviyelere ulaşma riskiyle karşı karşıya kalırsınız.

"Düşükten başlayın, yavaş yavaş artırın ve basınç belirtilerine dikkat edin."

Bu tavsiye, ilk atıcının ilk kartuşu yeniden doldurduğu günden beri her yeniden doldurma eğitmeni ve yazarı tarafından defalarca tekrar edilmiştir, ancak hala bir yük geliştirmeye çalışan birine verilebilecek en sağlam tavsiyedir. Bu makale, en yaygın basınç belirtilerinden bazılarını açıklayacaktır.

Bir Referans Noktası Belirleyin
Yeniden doldurduğunuz fişeklerdeki basınç belirtilerini okuyabilmek için, önce silahınızda bir “normal” fişeğin nasıl davrandığını ve ateşledikten sonra harcanmış kovanın nasıl göründüğünü bilmeniz gerekir. Neyin normal olduğunu belirlemek için, silahınızda mümkünse yeniden doldurduklarınıza benzer ağırlıkta mermiye ve aynı marka kovanlara sahip bazı fabrika üretimi fişekleri ateşlemelisiniz.

Ateşleme sırasında, silahın çalışma şeklini gözlemleyin. Geri tepmeyi kabaca tahmin etmeye çalışın ve özellikle boşaltma ve kovan atımına dikkat edin. Kundağı kurmalı ya da sürgülü tüfeklerde, bir atıştan sonra sürgüyü kaldırmak/kolu çalıştırmak için ne kadar kuvvet gerektiğine dikkat edin. Yarı otomatiklerde, boş kovanların nereye düştüğünü gözlemleyin. Revolver ve tek atımlık silahlarda ise harcanmış kovanları çıkarmak için gereken kuvveti tanımaya çalışın. Eğer bir hız ölçeriniz (kronograf) varsa, fişeklerin çıkış hızını da kaydedin.

Ateşlenmiş kovanları toplayın ve kapsülün durumunu, kapsül üzerindeki iğne darbesinin şekli ve izlerini, kovan dip kısmındaki iz veya darbelere dikkat edin ve kovan ağızlarındaki durumları inceleyin.

Her üreticiye ait en az bir adet fabrika üretimi kovanı net bir şekilde işaretleyip saklamak iyi bir fikirdir. Bu, yeniden doldurduğunuz fişeklerin harcanmış kovanlarının durumunu fabrika üretimi kovanlarla karşılaştırmanızı kolaylaştırır – yalnızca hafızanıza güvenmek zorunda kalmazsınız.
Artık elinizde bir referans noktası olduğuna göre, basınç belirtilerini aramaya hazırsınız. Ancak şunu unutmayın: basınç belirtileri konusunda kesin kurallar yoktur. Her kuralın istisnası olabilir ve bazı kalibreler/silahlar, yıkıcı kovan hasarı gerçekleşene kadar hiçbir basınç belirtisi göstermeyebilir. Bazen basınç belirtisi gibi görünen bir şey, aşırı boşluk (headspace) ya da silahın kendisindeki bir sorun nedeniyle oluşabilir. Eğer aşırı basınçtan şüpheleniyorsanız, sorun çözülene kadar atışa devam etmeyin.

Unutmayın: Basınç belirtileri konusunda kesin kurallar yoktur. Her kuralın istisnası olabilir ve bazı kalibreler/silahlar, yıkıcı bir kovan arızasına kadar hiçbir belirti göstermeyebilir.

Aşırı Geri Tepme
Bazen, yeniden doldurduğunuz fişeklerdeki basınç sorununa dair ilk fark edilen belirti, aşırı geri tepmedir. Mermi ağırlıkları benzerse ve yeniden doldurduğunuz fişeklerle yapılan atışlarda geri tepme fabrika fişeklerine göre fark edilir derecede fazlaysa, sınırları zorluyor olabilirsiniz. Ancak şunu unutmayın: geri tepme, aşırı basıncın en güvenilmez göstergesidir.

Geri tepme oldukça öznel bir deneyimdir ve kendi el yapımı fişeklerinizi ateşlerken daha fazla dikkat kesiliyor olabilirsiniz; bu da aslında daha güçlü olmayan atışların size öyleymiş gibi gelmesine neden olabilir. Hissedilen geri tepme üzerinde mermi ağırlığı, basınca göre daha fazla etkiye sahiptir. Yani yeniden doldurduğunuz fişeklerdeki mermiler, referans olarak kullandığınız fabrika fişeklerinden daha ağırsa, daha fazla geri tepme beklenmelidir. Ayrıca eğer referans fişekleriniz ucuz, hafif barutla doldurulmuş “ekonomik paket” tabanca fişekleriyse, el yapımı fişeklerden biraz daha fazla geri tepme almak tamamen normaldir.

Kovan çıkartmada zorluk
Geri tepmenin aksine, boşaltma ve kovan atma sorunları aşırı basıncın çok daha güvenilir göstergeleridir. Bir fişek ateşlendiğinde, kovan genleşerek namluyu sızdırmaz hale getirir. Aşırı basınç, aşırı genleşmeye yol açar ve bu da kovanın çıkarılmasını zorlaştırır. Sürgülü tüfeklerde normalden daha zor sürgü kaldırma veya kundağı kurmalı tüfeklerde kolun zor çalışması, aşırı basıncın klasik belirtilerindendir.
Yarı otomatik silahlarda, kovanların atılma şeklinin değişmesi veya atılamama (fail-to-eject) durumları da aşırı basıncın göstergesi olabilir. Ancak aynı belirtiler düşük basınç için de geçerli olabilir, bu yüzden başka basınç işaretlerini de aramalı veya bir kronograf kullanarak çıkış hızının basınç seviyesini size söylemesine izin vermelisiniz. Temiz bir revolver veya tek atımlık silahın normalden daha zor boşaltılması da aşırı basıncın iyi bir göstergesidir.

Yassılaşmış Kapsüller
Yassılaşmış kapsül, en yaygın bilinen basınç işaretidir. Ne yazık ki aynı zamanda en az güvenilir göstergelerden biridir. Yeni bir kapsülün alt kenarı hafifçe yuvarlaktır. Bu, kapsülün altı ile kapsül yuvası arasında küçük bir eğim (bevel) oluşturur. Fişek ateşlendiğinde, kapsül arka yüzeye çarpar ve yassılaşır. Yassı kapsül teorisine göre, eğer basınç aşırıysa kapsül bu eğime doğru “akar” ve kapsül kenarları, açık alanı doldurarak yuvarlaktan kare şekline dönüşür.

Yassılaşma miktarı kullanılan silaha ve kapsül markasına göre değişecektir, bu yüzden tek başına bakıldığında yassı kapsül size basınç hakkında çok az bilgi verir. İşte bu noktada referans fişekler devreye girer. Yeniden doldurduğunuz fişeklerin ateşlenmiş kapsüllerinin durumunu referans kovanlardaki kapsüllerle karşılaştırın. Eğer yeniden doldurduğunuz fişeklerdeki kapsüller belirgin şekilde daha yassıysa, basıncın fazla olması mümkündür.

Aşağıdaki fotoğraf, aynı revolverden ateşlenmiş üç farklı .357 Magnum fişeğini göstermektedir.
Soldaki fişek, düşük hızlı, “yumuşak tepme” olarak tabir edilen bir dolumdur. CCI kapsül neredeyse hiç yassılaşma göstermemektedir.


Ortadaki fişek, Federal kapsül kullanılarak hazırlanmış tam güçte bir dolumdur. Kapsül bir miktar yassılaşmış olsa da, bu durum bu particular revolver için tamamen normaldir. Birçok “uzman” bu kapsülün “çok yassı” olduğunu ve yüksek basınç gösterdiğini söyleyebilir, ancak bu görünüm Federal fabrika fişeğinden çıkmış bir kovanla neredeyse aynıdır.

Sağdaki kovan ise aşırı derecede yassılaşmış bir kapsül göstermekte olup, bu durum açıkça bir aşırı basınç belirtisidir. Ayrıca dikkat edin: basınç arttıkça iğne darbesi izi giderek daha yüzeysel hale geliyor. Bunun nedeni, basıncın darbe izini kısmen “geri itmesi” yani çöküntüyü dışa doğru bastırmasıdır.

Çoğu zaman, yassılaşmış bir kapsül yüksek basınçtan ziyade aşırı headspace (namlu ile kovan arasındaki boşluk) sorununa işaret eder. Eğer fişek namluya gevşek oturuyorsa, ateşleme sırasında kovan dibi geriye doğru hareket edip arka yüzeye (breech face) çarptığında kapsül yassılaşır. Bu durum, düşük basınçlı dolumlarda bile meydana gelebilir. Ayrıca kapsül markası da yassılaşma miktarını etkileyebilir. Örneğin Federal kapsüller yumuşaktır ve diğer tüm değişkenler aynı olsa bile daha fazla yassılaşma eğilimindedirler.

Kraterleşmiş Kapsüller 
Pırtlamış veya “kraterleşmiş” kapsül, ateşleme sırasında kapsül kabının bir kısmının geriye doğru itilerek arka yüzdeki iğne deliğine doğru bastırılması sonucu oluşur. Genellikle bu durum, iğne ile iğne deliği arasındaki boşluğun fazla olmasından kaynaklanır. Eğer böyle bir durum varsa, referans olarak kullandığınız fabrika fişeklerinde de bir miktar kraterleşme görülecektir. Ancak fabrika fişeklerinde hiçbir iz yokken yalnızca kendi doldurduğunuz fişeklerde bu oluşuyorsa, bu durum aşırı basınca işaret edebilir.



Yukarıdaki fotoğraftaki kapsül, maksimum barut dolumuna sahip boyun sıkıştırmalı bir .308 yeniden dolum fişeğine aittir. Bu tüfekten çıkan normal bir fişekte hiç kraterleşme (fırlama) görülmez, bu nedenle kraterleşmiş kapsül aşırı basıncın iyi bir göstergesidir. Boyun sıkıştırmalı fişeğin sıkı headspace’i nedeniyle kapsülde çok az yassılaşma olduğunu fark edin. Bu fişeği ateşledikten sonra tüfeğin sürgüsü zor kalkmıştır – bu da basıncın fazla olduğunu gösteren başka bir işarettir ve artık barut miktarını azaltma zamanının geldiğini göstermektedir.

Delinmiş Kapsüller
Eğer silahınız iyi durumdaysa, ateşlenmiş bir kovanda kapsülün delinmiş olması gibi bir durumla karşılaşmamalısınız. Bu basınç belirtisi özellikle tartışmasızdır: Eğer kapsül, iğne darbesinin geldiği noktadan delinmişse, bu açıkça aşırı basınca işarettir. Böyle bir durumla karşılaşırsanız, o fişeklerden ateşlemeye kesinlikle devam etmeyin. Bu sorun, küçük bir rahatsızlık olmanın ötesindedir; silahınızda ciddi hasara yol açabilir. Bir kapsül delindiğinde, içinden yüksek basınçlı, aşırı ısınmış gaz dışarı fırlar. Bu da iğne, arka yüzey (breech face) veya gazın çarptığı diğer parçaların aşınmasına neden olabilir. Kapsül delindikten sonra, herhangi bir fişekle tekrar atış yapmadan önce silahınızı mutlaka yetkili ve ehil bir silah ustasına kontrol ettirmelisiniz.



Eksik kayıp Kapsüller 
Ateşlenmiş kovanlarda eksik kapsül görülmesinin iki olası nedeni vardır: Gevşemiş kapsül yuvaları veya normalden yüksek basınç.
Eğer kullandığınız kovan yüksek basınçlı bir fişeğe (örneğin .38 Super veya .223/5.56 gibi) aitse ve birkaç kez yeniden doldurulduysa, büyük olasılıkla kapsül yuvaları gevşemiştir ve bu kovanları emekli etmenin zamanı gelmiştir. Ancak kovan yeni ya da sadece bir kez ateşlenmişse, eksik kapsül aşırı basınç işareti olabilir ve genellikle başka basınç belirtileriyle birlikte görülür.

Aşağıdaki fotoğraf, sadece bir kez ateşlenmiş bir 9mm kovanı göstermektedir. Bu fişek, mermi/namlu uyumu açısından toplam uzunluğu fazla olacak şekilde doldurulmuştu. Mermi, fişek yatağına sürüldüğünde yiv-setlere (rifling) oturdu ve ateşleme sırasında aşırı basınca neden oldu. Eksik kapsülün yanı sıra, bu kovan aşırı basıncın bir başka tipik işaretini de taşımaktadır; bu belirti, makalenin ilerleyen bölümünde açıklanacaktır.



Kapsül Etrafında Kurumlu Halka
Her ne kadar sıkça bir basınç belirtisi olarak listelense de, bu işaret muhtemelen en az güvenilir olanlardan biridir.
Kapsül çevresinden dışa doğru yayılan belirgin bir kurum izi, gaz sızıntısının işareti olabilir. Ancak çoğu zaman bu sızıntı, genişlemiş (gevşemiş) bir kapsül yuvasından kaynaklanır. Bunu anlamanın kolay yolu, kovanı evrensel bir kapsül çıkarma kalıbı (universal decapping die) ile kapsülsüz hale getirmektir. Eğer kapsül, “normal” bir kovana kıyasla çok daha kolay çıkıyorsa, sorununuzu bulmuşsunuz demektir.

Evrensel bir çıkarma kalıbı, sizing kalıbı yerine kullanılmalıdır çünkü bu sayede kapsülü çıkarırken gereken kuvveti daha iyi hissedebilirsiniz. Eğer elinizde evrensel kalıp yoksa, daha büyük kalibreli fişekler için kullanılan bir sizing kalıbı da iş görebilir.

Bir noktanın daha altını çizmek isterim: Yukarıda “belirgin” kelimesini özellikle vurguladım çünkü bu durum oluştuğunda gaz sızıntısı gözle çok rahat fark edilir ve normal bir harcanmış kovandan oldukça farklı görünür. Kapsül ile kovan dibi arasındaki eğimli girintide bir miktar kurum kalması, gaz kaçağından çok kirli bir silahın belirtisi olabilir.

Kovan Dibi Çıkıntısı
Bir fişek ateşlendiğinde, kovanın dibi breech face (arkalık yüzeyi) tarafından desteklenir. Tek kırmalı ve bazı tek atışlık silahlar hariç, breech face kovan dibini tamamen örtmez – arkalıkta genellikle çıkarıcı (extractor) için bir oyuk bulunur.
Aşırı basınç, kovan dibindeki pirinç malzemenin bu çıkarıcı boşluğuna doğru akmasına neden olabilir ve bu da kovan dibinde, çıkarıcı yuvasının şeklini almış kabarık bir iz bırakır.



Eğer bu çıkıntı (extrusion), fabrika üretimi “test” fişeklerinizde görülmüyorsa ancak kendi doldurduğunuz fişeklerde belirgin şekilde mevcutsa, bu aşırı basıncın oldukça güvenilir bir göstergesidir. Ancak şunu da unutmayın: Tüm pirinç kovanlar aynı kalitede üretilmez. Bazı markalar (özellikle Federal), diğerlerine göre daha yumuşak pirinçten yapılmıştır.

Federal marka fabrika fişeklerinde çıkarıcı yuvasının kovan dibine hafifçe iz bırakması alışılmadık bir durum değildir. Ancak tırnağınızla hissedebileceğiniz kadar belirgin bir çıkıntı varsa, bu ciddi bir sorunun varlığına işaret eder.

Eğilmiş Kovan Dipleri 
Bu makalenin önceki bölümlerinde, yarı otomatik (semi-auto) silahlarda aşırı basınçla ilişkili çeşitli çıkarma/atma problemlerinden bahsedilmişti. Bu problemin temel nedeni, aşırı basıncın kovanın aşırı genleşmesine ve namlu duvarlarına normalden çok daha sıkı tutunmasına yol açmasıdır.
Bu durumda, ateşlenmiş kovanın namludan çıkarılması için gereken kuvvet artar. Bu artan kuvvet yalnızca çıkarma problemlerine neden olmakla kalmaz, aynı zamanda çıkarıcının kovanın kenarını (rim) eğmesine de yol açabilir.

Ayrıca, namlu içindeki yüzeyin pürüzlü olması (veya silahla ilgili başka bir sorun) da eğilmiş kovan diplerine sebep olabilir. Bu ihtimali göz önünde bulundurmak için, bazı fabrika fişekleriyle tekrar test yapmanız tavsiye edilir.



Yukarıdaki fotoğraf, aşırı basınç nedeniyle eğilmiş bazı .308 kovan diplerini göstermektedir. Ayrıca, kovan dibinde ejektörün bıraktığı hafif bir çıkıntı izi de görülmektedir. Bu belirtilerin hiçbiri fabrika fişekleri kullanıldığında ortaya çıkmamaktadır, bu nedenle her ikisi de aşırı basıncın iyi bir göstergesidir.

Olağandışı Mermi Hızı
Kronograf , basınçla ilgili sorunları teşhis etmek için son derece kullanışlı bir araçtır. Hatta, fişekler görünür hiçbir belirti göstermese bile, bir basınç sorunu olduğunu size gösterebilir. Kendi doldurduğunuz fişekleri ateşlemeden önce, birkaç farklı dolum kılavuzuna bakarak beklemeniz gereken mermi hızı hakkında genel bir fikir edinmeniz faydalı olacaktır.

Ancak, üretici firmanın testlerde kullandığı silahın özelliklerini mutlaka dikkate alın. Örneğin, dolum kılavuzunda .357 Magnum fişeklerin 10 inç namlulu ve kapalı mekanizmalı (universal receiver) bir sistemde test edildiği belirtilmişse, siz 4 inç namlulu bir tabancayla bu hızlara ulaşmayı beklememelisiniz. Eğer buna rağmen o hızlara ulaşıyorsanız (üstelik silahınızda basınç kaybı yaratan tambur boşluğu da varsa), muhtemelen fişekleriniz fazla güçlüdür.

Kronografı kullanarak, fişeklerinizi kademeli şekilde doldururken her aşamada mermi hızını ölçün. Barut miktarındaki bir artış, genellikle basınçta artışa, bu da mermi hızında artışa neden olmalıdır. Eğer bu artış gerçekleşmiyorsa, fişek içinde ya da silahta bazı boyutların ateşleme sırasında esnediği anlamına gelebilir. Eğer barut miktarını artırdığınız halde mermi hızı artmıyorsa (ya da daha kötüsü, hız düşüyorsa), derhal durmalı ve sorunun ne olduğunu araştırmalısınız.

Son Düşünceler 
Artık fark etmişsinizdir ki, basınç belirtilerini okumak hem bir bilim hem de bir sanattır. Bu makalede anlatılan birçok belirti, sadece aşırı basınçtan değil, başka etkenlerden de kaynaklanabilir. Ayrıca, aşırı basınç durumlarında genellikle birden fazla belirti aynı anda ortaya çıkar.
Herhangi bir anda normalden yüksek basınç şüphesi duyuyorsanız, dikkatli davranmak, bir adım geri çekilmek ve durumu yeniden değerlendirmek akıllıca olur. Kural her zaman aynıdır:

Düşükten başlayın, kademeli ilerleyin, basınç belirtilerine dikkat edin ve kılavuzlarda belirtilen barut miktarlarını asla aşmayın.]]>
Sayın Osman Ortaç, bazı MKE mermilerinin atılmış kovan resimlerini paylaşarak "MKE gerçekten MKE mi?" başlığıyla yayınladı. Haklı olarak hem damgalama hemde kapsüldeki izlere bakarak bazıları "yüksek basınçlı mı?" gibi doğru bir soru sordu.

Bizde yivli fişek doldurmak Yassah! Ama yivsiz fişek dolduranlarında bu konuyu bilmesi ŞART. Ayrıca, Bazı fabrika dolumlarında da sorunlar yaşayabiliyoruz. Atılmış fişeklerin "Kovan dipliği ve kapsüle" bakarak, fişeğin yüksek basınçlı olduğunu tahmin etmek mümkün. Bu konuda "Mass Gun Ownership" web sitesinde okuduğum bilgilendirici güzel bir makaleyi sizlerle paylaşmak istedim:

Basınç Belirtilerini Okumak
Çoğu yeniden doldurucu, kartuşların yeniden doldurma kılavuzunda belirtilen maksimum veya minimum barut miktarlarının dışına çıkılmaması gerektiğini bilir. Ancak bazı yeniden doldurucular, barut miktarı önerilen sınırlar içinde kalsa bile aşırı basıncın oluşabileceğini anlamazlar.

Peki bu nasıl mümkün olabilir? Bunun birkaç nedeni olabilir. Yeniden doldurma kılavuzundaki veriler, üretici tarafından belirli bir barut, kovan, kapsül, mermi ve en önemlisi - belirtilen bir silah kullanılarak test edilip güvenli bulunmuştur. Bu parametrelerden herhangi birini değiştirirseniz, kartuşun oluşturduğu basınç da değişecektir. Birden fazla parametreyi değiştirirseniz, küçük basınç artışlarının “üst üste binmesi” sonucu tehlikeli seviyelere ulaşma riskiyle karşı karşıya kalırsınız.

"Düşükten başlayın, yavaş yavaş artırın ve basınç belirtilerine dikkat edin."

Bu tavsiye, ilk atıcının ilk kartuşu yeniden doldurduğu günden beri her yeniden doldurma eğitmeni ve yazarı tarafından defalarca tekrar edilmiştir, ancak hala bir yük geliştirmeye çalışan birine verilebilecek en sağlam tavsiyedir. Bu makale, en yaygın basınç belirtilerinden bazılarını açıklayacaktır.

Bir Referans Noktası Belirleyin
Yeniden doldurduğunuz fişeklerdeki basınç belirtilerini okuyabilmek için, önce silahınızda bir “normal” fişeğin nasıl davrandığını ve ateşledikten sonra harcanmış kovanın nasıl göründüğünü bilmeniz gerekir. Neyin normal olduğunu belirlemek için, silahınızda mümkünse yeniden doldurduklarınıza benzer ağırlıkta mermiye ve aynı marka kovanlara sahip bazı fabrika üretimi fişekleri ateşlemelisiniz.

Ateşleme sırasında, silahın çalışma şeklini gözlemleyin. Geri tepmeyi kabaca tahmin etmeye çalışın ve özellikle boşaltma ve kovan atımına dikkat edin. Kundağı kurmalı ya da sürgülü tüfeklerde, bir atıştan sonra sürgüyü kaldırmak/kolu çalıştırmak için ne kadar kuvvet gerektiğine dikkat edin. Yarı otomatiklerde, boş kovanların nereye düştüğünü gözlemleyin. Revolver ve tek atımlık silahlarda ise harcanmış kovanları çıkarmak için gereken kuvveti tanımaya çalışın. Eğer bir hız ölçeriniz (kronograf) varsa, fişeklerin çıkış hızını da kaydedin.

Ateşlenmiş kovanları toplayın ve kapsülün durumunu, kapsül üzerindeki iğne darbesinin şekli ve izlerini, kovan dip kısmındaki iz veya darbelere dikkat edin ve kovan ağızlarındaki durumları inceleyin.

Her üreticiye ait en az bir adet fabrika üretimi kovanı net bir şekilde işaretleyip saklamak iyi bir fikirdir. Bu, yeniden doldurduğunuz fişeklerin harcanmış kovanlarının durumunu fabrika üretimi kovanlarla karşılaştırmanızı kolaylaştırır – yalnızca hafızanıza güvenmek zorunda kalmazsınız.
Artık elinizde bir referans noktası olduğuna göre, basınç belirtilerini aramaya hazırsınız. Ancak şunu unutmayın: basınç belirtileri konusunda kesin kurallar yoktur. Her kuralın istisnası olabilir ve bazı kalibreler/silahlar, yıkıcı kovan hasarı gerçekleşene kadar hiçbir basınç belirtisi göstermeyebilir. Bazen basınç belirtisi gibi görünen bir şey, aşırı boşluk (headspace) ya da silahın kendisindeki bir sorun nedeniyle oluşabilir. Eğer aşırı basınçtan şüpheleniyorsanız, sorun çözülene kadar atışa devam etmeyin.

Unutmayın: Basınç belirtileri konusunda kesin kurallar yoktur. Her kuralın istisnası olabilir ve bazı kalibreler/silahlar, yıkıcı bir kovan arızasına kadar hiçbir belirti göstermeyebilir.

Aşırı Geri Tepme
Bazen, yeniden doldurduğunuz fişeklerdeki basınç sorununa dair ilk fark edilen belirti, aşırı geri tepmedir. Mermi ağırlıkları benzerse ve yeniden doldurduğunuz fişeklerle yapılan atışlarda geri tepme fabrika fişeklerine göre fark edilir derecede fazlaysa, sınırları zorluyor olabilirsiniz. Ancak şunu unutmayın: geri tepme, aşırı basıncın en güvenilmez göstergesidir.

Geri tepme oldukça öznel bir deneyimdir ve kendi el yapımı fişeklerinizi ateşlerken daha fazla dikkat kesiliyor olabilirsiniz; bu da aslında daha güçlü olmayan atışların size öyleymiş gibi gelmesine neden olabilir. Hissedilen geri tepme üzerinde mermi ağırlığı, basınca göre daha fazla etkiye sahiptir. Yani yeniden doldurduğunuz fişeklerdeki mermiler, referans olarak kullandığınız fabrika fişeklerinden daha ağırsa, daha fazla geri tepme beklenmelidir. Ayrıca eğer referans fişekleriniz ucuz, hafif barutla doldurulmuş “ekonomik paket” tabanca fişekleriyse, el yapımı fişeklerden biraz daha fazla geri tepme almak tamamen normaldir.

Kovan çıkartmada zorluk
Geri tepmenin aksine, boşaltma ve kovan atma sorunları aşırı basıncın çok daha güvenilir göstergeleridir. Bir fişek ateşlendiğinde, kovan genleşerek namluyu sızdırmaz hale getirir. Aşırı basınç, aşırı genleşmeye yol açar ve bu da kovanın çıkarılmasını zorlaştırır. Sürgülü tüfeklerde normalden daha zor sürgü kaldırma veya kundağı kurmalı tüfeklerde kolun zor çalışması, aşırı basıncın klasik belirtilerindendir.
Yarı otomatik silahlarda, kovanların atılma şeklinin değişmesi veya atılamama (fail-to-eject) durumları da aşırı basıncın göstergesi olabilir. Ancak aynı belirtiler düşük basınç için de geçerli olabilir, bu yüzden başka basınç işaretlerini de aramalı veya bir kronograf kullanarak çıkış hızının basınç seviyesini size söylemesine izin vermelisiniz. Temiz bir revolver veya tek atımlık silahın normalden daha zor boşaltılması da aşırı basıncın iyi bir göstergesidir.

Yassılaşmış Kapsüller
Yassılaşmış kapsül, en yaygın bilinen basınç işaretidir. Ne yazık ki aynı zamanda en az güvenilir göstergelerden biridir. Yeni bir kapsülün alt kenarı hafifçe yuvarlaktır. Bu, kapsülün altı ile kapsül yuvası arasında küçük bir eğim (bevel) oluşturur. Fişek ateşlendiğinde, kapsül arka yüzeye çarpar ve yassılaşır. Yassı kapsül teorisine göre, eğer basınç aşırıysa kapsül bu eğime doğru “akar” ve kapsül kenarları, açık alanı doldurarak yuvarlaktan kare şekline dönüşür.

Yassılaşma miktarı kullanılan silaha ve kapsül markasına göre değişecektir, bu yüzden tek başına bakıldığında yassı kapsül size basınç hakkında çok az bilgi verir. İşte bu noktada referans fişekler devreye girer. Yeniden doldurduğunuz fişeklerin ateşlenmiş kapsüllerinin durumunu referans kovanlardaki kapsüllerle karşılaştırın. Eğer yeniden doldurduğunuz fişeklerdeki kapsüller belirgin şekilde daha yassıysa, basıncın fazla olması mümkündür.

Aşağıdaki fotoğraf, aynı revolverden ateşlenmiş üç farklı .357 Magnum fişeğini göstermektedir.
Soldaki fişek, düşük hızlı, “yumuşak tepme” olarak tabir edilen bir dolumdur. CCI kapsül neredeyse hiç yassılaşma göstermemektedir.


Ortadaki fişek, Federal kapsül kullanılarak hazırlanmış tam güçte bir dolumdur. Kapsül bir miktar yassılaşmış olsa da, bu durum bu particular revolver için tamamen normaldir. Birçok “uzman” bu kapsülün “çok yassı” olduğunu ve yüksek basınç gösterdiğini söyleyebilir, ancak bu görünüm Federal fabrika fişeğinden çıkmış bir kovanla neredeyse aynıdır.

Sağdaki kovan ise aşırı derecede yassılaşmış bir kapsül göstermekte olup, bu durum açıkça bir aşırı basınç belirtisidir. Ayrıca dikkat edin: basınç arttıkça iğne darbesi izi giderek daha yüzeysel hale geliyor. Bunun nedeni, basıncın darbe izini kısmen “geri itmesi” yani çöküntüyü dışa doğru bastırmasıdır.

Çoğu zaman, yassılaşmış bir kapsül yüksek basınçtan ziyade aşırı headspace (namlu ile kovan arasındaki boşluk) sorununa işaret eder. Eğer fişek namluya gevşek oturuyorsa, ateşleme sırasında kovan dibi geriye doğru hareket edip arka yüzeye (breech face) çarptığında kapsül yassılaşır. Bu durum, düşük basınçlı dolumlarda bile meydana gelebilir. Ayrıca kapsül markası da yassılaşma miktarını etkileyebilir. Örneğin Federal kapsüller yumuşaktır ve diğer tüm değişkenler aynı olsa bile daha fazla yassılaşma eğilimindedirler.

Kraterleşmiş Kapsüller 
Pırtlamış veya “kraterleşmiş” kapsül, ateşleme sırasında kapsül kabının bir kısmının geriye doğru itilerek arka yüzdeki iğne deliğine doğru bastırılması sonucu oluşur. Genellikle bu durum, iğne ile iğne deliği arasındaki boşluğun fazla olmasından kaynaklanır. Eğer böyle bir durum varsa, referans olarak kullandığınız fabrika fişeklerinde de bir miktar kraterleşme görülecektir. Ancak fabrika fişeklerinde hiçbir iz yokken yalnızca kendi doldurduğunuz fişeklerde bu oluşuyorsa, bu durum aşırı basınca işaret edebilir.



Yukarıdaki fotoğraftaki kapsül, maksimum barut dolumuna sahip boyun sıkıştırmalı bir .308 yeniden dolum fişeğine aittir. Bu tüfekten çıkan normal bir fişekte hiç kraterleşme (fırlama) görülmez, bu nedenle kraterleşmiş kapsül aşırı basıncın iyi bir göstergesidir. Boyun sıkıştırmalı fişeğin sıkı headspace’i nedeniyle kapsülde çok az yassılaşma olduğunu fark edin. Bu fişeği ateşledikten sonra tüfeğin sürgüsü zor kalkmıştır – bu da basıncın fazla olduğunu gösteren başka bir işarettir ve artık barut miktarını azaltma zamanının geldiğini göstermektedir.

Delinmiş Kapsüller
Eğer silahınız iyi durumdaysa, ateşlenmiş bir kovanda kapsülün delinmiş olması gibi bir durumla karşılaşmamalısınız. Bu basınç belirtisi özellikle tartışmasızdır: Eğer kapsül, iğne darbesinin geldiği noktadan delinmişse, bu açıkça aşırı basınca işarettir. Böyle bir durumla karşılaşırsanız, o fişeklerden ateşlemeye kesinlikle devam etmeyin. Bu sorun, küçük bir rahatsızlık olmanın ötesindedir; silahınızda ciddi hasara yol açabilir. Bir kapsül delindiğinde, içinden yüksek basınçlı, aşırı ısınmış gaz dışarı fırlar. Bu da iğne, arka yüzey (breech face) veya gazın çarptığı diğer parçaların aşınmasına neden olabilir. Kapsül delindikten sonra, herhangi bir fişekle tekrar atış yapmadan önce silahınızı mutlaka yetkili ve ehil bir silah ustasına kontrol ettirmelisiniz.



Eksik kayıp Kapsüller 
Ateşlenmiş kovanlarda eksik kapsül görülmesinin iki olası nedeni vardır: Gevşemiş kapsül yuvaları veya normalden yüksek basınç.
Eğer kullandığınız kovan yüksek basınçlı bir fişeğe (örneğin .38 Super veya .223/5.56 gibi) aitse ve birkaç kez yeniden doldurulduysa, büyük olasılıkla kapsül yuvaları gevşemiştir ve bu kovanları emekli etmenin zamanı gelmiştir. Ancak kovan yeni ya da sadece bir kez ateşlenmişse, eksik kapsül aşırı basınç işareti olabilir ve genellikle başka basınç belirtileriyle birlikte görülür.

Aşağıdaki fotoğraf, sadece bir kez ateşlenmiş bir 9mm kovanı göstermektedir. Bu fişek, mermi/namlu uyumu açısından toplam uzunluğu fazla olacak şekilde doldurulmuştu. Mermi, fişek yatağına sürüldüğünde yiv-setlere (rifling) oturdu ve ateşleme sırasında aşırı basınca neden oldu. Eksik kapsülün yanı sıra, bu kovan aşırı basıncın bir başka tipik işaretini de taşımaktadır; bu belirti, makalenin ilerleyen bölümünde açıklanacaktır.



Kapsül Etrafında Kurumlu Halka
Her ne kadar sıkça bir basınç belirtisi olarak listelense de, bu işaret muhtemelen en az güvenilir olanlardan biridir.
Kapsül çevresinden dışa doğru yayılan belirgin bir kurum izi, gaz sızıntısının işareti olabilir. Ancak çoğu zaman bu sızıntı, genişlemiş (gevşemiş) bir kapsül yuvasından kaynaklanır. Bunu anlamanın kolay yolu, kovanı evrensel bir kapsül çıkarma kalıbı (universal decapping die) ile kapsülsüz hale getirmektir. Eğer kapsül, “normal” bir kovana kıyasla çok daha kolay çıkıyorsa, sorununuzu bulmuşsunuz demektir.

Evrensel bir çıkarma kalıbı, sizing kalıbı yerine kullanılmalıdır çünkü bu sayede kapsülü çıkarırken gereken kuvveti daha iyi hissedebilirsiniz. Eğer elinizde evrensel kalıp yoksa, daha büyük kalibreli fişekler için kullanılan bir sizing kalıbı da iş görebilir.

Bir noktanın daha altını çizmek isterim: Yukarıda “belirgin” kelimesini özellikle vurguladım çünkü bu durum oluştuğunda gaz sızıntısı gözle çok rahat fark edilir ve normal bir harcanmış kovandan oldukça farklı görünür. Kapsül ile kovan dibi arasındaki eğimli girintide bir miktar kurum kalması, gaz kaçağından çok kirli bir silahın belirtisi olabilir.

Kovan Dibi Çıkıntısı
Bir fişek ateşlendiğinde, kovanın dibi breech face (arkalık yüzeyi) tarafından desteklenir. Tek kırmalı ve bazı tek atışlık silahlar hariç, breech face kovan dibini tamamen örtmez – arkalıkta genellikle çıkarıcı (extractor) için bir oyuk bulunur.
Aşırı basınç, kovan dibindeki pirinç malzemenin bu çıkarıcı boşluğuna doğru akmasına neden olabilir ve bu da kovan dibinde, çıkarıcı yuvasının şeklini almış kabarık bir iz bırakır.



Eğer bu çıkıntı (extrusion), fabrika üretimi “test” fişeklerinizde görülmüyorsa ancak kendi doldurduğunuz fişeklerde belirgin şekilde mevcutsa, bu aşırı basıncın oldukça güvenilir bir göstergesidir. Ancak şunu da unutmayın: Tüm pirinç kovanlar aynı kalitede üretilmez. Bazı markalar (özellikle Federal), diğerlerine göre daha yumuşak pirinçten yapılmıştır.

Federal marka fabrika fişeklerinde çıkarıcı yuvasının kovan dibine hafifçe iz bırakması alışılmadık bir durum değildir. Ancak tırnağınızla hissedebileceğiniz kadar belirgin bir çıkıntı varsa, bu ciddi bir sorunun varlığına işaret eder.

Eğilmiş Kovan Dipleri 
Bu makalenin önceki bölümlerinde, yarı otomatik (semi-auto) silahlarda aşırı basınçla ilişkili çeşitli çıkarma/atma problemlerinden bahsedilmişti. Bu problemin temel nedeni, aşırı basıncın kovanın aşırı genleşmesine ve namlu duvarlarına normalden çok daha sıkı tutunmasına yol açmasıdır.
Bu durumda, ateşlenmiş kovanın namludan çıkarılması için gereken kuvvet artar. Bu artan kuvvet yalnızca çıkarma problemlerine neden olmakla kalmaz, aynı zamanda çıkarıcının kovanın kenarını (rim) eğmesine de yol açabilir.

Ayrıca, namlu içindeki yüzeyin pürüzlü olması (veya silahla ilgili başka bir sorun) da eğilmiş kovan diplerine sebep olabilir. Bu ihtimali göz önünde bulundurmak için, bazı fabrika fişekleriyle tekrar test yapmanız tavsiye edilir.



Yukarıdaki fotoğraf, aşırı basınç nedeniyle eğilmiş bazı .308 kovan diplerini göstermektedir. Ayrıca, kovan dibinde ejektörün bıraktığı hafif bir çıkıntı izi de görülmektedir. Bu belirtilerin hiçbiri fabrika fişekleri kullanıldığında ortaya çıkmamaktadır, bu nedenle her ikisi de aşırı basıncın iyi bir göstergesidir.

Olağandışı Mermi Hızı
Kronograf , basınçla ilgili sorunları teşhis etmek için son derece kullanışlı bir araçtır. Hatta, fişekler görünür hiçbir belirti göstermese bile, bir basınç sorunu olduğunu size gösterebilir. Kendi doldurduğunuz fişekleri ateşlemeden önce, birkaç farklı dolum kılavuzuna bakarak beklemeniz gereken mermi hızı hakkında genel bir fikir edinmeniz faydalı olacaktır.

Ancak, üretici firmanın testlerde kullandığı silahın özelliklerini mutlaka dikkate alın. Örneğin, dolum kılavuzunda .357 Magnum fişeklerin 10 inç namlulu ve kapalı mekanizmalı (universal receiver) bir sistemde test edildiği belirtilmişse, siz 4 inç namlulu bir tabancayla bu hızlara ulaşmayı beklememelisiniz. Eğer buna rağmen o hızlara ulaşıyorsanız (üstelik silahınızda basınç kaybı yaratan tambur boşluğu da varsa), muhtemelen fişekleriniz fazla güçlüdür.

Kronografı kullanarak, fişeklerinizi kademeli şekilde doldururken her aşamada mermi hızını ölçün. Barut miktarındaki bir artış, genellikle basınçta artışa, bu da mermi hızında artışa neden olmalıdır. Eğer bu artış gerçekleşmiyorsa, fişek içinde ya da silahta bazı boyutların ateşleme sırasında esnediği anlamına gelebilir. Eğer barut miktarını artırdığınız halde mermi hızı artmıyorsa (ya da daha kötüsü, hız düşüyorsa), derhal durmalı ve sorunun ne olduğunu araştırmalısınız.

Son Düşünceler 
Artık fark etmişsinizdir ki, basınç belirtilerini okumak hem bir bilim hem de bir sanattır. Bu makalede anlatılan birçok belirti, sadece aşırı basınçtan değil, başka etkenlerden de kaynaklanabilir. Ayrıca, aşırı basınç durumlarında genellikle birden fazla belirti aynı anda ortaya çıkar.
Herhangi bir anda normalden yüksek basınç şüphesi duyuyorsanız, dikkatli davranmak, bir adım geri çekilmek ve durumu yeniden değerlendirmek akıllıca olur. Kural her zaman aynıdır:

Düşükten başlayın, kademeli ilerleyin, basınç belirtilerine dikkat edin ve kılavuzlarda belirtilen barut miktarlarını asla aşmayın.]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=846 Sun, 13 Apr 2025 19:46:14 +0300 Osman Ortaç]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=846 ]]> ]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=818 Sun, 30 Mar 2025 18:48:11 +0300 chief's special]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=818 https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=817 Sun, 30 Mar 2025 15:59:37 +0300 Hyuksek]]> https://www.tabancatufek.com.tr/showthread.php?tid=817
Öncelikle saygıdeğer forum üyelerinin Ramazan bayramını en içten dileklerimle kutlar, iyi bayramlar dilerim.

Saygıdeğer forum üyeleri arkadaşlar, bir silah alma arifesindeyim. Düşündüğüm platform ve kalibre 1911 ve 45. acp. Önceden mke ve bayi stoklarında 45.acp mühimmat bulmak sorundu. Bu sorun halen devam ediyor mu ya da ilerleyen dönemlerde stok sorunu olabilir mi? Mke nin internet sitesinde Sellier & Bellot, Özkursan ve Turaç-Sterling' in mühimmatları gözükmekte. Tercihim her zaman ithal mühimmattan yana. Seçenek kalmaması durumunda mecburen yerli mühimmata kalıyoruz. Yerli üretim mühimmatlarımız kalitesi nasıl, tavsiye eder misiniz? Siz değerli forum üyelerinin tecrübelerini, fikir ve görüşlerini almak istedim. Şimdiden vereceğiniz cevaplar için çok teşekkür ederim.

Selam ve saygılarımla.]]>
Öncelikle saygıdeğer forum üyelerinin Ramazan bayramını en içten dileklerimle kutlar, iyi bayramlar dilerim.

Saygıdeğer forum üyeleri arkadaşlar, bir silah alma arifesindeyim. Düşündüğüm platform ve kalibre 1911 ve 45. acp. Önceden mke ve bayi stoklarında 45.acp mühimmat bulmak sorundu. Bu sorun halen devam ediyor mu ya da ilerleyen dönemlerde stok sorunu olabilir mi? Mke nin internet sitesinde Sellier & Bellot, Özkursan ve Turaç-Sterling' in mühimmatları gözükmekte. Tercihim her zaman ithal mühimmattan yana. Seçenek kalmaması durumunda mecburen yerli mühimmata kalıyoruz. Yerli üretim mühimmatlarımız kalitesi nasıl, tavsiye eder misiniz? Siz değerli forum üyelerinin tecrübelerini, fikir ve görüşlerini almak istedim. Şimdiden vereceğiniz cevaplar için çok teşekkür ederim.

Selam ve saygılarımla.]]>